Είναι οι ρυθμοί. Οι ταχύτητες της καθημερινότητας. Οι μικροί αυτοματισμοί που δεν τους σκεφτόμαστε καν. Θα αργήσουμε λίγο το πρωί και θα φάμε κάτι πρόχειρο στα όρθια στον δρόμο για το γραφείο ή θα μασουλήσουμε κάτι στα γρήγορα μπροστά στον υπολογιστή. Θα γυρίσουμε αργά, κουρασμένοι από τη δουλειά και τις υποχρεώσεις, και θα ανοίξουμε μια εφαρμογή ντελίβερι. Το φαγητό είναι ένα πρόβλημα που πρέπει να λύσουμε σε μια εξίσωση εξοικονόμησης χρόνου. Συχνά το παραγκωνίζουμε, το ελαχιστοποιούμε, αγνοώντας και τα σήματα του ίδιου μας του σώματος. Πόσες φορές παρότι πεινάμε επιλέγουμε να φάμε αργότερα, προτάσσοντας κάτι άλλο, ή τρώμε τόσο γρήγορα που το μήνυμα του κορεσμού δεν προλαβαίνει να πάει στον εγκέφαλο; Η τεχνολογική πρόοδος, που θα έπρεπε να μας δίνει περισσότερο ελεύθερο χρόνο, τελικά στριμώχνει στη μέρα όλο και περισσότερα πράγματα. Η μπάλα παίρνει και το φαγητό.
Όμως το φαγητό δεν είναι μόνο φαγητό. Ένα καταναλωτικό προϊόν, ένα καύσιμο – και ένα νοθευμένο καύσιμο, άλλωστε, προκαλεί άμεσες ή μακροπρόθεσμες βλάβες στα εξαρτήματα του κινητήρα ενός αυτοκινήτου. Είναι κάτι που μένει. Αφήνει τα ίχνη του. Χτίζει. Συμπληρώνει. Είναι αλληλένδετο με… όλα. Όπως γράφει η, γιατρός και διδάκτορας Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ Εύη Χατζηανδρέου στο τεύχος του Γαστρονόμου που κυκλοφορεί αυτή την Κυριακή, «κάθε γεύμα είναι μήνυμα προς έναν ολόκληρο, ζωντανό οργανισμό, είναι μια ροή μοριακής πληροφορίας που το σώμα διαβάζει και στην οποία αποκρίνεται σε κάθε επίπεδο: από την ενεργοποίηση των γονιδίων μέχρι την αρχιτεκτονική του ύπνου μας, την ανθεκτικότητα στο στρες και τον τρόπο που οι μύες μας ανταποκρίνονται στην κίνηση». Η διατροφική αξία των τροφών, ο τρόπος που τις συνδυάζουμε, που τις τοποθετούμε μέσα στη μέρα, είναι η ασπίδα μας απέναντι σε ό,τι απειλεί ή καταπονεί τον οργανισμό μας.
Ένα σούπερφουντ και ένα πρωτεϊνούχο shake εδώ, μια σαλάτα που σκαρώσαμε κάποια στιγμή που βρήκαμε δύο λεπτά ή όταν μας έπιασαν οι τύψεις εκεί, κι ένα καλομαγειρεμένο οικογενειακό φαγητό το Σαββατοκύριακο δεν φτάνει. Και είναι δύσκολο να βρεις τον σωστό διατροφικό δρόμο σε μια εποχή που έχουν ισοπεδωθεί διατροφικές συνήθειες που κρατούσαν γενιές και γενιές, που τα προϊόντα φαγητού, από το περίπτερο και το σούπερ μάρκετ μέχρι τα εξειδικευμένα σκευάσματα είναι πραγματικά αμέτρητα, που οι τέλειες δίαιτες και η υγιεινή διατροφή έχουν γίνει εργαλείο μάρκετινγκ και μας κάνουν να βλέπουμε την τροφή σε παραμορφωτικό καθρέφτη. Στις σελίδες αυτού του τεύχους Έλληνες γιατροί, καθηγητές και επιστήμονες από τον χώρο της διατροφής, της υγείας και της φυσικής αγωγής ξετυλίγουν το κουβάρι. Δεκάδες συνταγές δείχνουν την κατεύθυνση και τον τρόπο – γιατί καμιά φορά κολλάμε και εκεί. Είναι τροφή για σκέψη, κυριολεκτικά. Για την ίδια την τροφή. Για τον πολύπλευρο χαρακτήρα της, τον τρόπο που αλληλεπιδρούμε μαζί της, το πώς πλέκεται με την υπόλοιπη ζωή μας. Κι όχι μόνο ως άθροισμα από θερμίδες, πρωτεΐνες, υδατάνθρακες και φυτικές ίνες. Πρέπει να ξαναμάθουμε να δίνουμε στο φαγητό τον χώρο, τον χρόνο, την αξία του. Να το διαλέξουμε ανάλογα με τις ανάγκες μας -κάθε οργανισμός χρειάζεται διαφορετικά πράγματα-, να το μαγειρέψουμε, να καθίσουμε στο τραπέζι για όση χρόνο χρειάζεται και να το ευχαριστηθούμε. Να κόψουμε τα shortcuts, που έχουν γίνει δεύτερη φύση πια.
Ο Γαστρονόμος Ιουνίου κυκλοφορεί αυτή την Κυριακή με την Καθημερινή.
Μια πρόγευση από τις συνταγές του τεύχους:
Φάβα με καππαρογιάχνι, ένα φαγητό-«σταρ» της ελληνικής κουζίνας
Μπιφτέκια μοσχαρίσια με κατσικίσιο γιαούρτι, χωρίς ψωμί
Φρουτοπαγωτό στη στιγμή, χωρίς ζάχαρη και λίγες θερμίδες
