Οι δύο λέξεις που συνόδευαν τον Σαρούνας Γιασικεβίτσιους, ακόμη και πριν βγάλει τη φανέλα και το σορτσάκι και φορέσει το κοστούμι του προπονητή, ήταν χιλιοτραγουδισμένες: «Μπασκετική ιδιοφυΐα». Ο ίδιος μάλλον δεν το αντιλαμβανόταν όταν διέπρεπε στα παρκέ της Ευρωλίγκας, την οποία κατέκτησε τέσσερις φορές. Μία με την Μπαρτσελόνα (2003), δύο με τη Μακάμπι Τελ Αβίβ (2004 και 2005) και μία με τον Παναθηναϊκό (2009). Προτιμούσε πάντα να αποδίδει το αστείρευτο ταλέντο του και στην υπερκινητικότητα που είχε από παιδί. Επίσης, ήθελε να τον θεωρούν «ανοιχτό βιβλίο», μέσα και έξω από το γήπεδο.
Για τούτο, η συμπεριφορά του ήταν αυτό το λεγόμενο «έξω καρδιά», γιατί δεν τον απασχολούσε να κρύβει τίποτα. Επιπλέον, δίχως να είναι δογματικός, δεν τον ένοιαζε και η κριτική. Ο «Σάρας» είναι σχεδόν συνώνυμος με το Final Four. Η φετινή παρουσία του στην τετράδα θα είναι η 13η ως παίκτης ή προπονητής, έχοντας κατακτήσει την κούπα τέσσερις φορές με την πρώτη ιδιότητα, σε έξι συμμετοχές, ενώ πέρσι, έπειτα από πέντε «άγονες» προσπάθειες, το πέτυχε για πρώτη φορά και ως προπονητής με τη Φενερμπαχτσέ.
Ο Λιθουανός κόουτς της πρωταθλήτριας Ευρώπης είναι το εμπόδιο του Ολυμπιακού στον ημιτελικό της Παρασκευής (22/5, 18:00) στο ΟΑΚΑ και ο άλλοτε συμπαίκτης του στον Παναθηναϊκό (από το 2007 έως το 2010 και στη συνέχεια τη σεζόν 2011-12), Κώστας Τσαρτσαρής, μιλά στο «KSports» για τον αθλητή/προπονητή αλλά κυρίως για τον άνθρωπο Γιασικεβίτσιους. Για τον «προπονητή του παρκέ» ως παίκτη, τον τύπο που ήξερε πότε να χαλαρώνει την ένταση στα αποδυτήρια και, περισσότερο, για τον επαγγελματία που ήξερε την κατάλληλη στιγμή για αφοσίωση στον στόχο.
Ο παλαίμαχος διεθνής φόργουορντ εξηγεί με τον τρόπο του γιατί ο Μάιος των Final Four είναι ακόμη η «πρωτοχρονιά» του «Σάρας».
Μείξη ενθουσιασμού και «σεμιναρίων» του Ομπράντοβιτς
Ο Κώστας Τσαρτσαρής τονίζει πως ο Γιασικεβίτσιους ήταν όπως φαινόταν: «Ενας άνθρωπος… χείμαρρος, εντός και εκτός παρκέ. Ευφυέστατος, ο οποίος ήταν ο ιθύνων νους μέσα στο γήπεδο. Οσο ήταν στην πεντάδα, γνωρίζαμε ότι από εκείνον θα έρθει κάθε οδηγία και ξέραμε πως θα είναι και μία σωστή απόφαση. Ακόμη και όταν δεν αγωνιζόταν και βρισκόταν στον πάγκο, ήταν πάντα ενθουσιώδης. Μία φωνή με σωστό αντίκτυπο και στα αποδυτήρια, ήταν από τους vocal ηγέτες που θα σηκωθεί και θα πει σωστές κουβέντες. Δεν κρυβόταν ποτέ, έπαιρνε τις ευθύνες, κυρίως όταν δεν είχε παίξει καλά».
Η συνύπαρξη με τον Ζέλικο Ομπράντοβιτς στον Παναθηναϊκό διαμόρφωσε ένα, τουλάχιστον αρχικά, πρώτο προπονητικό προφίλ του «Σάρας» και ο Κώστας Τσαρτσαρής επισημαίνει ότι «στην αρχή της καριέρας του ως κόουτς έβλεπα πάρα πολλές και συγκλονιστικές ομοιότητες με τον Ζέλικο Ομπράντοβιτς, ακόμη και στη συμπεριφορά του. Με τα χρόνια, βεβαίως, κάποια πράγματα άλλαξαν και έχει τη δική του, συγκεκριμένη ταυτότητα. Το αστείο είναι πως, αγωνιστικά, δίνει τεράστια έμφαση στο αμυντικό κομμάτι, κάτι που ο “Σάρας” δεν έκανε ως παίκτης. Πολλοί, πάντως, κάνουν στον πάγκο τα αντίθετα από όσα έκαναν μέσα στις τέσσερις γραμμές.
»Ο Γιασικεβίτσιους θέλει η μπάλα να κυκλοφορεί, να περνά από τα χέρια όσο περισσότερων παικτών γίνεται, ώστε να νιώθουν κομμάτι της επίθεσης, αλλά και να μετακινείται η άμυνα όπως μετακινείται και η μπάλα. Τον βλέπω ότι τρελαίνεται όταν παρατηρεί υπερβολική ντρίμπλα ή σουτ χωρίς μία πάσα και του αρέσει η κάθετη διείσδυση και η πάσα στον ελεύθερο παίκτη, κάτι που πήρε φέτος από τον Τέιλεν Χόρτον – Τάκερ. Οπως λατρεύει στην άλλη πλευρά του γηπέδου το μυαλό και την προσέγγιση του Νικολό Μέλι».
«Γλεντζές», αλλά μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου
Ο «έξω καρδιά» χαρακτήρας του κόουτς της «Φενέρ» ήταν συχνά παρεξηγήσιμος, είτε όταν ήθελε να μπει ανυπόμονα στο παρκέ (συχνά χτυπώντας την μπάλα σαν να ντριμπλάρει στον πάγκο) είτε όταν γινόταν εκείνος που επιθυμούσε να ρίξει τους τόνους στα αποδυτήρια. Ο Κώστας Τσαρτσαρής τον θεωρεί «έναν γλεντζέ, ο οποίος εκτός γηπέδου, στις χαλαρές στιγμές της ομάδας έδινε το σύνθημα για να περάσουμε λίγο πιο άνετα. Ωστόσο, όταν ερχόταν η πρωτοχρονιά, άλλαζε. Θυμάμαι πως κάθε χρόνο, στην τελευταία προπόνηση στις 31 Δεκεμβρίου, μάς έλεγε “ό,τι διασκεδαστικό και χαλαρό κάναμε, κάναμε… Από αύριο, τα κεφάλια μέσα και τώρα ξεκινούν τα σοβαρά, το Κύπελλο, η τελική ευθεία για τα playoffs σε Ευρωλίγκα και πρωτάθλημα”. Ηταν ο πρώτος που το έκανε και έδινε το παράδειγμα».
Είναι εύλογο το εξαιρετικό παιχνίδι του όταν αγωνιζόταν, με τον γρήγορο ρυθμό, τις «μαγικές» ασίστ και το θεαματικό παιχνίδι, να επηρεάσει την προπονητική φιλοσοφία του, ως έναν βαθμό. Για τον «Σάρας», ωστόσο, μετρούσε επίσης ο τρόπος που θα πλησιάσει τον παίκτη του. Γνώριζε τη μυρωδιά των αποδυτηρίων με την ιδιότητα του αθλητή και αυτό, κατά τον άλλοτε συμπαίκτη του στο «τριφύλλι», Κώστα Τσαρτσαρή, μέτρησε όταν πέρασε στους πάγκους: «Ενα κοινό σημείο των Ομπράντοβιτς, Γιασικεβίτσιους και Σπανούλη είναι πως αποχώρησαν από την ενεργό δράση ως παίκτες και ουσιαστικά την επόμενη μέρα έγιναν προπονητές. Ηταν μάλλον πιο εύκολο για εκείνους να προσεγγίσουν τον παίκτη. Για τον “Ζοτς” ήταν διαφορετικό γιατί τότε δεν υπήρχαν social media. Ο Βασίλης τα έζησε λίγο περισσότερο από τον Σαρούνας, όμως η δική μας γενιά παικτών ήταν πιο συγκεντρωμένη στο άθλημα, με περισσότερη επικοινωνία εκτός παρκέ, πιο ανθρώπινη και ουσιώδη. Τώρα πια, όλη η κοινωνία είναι συνδεδεμένη και αυτό απαιτεί προσαρμογή. Συνεπώς, είναι λογικό οι προπονητές να χρειάζεται να ταχθούν στο πλευρό των παικτών. Οι παλαιότεροι, όπως και ο Ομπράντοβιτς, δυσκολεύτηκε λίγο σε αυτό, αν και στη συνέχεια προσαρμόστηκε».
Η έλξη των «πρώην» και το νικητήριο πνεύμα
Ο Σαρούνας Γιασικεβίτσιους αποχώρησε από την ενεργό δράση το 2014, φορώντας στη τελευταία σεζόν του τη φανέλα της Ζάλγκιρις και αμέσως έγινε βοηθός προπονητή στην ομάδα του Κάουνας. Δύο χρόνια αργότερα ήρθε η προαγωγή σε χεντ κόουτς των «πράσινων» και το 2018 τους οδήγησε στο Final Four, αποκλείοντας στα προημιτελικά τον Ολυμπιακό, με μειονέκτημα έδρας. Ο ίδιος μου είπε σε μία προ πέντε μηνών συνέντευξη ότι ενώ έχει προπονήσει τρεις ομάδες στις οποίες έχει αγωνιστεί –Ζάλγκιρις, Μπαρτσελόνα, Φενερμπαχτσέ–, θα ήθελε να εργαστεί σε κάποια της οποίας δεν έχει φορέσει τη φανέλα, ώστε να μην είναι συναισθηματικά δεμένος και να βιώσει νέες καταστάσεις και προκλήσεις.
Οπου και αν έχει εργαστεί, πάντως, έχει μεταδώσει το πάθος που είχε και έχει και ο πρώην συμπαίκτης του προσθέτει πως «έχει μεταφέρει και το αίσθημα του νικητή στη Φενερμπαχτσέ και αυτό είναι ολοφάνερο. Η πρωταθλήτρια Ευρώπης έκανε μία μεγάλη “κοιλιά” προς το τέλος της κανονικής περιόδου, έχασε την πρωτιά, όμως στα playoffs κόντρα στη Ζάλγκιρις Κάουνας ήταν πανέτοιμη και κανένας δεν πρέπει να την ξεγράφει. Είναι πάλι ένα από τα φαβορί. Ξανά, την κατάλληλη στιγμή της σεζόν, ο Σαρούνας δείχνει να έδωσε το σύνθημα στην ομάδα του, όπως έκανε στο τέλος της χρονιάς και ο “Ζοτς”. Και αυτό το πήρε από τον Ομπράντοβιτς, ο οποίος αυτή την εποχή και πριν από ένα Final Four ανέβαζε την ένταση στις προπονήσεις, όμως έκοβε τις πολλές φωνές και εστίαζε στην ποιοτική προπόνηση και την επικοινωνία, προκειμένου οι παίκτες να είναι πιο ήρεμοι. Μάλιστα, δύο τρεις μέρες πριν από το ταξίδι για τον ημιτελικό, θυμάμαι πως στον Παναθηναϊκό έπεφταν οι ρυθμοί, με αρκετά γελάκια και χαλάρωση, για να φύγει από πάνω μας η πίεση».
Ο περσινός θρίαμβος της «Φενέρ» στο Αμπου Ντάμπι ήταν η πρώτη προπονητική κούπα του «Σάρας», ο οποίος δείχνει να μην έχει πια αυτό το «πρέπει» και το βάρος στους ώμους, όμως ο Κώστας Τσαρτσαρής ξεκαθαρίζει ότι «σε ένα Final Four κανένας δεν μπαίνει χαλαρός. Δεν μπορώ να φανταστώ τον Γιασικεβίτσιους πιο ήρεμο επειδή το κατέκτησε πέρσι ή τη Βαλένθια χωρίς πίεση επειδή είναι πρωτάρα και ήδη η πορεία της είναι άκρως πετυχημένη. Η συγκέντρωση είναι σε υψηλό επίπεδο, όμως δεν φτάνει το 95% και πρέπει να είσαι εκεί 100%. Είναι, πάντως, λογικό ο “Σάρας” να έχει χαλαρώσει με την περσινή κατάκτηση που έβγαλε το βάρος των πολλών συμμετοχών χωρίς το τρόπαιο. Δείχνει πιο ήρεμος στη διαχείρισή του και προσαρμόζεται και στους παίκτες, δίχως να είναι αφοριστικός σε προσέγγιση ή αποφάσεις. Αλλωστε, οι παλαιάς κοπής κόουτς έχουν παρέλθει».
