Εχει αρχίσει ο Ντόναλντ Τραμπ να χάνει τον έλεγχο του κόμματός του; Χθες το βράδυ, τέσσερις Ρεπουμπλικανοί συνέπραξαν με τους Δημοκρατικούς στη Βουλή των Αντιπροσώπων για να περάσουν ψήφισμα που αποτρέπει περαιτέρω στρατιωτική δράση κατά του Ιράν χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου. Νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, οι αντιδράσεις των Ρεπουμπλικανών στη Γερουσία υποχρέωσαν τον Λευκό Οίκο να αποσύρει το επαίσχυντο «ταμείο κατά της εργαλειοποίησης της Δικαιοσύνης», ενώ οι νομοθέτες του κόμματος απέρριψαν επίσης το αίτημα του Τραμπ για 1 δισ. δολάρια για τη φαραωνική αίθουσα δεξιώσεων που σχεδιάζει στην προεδρική κατοικία. Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένεται η στάση των Ρεπουμπλικανών βουλευτών σήμερα στην ψηφοφορία για το νέο πακέτο στήριξης για την Ουκρανία, το οποίο θα τεθεί σε ψηφοφορία ενάντια στη θέληση του προέδρου του σώματος –και πειθήνιου λοχαγού του Τραμπ– Μάικ Τζόνσον.
Οσο πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές, με τη δυνατότητά του να επιβάλλει τη συμμόρφωση μέσω απειλών υποστήριξης αντιπάλων των βουλευτών και γερουσιαστών στις προκριματικές εκλογές να εκλείπει, αναμένεται τα κρούσματα απείθειας να ενταθούν. Μένει να φανεί αν θα έχουν πραγματικό αντίκτυπο στην εξωτερική πολιτική του Τραμπ, όπως ήδη έχουν σε κάποιο βαθμό στο εσωτερικό.
→ Για σχόλια, ενστάσεις, κραυγές αγωνίας για το μέλλον του πλανήτη κ.ο.κ., με βρίσκετε στο [email protected]. Μπορείτε επίσης να με ακολουθήσετε στο Bluesky (@yanpal.bsky.social).
ΟΛΑ ΕΥΦΛΕΚΤΑ ΣΤΟ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ. Στον Περσικό, τα πράγματα βρίσκονται σε τροχιά κλιμάκωσης. Παρά τις αμέτρητες προαναγγελίες συμφωνίας (συνήθως μέσω του Axios, που έχει αποδειχθεί αξιόπιστο φερέφωνο του Λευκού Οίκου), οι δύο πλευρές εξακολουθούν να διαφωνούν σε βασικά πράγματα. Παράλληλα, η συνεχιζόμενη εισβολή του Ισραήλ στον Λίβανο ναρκοθετεί τις διαπραγματεύσεις, καθώς το Ιράν επιμένει σε μια συνολική κατάπαυση του πυρός. (Το ζήτημα του Λιβάνου προκάλεσε ένα ακόμα επεισόδιο της φαρσοκωμωδίας «Βρίζοντας τον Νετανιάχου», με πρωταγωνιστές διαφορετικούς Αμερικανούς προέδρους και ελάχιστο πρακτικό αντίκτυπο στην ελευθερία κινήσεων του Ισραήλ).
Προχθές, μιλώντας τηλεφωνικά με το CNBC, o Τραμπ είπε ότι δεν τον ενδιαφέρει «καθόλου» αν η Τεχεράνη σταματήσει τις διαπραγματεύσεις, τις οποίες χαρακτήρισε «πολύ βαρετές». Χθες, για να βάλει λίγο αλατοπίπερο στην κατάσταση, το Ιράν χτύπησε το διεθνές αεροδρόμιο του Κουβέιτ, σκοτώνοντας ένα άτομο και τραυματίζοντας 63, ενώ εξαπέλυσε πυραύλους και drones επίσης κατά του Μπαχρέιν.
Εν τω μεταξύ, η Exxon Mobil την περασμένη Πέμπτη προειδοποίησε ότι η παράταση του διπλού αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ θα οδηγήσει τα αποθέματα πετρελαίου σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα στις επόμενες λίγες εβδομάδες, οδηγώντας σε εκτόξευση των τιμών.
Αλλά, εντάξει, ο πρόεδρος βαρέθηκε να διαπραγματεύεται.
Η ΡΩΣΙΑ ΥΠΟ ΠΙΕΣΗ. Στον πόλεμο στην Ουκρανία, το αμοιβαίο σφυροκόπημα συνεχίζεται. Χθες, οι Ουκρανοί έπληξαν την Αγία Πετρούπολη, το ίδιο πρωινό που ξεκινούσε στην πόλη το οικονομικό φόρουμ το οποία η Μόσχα προωθεί ως αντίβαρο στο Νταβός. Τα ουκρανικά drones χτύπησαν εγκαταστάσεις πετρελαίου και τη ναυτική βάση στην Κροστάνδη. Την προηγούμενη νύχτα, οι Ρώσοι είχαν εξαπολύσει ένα ακόμα μπαράζ πυραύλων και drones κατά του Κιέβου (τέσσερις νεκροί) και του Ντνίπρο (τουλάχιστον εννέα νεκροί).
Την περασμένη Παρασκευή, ρωσικό drone έπληξε πολυκατοικία στη Ρουμανία, τραυματίζοντας δύο άτομα. Το χτύπημα κρίθηκε μη εσκεμμένο, αλλά ενέτεινε την ανησυχία των Ευρωπαίων για τον κίνδυνο άμεσης στρατιωτικής εμπλοκής με τη Ρωσία – και την αγωνία τους για το αν ΗΠΑ θα τιμήσουν τις δεσμεύσεις τους για συλλογική άμυνα στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.
Τα σημάδια καταπόνησης της Ρωσίας, πάντως, πολλαπλασιάζονται. Μεταξύ άλλων, τα ουκρανικά drones έχουν διαταράξει καίρια τον εφοδιασμό της Κριμαίας, με αποτέλεσμα να έχει εφαρμοστεί δελτίο στα καύσιμα στην προσαρτημένη περιοχή. Το Bloomberg μετέδωσε τις προειδοποιήσεις που τολμούν πλέον να απευθύνουν στον Πούτιν οι οικονομικοί του αξιωματούχοι σχετικά με το κόστος του πολέμου. Ζητούν περικοπές στις αμυντικές δαπάνες, εκτιμώντας ότι διαφορετικά το δημοσιονομικό έλλειμμα της χώρας θα ξεφύγει από τον έλεγχο. Γράφοντας στην υψηλού κύρους επιθεώρηση «Russia in Global Affairs», ο Βασίλι Κασίν ισχυρίστηκε ότι οι πολεμικοί στόχοι της Μόσχας στην Ουκρανία δεν είναι πλέον επιτεύξιμοι.
Από την άλλη, η Ουκρανία πάσχει από έλλειμμα συστημάτων αεράμυνας για να προστατεύσει τον πληθυσμό της από τις συνεχείς ρωσικές επιθέσεις. Ο πρόεδρος Ζελένσκι έθεσε ξανά το θέμα αυτό την περασμένη Κυριακή σε συνέντευξη που παραχώρησε στο «Face the Nation». Τα συγκεκριμένα αμερικανικά οπλικά συστήματα έχουν χρησιμοποιηθεί εκτεταμένα στον πόλεμο κατά του Ιράν, για την προστασία των συμμάχων των ΗΠΑ στην περιοχή.
Ο Τραμπ δεν έχει δείξει κάποιο σημάδι ότι προτίθεται να ανταποκριθεί στα ουκρανικά αιτήματα – ή να υπογράψει το Ukraine Support Act, το οποίο αναμένεται να υπερψηφιστεί σήμερα από τη Βουλή των Αντιπροσώπων. Το νομοσχέδιο αυτό, που παρέχει επιπλέον στρατιωτική βοήθεια για την Ουκρανία και νέες κυρώσεις κατά της Ρωσίας, έφτασε στην ολομέλεια παρακάμπτοντας τη ρεπουμπλικανική ηγεσία της Βουλής (ο Μάικ Τζόνσον μάλιστα χθες προέτρεψε τα μέλη της κοινοβουλευτικής του ομάδας να το καταψηφίσουν). Αναμένεται να εγκριθεί και από τα δύο σώματα του Κογκρέσου, αλλά να προσκρούσει στη συνέχεια στο προεδρικό βέτο.
ΥΠΟΘΗΚΕΥΟΝΤΑΣ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΜΥΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Μέσα σ’ όλα αυτά τα κοσμοϊστορικά, ο Τραμπ έπρεπε να αντικαταστήσει και τη δύστυχη διευθύντρια των υπηρεσιών πληροφοριών του, την Τούλσι Γκάμπαρντ, που παραιτήθηκε προ ολίγων εβδομάδων. Η πρώην βουλευτής των Δημοκρατικών με τα αντιπολεμικά διαπιστευτήρια επικαλέστηκε την ασθένεια του συζύγου της για την απόφασή της, αλλά ήταν γνωστό ότι είχε παραγκωνιστεί από τον Τραμπ, ενδεχομένως εξαιτίας της εναντίωσής της στο παρελθόν στο ενδεχόμενο επίθεσης κατά του Ιράν.
Την Τρίτη, ο Ντόναλντ, σε μία ακόμα κίνηση στο πλαίσιο της YOLO προεδρίας του, διόρισε ως διάδοχό της –υπηρεσιακό, καθώς γνωρίζει ότι δεν έχει ελπίδα έγκρισης από τη Γερουσία– τον Μπιλ Πούλτι. Ο 38χρονος Πούλτι, γόνος οικογένειας με ισχυρή παρουσία στο real estate, είναι –και θα παραμείνει– επικεφαλής της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Χρηματοδότησης της Στέγασης (Federal Housing Finance Agency). Δεν έχει καμία εμπειρία στον χώρο των πληροφοριών και της κατασκοπείας – ενώ η διάταξη που θέσπισε τη θέση ορίζει ότι ο διορισθείς «πρέπει να διαθέτει εκτεταμένη εξειδίκευση σε θέματα εθνικής ασφάλειας».
Στον ρόλο που είχε έως τώρα, διακρίθηκε για την προθυμία του να βρει στοιχεία σχετικά με στεγαστικά δάνεια που δημιουργούσαν την υπόνοια παρανομιών από πολιτικούς και αξιωματούχους τους οποίους μισεί το αφεντικό του. Οπως σημειώνει ο Ντέιβιντ Γκράχαμ στο Atlantic, «το πιο αξιοσημείωτο πράγμα που φέρνει ο Πούλτι στον ρόλο είναι μια αποδεδειγμένη ιστορία χρήσης ευαίσθητων κυβερνητικών δεδομένων για πολιτική εκδίκηση».
Καλά θα πάει αυτό.
ΑΔΟΞΟ ΤΕΛΟΣ ΓΙΑ ΤΟ SLUSH FUND. «Δεν θα προχωρήσουμε με το ταμείο, τελεία και παύλα». Με αυτήν τη φράση, ο Τοντ Μπλανς, υπηρεσιακός γενικός εισαγγελέας και πρώην συνήγορος υπεράσπισης του Τραμπ, ανακοίνωσε την Τρίτη στο Κογκρέσο το τέλος της διαδρομής για την πιο σκανδαλώδη μεθόδευση που έχει επιχειρήσει έως τώρα στη δεύτερη θητεία του ο Τραμπ. (Αρνήθηκε, παρ’ όλα αυτά, παρά τις πιέσεις των Δημοκρατικών, να το επιβεβαιώσει γραπτά).
Το «ταμείο κατά της εργαλειοποίησης της δικαιοσύνης» του 1,8 δισ. δολαρίων, που θα αποζημίωνε τα υποτιθέμενα θύματα πολιτικών διώξεων από την κυβέρνηση Μπάιντεν –όπως, για παράδειγμα, τους τίμιους πατριώτες που εισέβαλαν στο Καπιτώλιο την 6η Ιανουαρίου–, ήταν από τα λίγες πρωτοβουλίες του Λευκού Οίκου που προκάλεσαν την ουσιώδη αντίδραση των Ρεπουμπλικανών νομοθετών (μαζί με μία σειρά από προσφυγές εναντίον του).
Μεταξύ άλλων, οδήγησε στον εκτροχιασμό ενός πακέτου 70 δισ. δολαρίων για την ICE και την εκστρατεία απελάσεων, που ο Τραμπ ήλπιζε να υπογράψει έως την περασμένη Δευτέρα. Την προηγούμενη εβδομάδα, ο Μπλανς κλήθηκε ενώπιον των γερουσιαστών του κόμματος για να δώσει εξηγήσεις για το ζήτημα – και υπέστη σφυροκόπημα. Ηταν «μία από τις πιο ζόρικες συναντήσεις που έχω δει σε όλο μου τον καιρό στη Γερουσία», σχολίασε σχετικά στο podcast του ο Τεντ Κρουζ, που εξελέγη πρώτη φορά το 2012. Κάποιοι γερουσιαστές, σύμφωνα με τον Κρουζ, ούρλιαζαν στον υπηρεσιακό γενικό εισαγγελέα.
Ο Μπλανς πάντως ξεκαθάρισε ότι η έτερη πρωτοφανής πρόβλεψη του διακανονισμού μεταξύ του Τραμπ του ιδιώτη και της κυβέρνηση Τραμπ –η παροχή ασυλίας ες αεί στην προεδρική οικογένεια για τις έως τώρα φορολογικές τους δηλώσεις– παραμένει εν ισχύι. Είναι κι αυτό ένα ισχυρό χαρτί προς πολιτική αξιοποίηση για τους Δημοκρατικούς εν όψει των ενδιάμεσων εκλογών, καθώς ενισχύει το αφήγημα περί ενός προέδρου που φροντίζει τα δικά του συμφέροντα αντί του κοινού καλού.
Υπενθυμίζεται ότι στην αρχική αγωγή, την οποία ο «ιδιώτης» Τραμπ υπέβαλε ενώ ήδη υπηρετούσε ξανά ως πρόεδρος, το αίτημα αποζημίωσης –από τους φορολογούμενους– έφτανε τα 10 δισ. δολάρια.
Ο ΕΥΤΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΠΕΤΕΙΟΥ. Να πούμε και δυο κουβέντες για τους επικείμενους εορτασμούς για τα 250 χρόνια από τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας. Το γεγονός θα αποτελούσε, για έναν φυσιολογικό πρόεδρο, μία χρυσή ευκαιρία να ενσαρκώσει τον ρόλο του πατέρα του έθνους, να αιωρηθεί πάνω από την τοξικότητα και την κομματική πόλωση και να ενώσει τους Αμερικανούς.
Για έναν φυσιολογικό πρόεδρο – όχι για τον Ντόναλντ Τραμπ. Ηδη το φεστιβάλ Freedom 250 έχει βυθιστεί στο χάος, καθώς μια σειρά από συγκροτήματα ακύρωσαν τη συμμετοχή λόγω της παρουσίας του Τραμπ και της σχέσης των διοργανωτών με τον Λευκό Οίκο. «Ακυρώστε το», ήταν η αντίδραση του πάντα μεγάθυμου προέδρου, που χαρακτήρισε τις μπάντες που ακύρωσαν «υπερβολικά ακριβές» και (αυτή η λέξη πάλι) «βαρετές».
Παράλληλα, έντονη αντιπαράθεση έχει προκύψει από την εμμονή του Τραμπ να σταμπάρει το πρόσωπό του σε ένα νέο χαρτονόμισμα των 250 δολαρίων (250 δολάρια για 250 χρόνια – get it?). Οπως έγινε γνωστό την περασμένη εβδομάδα, στελέχη της κυβέρνησης πιέζουν εδώ και μήνες την υπηρεσία που τυπώνει τα χαρτονομίσματα των ΗΠΑ να σχεδιάσει το νέο χαρτονόμισμα με το πορτρέτο του Τραμπ. Οι πιέσεις προκάλεσαν αναστάτωση στις τάξεις της υπηρεσίας (του Bureau of Printing and Engraving), καθώς η ομοσπονδιακή νομοθεσία απαγορεύει την απεικόνιση εν ζωή προσώπων σε χαρτονομίσματα.
Πέρυσι κατατέθηκε νομοσχέδιο που θα επέτρεπε να απεικονιστεί ο Τραμπ στο νέο χαρτονόμισμα, αλλά η πρόταση έμεινε στα αζήτητα. Ο Σκοτ Μπέσεντ, μιλώντας την περασμένη Πέμπτη στους ανταποκριτές του του Λευκού Οίκου, είπε ότι το σχέδιο του νέου χαρτονομίσματος προετοιμάστηκε από το υπουργείο Οικονομικών «εν αναμονή» της ψήφισης του νομοσχεδίου.
Επιταχύνεται, όπως όλα δείχνουν, το ξεδόντιασμα του «60 Minutes», της θρυλικής ερευνητικής εκπομπής του CBS News. Την Τρίτη, η νέα διοίκηση του δικτύου, διορισμένη από τον νέο ιδιοκτήτη, τον φιλοτραμπικό Ντέιβιντ Ελισον, απέλυσε τον Σκοτ Πέλεϊ, βετεράνο 37 ετών στην εκπομπή και ίσως το πιο γνωστό δημόσιο πρόσωπό της.
Η απόλυση ήλθε μία μέρα από μία εξαιρετικά φορτισμένη σύσκεψη στην οποία ο Πέλεϊ κατηγόρησε την επικεφαλής του CBS News, την ακραία φιλοϊσραηλινή Μπάρι Γουάις, ότι «δολοφονεί» το «60 Minutes», και ζήτησε εξηγήσεις για τις απολύσεις προ ημερών της εκτελεστικής παραγωγού και δύο ανταποκριτών της εκπομπής (στο τέλος της σεζόν το Μάιο αποχώρησε οικειοθελώς και ο Αντερσον Κούπερ). Ο Πέλεϊ είπε επίσης στον Νικ Μπίλτον, τον νέο εκτελεστικό παραγωγό, ότι έχει «ισχνά» προσόντα για τη θέση και πως δεν είναι ποτέ ευπρόσδεκτος στο «60 Minutes». (Ο Μπίλτον, όπως άλλωστε και η Γουάις, δεν είχαν εμπειρία στην τηλεοπτική δημοσιογραφία πριν προσληφθούν στο CBS News).
Υπενθυμίζουμε ότι η Skydance Paramount του Ελισον κέρδισε πρόσφατα τη μάχη για την εξαγορά της Warner Brothers Discovery και αναμένει το πράσινο φως από το υπουργείο Δικαιοσύνης (αυτό που τρέχει ο πρώην συνήγορος υπεράσπισης) για να ολοκληρωθεί η συγχώνευση. Μεταξύ των assets που θα περάσουν στον έλεγχο του Ελισον είναι και το CNN.
10,6 εκατομμύρια βαρέλια. Κατά τόσο μειώθηκαν των αποθέματα αργού πετρελαίου και πετρελαιοειδών των ΗΠΑ την περασμένη εβδομάδα, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ συνεχίζει να τα διαθέτει στην αγορά για να συγκρατήσει την εκτόξευση των τιμών. Το επίπεδο των αποθεμάτων έχει πέσει πλέον στο 1,57 δισ. βαρέλια, το χαμηλότερο από το 2004. Η είδηση προκάλεσε νέες προβλέψεις των αναλυτών για σημαντική αύξηση των τιμών στις επόμενες εβδομάδες.
ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ
ΣΤΟ PAX TRUMPIANA.
«Ο Βλαντιμίρ Πούτιν αντιμετωπίζει πολλαπλές εσωτερικές και εξωτερικές προκλήσεις. Από τότε που έγραψα ένα άρθρο για την Πολυκρίση του Πούτιν το περασμένο φθινόπωρο, όλα έχουν γίνει πιο δύσκολα. Αν δεν υπήρχαν η κρίση στη Μέση Ανατολή και η επακόλουθη αύξηση των παγκόσμιων τιμών του πετρελαίου, θα έπρεπε ήδη να έχει προβεί σε σημαντικές περικοπές δημοσιονομικών δαπανών – οι οποίες φυσικά θα οδηγούσαν σε σημαντική μείωση της δημόσιας υποστήριξης για το καθεστώς του και για τον πόλεμο. Αλλά ακόμη και με τις υψηλές τιμές του πετρελαίου, οι πόροι του εξαντλούνται.
Το πιο σημαντικό είναι ότι, με την αποσύνδεση του ρωσικού στρατού από το Starlink και τα άλματα της Ουκρανίας στην τεχνολογία των drones, βλέπουμε μια θεαματική αλλαγή στο πεδίο της μάχης. Το 2025, ο ρωσικός στρατός προόδευε, αν και πολύ αργά. Ο Πούτιν πίστευε ότι ο χρόνος ήταν με το μέρος του.
Το 2026, ο ρωσικός στρατός δεν κερδίζει πλέον έδαφος. Ουκρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη επιτίθενται σε στόχους βαθιά μέσα στη Ρωσία και υπονομεύουν τόσο τα έσοδα από το πετρέλαιο όσο και τον εφοδιασμό των ενόπλων δυνάμεων. Φοβούμενος τα drones (μετά και τη δολοφονία του Χαμενεΐ), ο Πούτιν ενίσχυσε επίσης τον έλεγχο του Διαδικτύου – γεγονός που υπονόμευσε περαιτέρω τη δημοτικότητά του.
Το γεγονός ότι ο πόλεμος είναι δαπανηρός, και δεν κερδίζεται, δημιουργεί μεγάλες ρωγμές στο καθεστώς. Ακόμη και οι στενότεροι σύμμαχοι του Πούτιν αρχίζουν να κάνουν ερωτήσεις. Αυτό μπορεί να τον οδηγήσει να διαπραγματευτεί σοβαρά».
– ΣΕΡΓΚΕΪ ΓΚΟΥΡΙΕΦ, πρύτανης του London Business School
❗Ο Τομ Φρίντμαν αναλύει τους πολλούς τρόπους με τους οποίους ο Τραμπ έχει αποτύχει στον ρόλο του ηγέτη των ενόπλων δυνάμεων
❗Η Κοντολίζα Ράις δίνει την καλύτερη –και μάλλον υπεραισιόδοξη– εκδοχή του τι πέτυχαν οι ΗΠΑ στην επιχείρηση κατά του Ιράν
❗Στο Hacks on Tap αυτής της εβδομάδας, ο πολύπειρος Ρον Μπράουνστιν συζητά με τον Ντέιβιντ Αξελροντ και τον Μάικ Μέρφι για τις κρίσιμες πολιτείες που θα κρίνουν τον έλεγχο της Γερουσίας, τις εκλογές για τον διάδοχο του Γκάβιν Νιούσομ στην Καλιφόρνια, τα σκάνδαλα του Γκράχαμ Πλάτνερ, και άλλα πολλά
❗Ο Λόρενς Φρίντμαν εμβαθύνει στη νέα εκστρατεία των Ουκρανών με drones (αμερικανικής παραγωγής) μεσαίας εμβέλειας και τα τεράστια προβλήματα που έχουν δημιουργήσει στον εφοδιασμό της Κριμαίας και άλλων κατεχόμενων ουκρανικών εδαφών από τη Ρωσία
❗Στο Foreign Affairs Interview αυτής της εβδομάδας, ο Φίλιπ Γκόρντον και η Μάρα Κάρλιν αξιολογούν πώς έχει εξελιχθεί η στρατηγική των συμμάχων απέναντι στις πολλαπλές προκλήσεις της κυβέρνησης Τραμπ
❗Το Bloomberg γράφει για τους αξιωματούχους του Τραμπ που έχουν επενδύσει δεκάδες εκατομμύρια στην SpaceX και την xAI του Ελον Μασκ, και αναμένεται να θησαυρίσουν με την επικείμενη δημόσια προσφορά της SpaceX
