Πώς εξηγείται η βαθιά θλίψη μικρών και μεγάλων για τον θάνατο της Μαρινέλλας; Πώς εξηγείται το κοινωνικό και «μιντιακό» βάρος της απώλειας; Η Μαρινέλλα ήταν βέβαια αδιανόητα ταλαντούχα, υπερεπιτυχημένη και κοσμαγάπητη, όμως δεν είναι μόνο αυτές οι ιδιότητες που περιγράφουν το κενό που αφήνει. Είναι και όλα όσα εκπροσωπεί ως κομμάτι ενός ιστορικού καλλιτεχνικού ρεύματος που δεν γεννάει επιγόνους. Ενας λόγος για τον οποίο όλοι έχουν κάτι να πουν σήμερα για την καλλιτέχνιδα που έφυγε, ακόμα κι αν ανήκουν σε εντελώς διαφορετική γενιά, είναι το ανεπανάληπτο μέγεθος, η επιδραστικότητά της. Είναι άλλο πράγμα η επιτυχία και άλλο η επιδραστικότητα. Επιτυχία γνωρίζουν και πολλοί σύγχρονοι καλλιτέχνες· το αποτύπωμά τους όμως είναι αμυδρό – η συνεισφορά τους στη συλλογική κουλτούρα μια αμελητέα σταγόνα σε έναν ωκεανό μετριότητας.
Βολονταρισμός
Δεν είναι κακό να ανήκεις στη συγκυρία σου. Αυτή είναι άλλωστε η μοίρα των περισσότερων προσώπων, δημόσιων ή μη. Κακό είναι να υπερεκτιμάς τις δυνάμεις σου, να αυτοεπιβάλλεσαι στα πράγματα βολονταριστικά, ακόμα κι όταν δεν υπάρχει χώρος για σένα. Η τάση του Αλέξη Τσίπρα να αρθρώνει δριμύ πολιτικό λόγο εναντίον κυβέρνησης και αντιπολίτευσης, προδικάζοντας κιόλας το αποτέλεσμα των επόμενων εκλογών, έχει έντονο το στοιχείο της αλαζονείας, αλλά και της ανεδαφικότητας. Με ποια ιδιότητα μιλάει ο πρώην πρωθυπουργός; Δεν είναι βουλευτής· δεν έχει κόμμα· δεν μας έχει πει καν αν θα αποκτήσει. Το να θεωρείς τον εαυτό σου σπουδαίο δεν αρκεί για να αναγνωριστείς ως τέτοιος.
Θέμα εμπιστοσύνης
Από τη σπουδαιοφάνεια της πομπώδους καταγγελίας δεν γλίτωσε ούτε το ΠΑΣΟΚ, που αφιέρωσε δυσανάλογα πολύ χρόνο από το συνέδριό του για να διατρανώσει την απροθυμία του να συνεργαστεί με τη Νέα Δημοκρατία μετεκλογικά. Είναι η διακήρυξη της κομματικής αυτονομίας στρατηγικός σκοπός; Αν ναι, ας συνδυαστεί με πολιτικό λόγο και σχέδιο που ανταποκρίνονται σ’ αυτήν την αυτονομία. Μπορεί το ΠΑΣΟΚ να υπάρξει χωρίς την επίκληση του μπαμπούλα της Ν.Δ.; Μπορεί να προτάξει πρωτότυπες ιδέες, χωρίς να μας παραπέμπει διαρκώς στο τι θα πάθουμε αν δεν το προτιμήσουμε; Ας εστιάσει σε όσα θα μας συμβούν εφόσον το προτιμήσουμε. Ας κερδίσει την εμπιστοσύνη μας θετικά.
Και η σιωπή τελειώνει
Παρακολουθώντας τους αντιπάλους της να ψάχνουν μανιωδώς την απάντηση στο πρόβλημα που θέτει η πολιτική της κυριαρχία, η Ν.Δ. ενδέχεται να τρέφει την ψευδαίσθηση πως η ίδια δεν οφείλει απαντήσεις. Το θέμα των υποκλοπών όμως φαίνεται πως διαρρηγνύει αυτό το φαντασιακό πλέγμα ασφαλείας, επαναφέροντας στην επικαιρότητα τα άβολα σημεία του κυβερνητικού αφηγήματος. Οχι, σε αντίθεση με όσα πιστεύει η κυβέρνηση, η υπόθεση δεν μπαγιάτεψε· τα μέσα πίεσης εις βάρος της δεν έχουν εκλείψει. Αν ο ιδρυτής της Intellexa αποφασίσει να μοιραστεί την ευθύνη που μέχρι στιγμής βαραίνει μόνο τον ίδιο, η Ν.Δ. θα πρέπει να βρει έναν άλλο τρόπο αυτοϋπεράσπισης, πέραν της σιωπής.
Θύμα δύο φορές
Από την άλλη, η influencer Ιωάννα Τούνη είναι μονίμως έτοιμη ακριβώς γι’ αυτό: να υπερασπιστεί τον εαυτό της. Η παρουσία της στη δικαστική αίθουσα όπου εκδικάζεται η υπόθεση του revenge porn με θύμα, φυσικά, την ίδια, έχει διπλή σημασία. Είναι ταυτόχρονα ένα φαινόμενο θάρρους, αλλά και ξοδέματος. Το ότι ένα θύμα έχει τσαγανό και ψυχικές αντοχές δεν σημαίνει ότι πρέπει και να επανατραυματίζεται. Δεν σημαίνει ότι πρέπει να υποβάλλεται στη διαδικασία αναβίωσης της εγκληματικής πράξης που διαπράχθηκε εις βάρος του, προκειμένου να αποδοθούν οι σχετικές ευθύνες στους δράστες. Ας είναι αυτή και κάθε άλλη παρόμοια υπόθεση ένα καμπανάκι για τη «μετενέργεια» των εγκλημάτων: μήπως τελικά το θύμα πρέπει να προστατεύεται και από αυτήν;
