Καλημέρα σας,
Καθώς ο πόλεμος με το Ιράν βρίσκεται στη δεύτερη εβδομάδα του, το ανθρώπινο κόστος παραμένει η πιο τραγική διάσταση της σύγκρουσης. Ωστόσο, πίσω από τα πρωτοσέλιδα του πολέμου διαμορφώνεται ήδη ένα δεύτερο μέτωπο, οι οικονομικές επιπτώσεις. Για τις χώρες της Μέσης Ανατολής το πλήγμα αναμένεται άμεσο και βαθύ. Σε παγκόσμιο επίπεδο, η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Παρότι η περιοχή παραμένει κρίσιμη για την ενέργεια, το άμεσο οικονομικό αποτύπωμα της Μέσης Ανατολής στο παγκόσμιο ΑΕΠ είναι μικρότερο απ’ όσο συχνά θεωρείται. Ομως το πραγματικό ερώτημα είναι αν η σύγκρουση θα επηρεάσει τις αγορές ενέργειας και τη διεθνή εμπιστοσύνη, δύο παράγοντες που μπορούν να μετατρέψουν μια περιφερειακή κρίση σε παγκόσμιο οικονομικό σοκ.
Στα δικά μας. Τι δείχνουν τα αποτελέσματα της Aegean και το κακό σενάριο για την οικονομία. Πάνω από 1 εκατ. τόνοι αποβλήτων φωτοβολταϊκών, πόσο βαρύ είναι το κόστος της βενζίνης για κάθε Ευρωπαίο, μια πρόβλεψη για την ανάπτυξη και γιατί η Δανία τραβάει χειρόφρενο. Ευκαιρίες και εμπόδια για τους επενδυτές στις εξυγιάνσεις, ποια είναι η νέα δημοσιονομική δοκιμασία για τις κυβερνήσεις και το τέλος της γεωπολιτικής αθωότητας.
Ισχυρή χρονιά για Aegean αλλά προβληματισμός λόγω κρίσης
- Μία ακόμη χρονιά ισχυρών οικονομικών επιδόσεων, με αύξηση εσόδων, επιβατικής κίνησης και κερδοφορίας, καθώς η ζήτηση για αεροπορικά ταξίδια παρέμεινε ισχυρή, κατέγραψε η Aegean Airlines, το δίκτυο της οποίας επεκτάθηκε περαιτέρω. Για του λόγου το αληθές ο ενοποιημένος κύκλος εργασιών ξεπέρασε τα 1,86 δισ. ευρώ, αυξημένος κατά 5% σε σχέση με το 2024. Η εταιρεία μετέφερε συνολικά 17,3 εκατομμύρια επιβάτες, περίπου ένα εκατομμύριο περισσότερους από το 2024 ενώ οι διαθέσιμες θέσεις έφτασαν τα 21 εκατομμύρια, αυξημένες κατά 6%. Ο συντελεστής πληρότητας διαμορφώθηκε στο 82,5%, τα κέρδη EBITDA ανήλθαν σε 421,5 εκατ. ευρώ, ενώ τα καθαρά κέρδη μετά από φόρους έφτασαν τα 147,8 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας άνοδο 14%. Η επίδοση αυτή επιτεύχθηκε παρά τις επιβαρύνσεις από το ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις εκπομπές ρύπων και τη χρήση βιώσιμων αεροπορικών καυσίμων, που κόστισαν στον όμιλο 43,3 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, προειδοποιεί ότι οι πρόσφατες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και η άνοδος των τιμών καυσίμων ενδέχεται να επηρεάσουν τα αποτελέσματα του 2026, ιδιαίτερα στο πρώτο τρίμηνο.
Το κακό σενάριο για την οικονομία
- Η ελληνική οικονομία μπορεί να εμφανίζει σήμερα ισχυρή δημοσιονομική εικόνα και αυξημένη επενδυτική κινητικότητα, όμως κάτω από την επιφάνεια παραμένουν σημαντικές αδυναμίες. Οι επενδύσεις αυξάνονται, αλλά αυτό που λείπει, σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΣΕΒ Σπύρο Θεοδωρόπουλο, είναι οι υψηλές προστιθέμενες αξίες που μπορούν να αλλάξουν ουσιαστικά την παραγωγική βάση της χώρας. Το μεγαλύτερο ρίσκο, ωστόσο, έρχεται από το εξωτερικό περιβάλλον. Μια παρατεταμένη γεωπολιτική κρίση, θα μπορούσε να προκαλέσει νέο ενεργειακό σοκ. Εάν επηρεαστούν κρίσιμες ενεργειακές ροές, όπως μέσω των Στενών του Ορμούζ, το κόστος ενέργειας θα εκτιναχθεί και θα μετακυλιστεί μέσω του πληθωρισμού σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Το ενεργειακό κόστος αποτελεί ήδη διαρθρωτικό πρόβλημα για τη βιομηχανία, καθώς η Ευρώπη και ιδιαίτερα η Ελλάδα συγκαταλέγονται στις ακριβότερες περιοχές για ηλεκτρική ενέργεια. Χωρίς βελτίωση της παραγωγικότητας, προειδοποιεί ο ίδιος, η ανάπτυξη θα παραμείνει εύθραυστη.
Πάνω από 1 εκατ. τόνοι αποβλήτων φωτοβολταϊκών
- Η ταχεία ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων στην Ελλάδα δημιουργεί ένα νέο περιβαλλοντικό και διαχειριστικό ζήτημα: την επεξεργασία των παλαιών πάνελ όταν ολοκληρώνεται ο κύκλος ζωής τους. Σύμφωνα με μελέτη του συστήματος εναλλακτικής διαχείρισης Φωτοκύκλωση Α.Ε., περισσότεροι από 1 εκατομμύριο τόνοι αποβλήτων από φωτοβολταϊκά πλαίσια εκτιμάται ότι θα έχουν παραχθεί στη χώρα έως το 2055, με τον κύριο όγκο να εμφανίζεται μετά το 2034. Η επεξεργασία πραγματοποιείται πλέον εξ ολοκλήρου στην Ελλάδα, μέσω τριών μονάδων ανακύκλωσης που βρίσκονται στην Κρήτη, τη Στερεά Ελλάδα και τη Δυτική Μακεδονία. Η εγχώρια αυτή υποδομή μειώνει το κόστος μεταφοράς και ενισχύει την ανάπτυξη της κυκλικής οικονομίας. Παρά την πρόοδο, η αγορά αντιμετωπίζει προκλήσεις. Η εισφοροδιαφυγή από ορισμένους παραγωγούς περιορίζει τη χρηματοδότηση των συστημάτων ανακύκλωσης, ενώ κρίσιμη θεωρείται η επικείμενη ανακοίνωση από τον ΕΟΑΝ της ελάχιστης εισφοράς ανακύκλωσης για τα φωτοβολταϊκά πάνελ.
Γιατί η Δανία τραβάει χειρόφρενο
- Καθώς οι τιμές του πετρελαίου ξεπερνούν τα 100 δολάρια το βαρέλι και η γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή κλιμακώνεται, η κυβέρνηση της Δανίας απευθύνει έκκληση στους πολίτες της να αφήσουν το αυτοκίνητο στο σπίτι. Ο υπουργός Κλίματος και Ενέργειας, Λαρς Αγκααρντ, κάλεσε τους Δανούς να περιορίσουν κάθε περιττή κατανάλωση ενέργειας, προειδοποιώντας ότι η χώρα αναγκάζεται να βασιστεί περισσότερο στα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου. «Αν δεν είναι απολύτως απαραίτητο να οδηγήσετε, μην το κάνετε», δήλωσε, τονίζοντας ότι η εξοικονόμηση καυσίμων θα προστατεύσει τόσο τα πορτοφόλια των πολιτών όσο και τα εθνικά αποθέματα. Η προειδοποίηση της Κοπεγχάγης δεν είναι μεμονωμένη. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οργανώσεις οδηγών καλούν σε περιορισμό των «μη απαραίτητων» μετακινήσεων, ενώ το Βιετνάμ ενθαρρύνει την εξ αποστάσεως εργασία για να μειώσει τη ζήτηση μεταφορών. Στις Φιλιππίνες, ορισμένοι δημόσιοι κλάδοι εφαρμόζουν προσωρινά τετραήμερη εργασία για εξοικονόμηση καυσίμων.
Ευκαιρίες και εμπόδια για τους επενδυτές στις εξυγιάνσεις
- Η διαδικασία εξυγίανσης επιχειρήσεων αποτελεί πλέον ένα από τα βασικά κανάλια μέσω των οποίων επενδυτές αποκτούν πρόσβαση σε distressed assets στην ελληνική αγορά. Το πλαίσιο προσφέρει σημαντικό βαθμό νομικής ασφάλειας, καθώς επιτρέπει τη μεταβίβαση μιας επιχείρησης με συμφωνημένα και οριστικοποιημένα χρέη. Ωστόσο, η πραγματική πρόκληση παραμένει η ταχύτητα των διαδικασιών. «Ο εχθρός αυτής της διαδικασίας είναι ο χρόνος», τόνισε ο Σεραφείμ Σωτηριάδης, founder και managing partner της δικηγορικής εταιρείας Σ. Σωτηριάδης-Κ. Λιδωρίκης και Συνεργάτες, μιλώντας στο Invest in Greece Summit 2026. Σύμφωνα με τον ίδιο, το επενδυτικό ενδιαφέρον παραμένει ισχυρό, τόσο από ξένους όσο και από Ελληνες επενδυτές. Πολλοί διεθνείς επενδυτές, ωστόσο, εκπλήσσονται όταν διαπιστώνουν ότι μια συναλλαγή εξυγίανσης μπορεί να απαιτήσει έως και 18 μήνες για να ολοκληρωθεί. Παρά τις καθυστερήσεις, το πλαίσιο εξακολουθεί να θεωρείται ελκυστικό, καθώς επιτρέπει την είσοδο νέων κεφαλαίων και τη δημιουργία πραγματικών business turnarounds, προϋπόθεση που συχνά καθορίζει και την επιτυχία μιας αναδιάρθρωσης.
+220 ευρώ τον χρόνο ο λογαριασμός της βενζίνης
- Σημαντική επιβάρυνση για τους Ευρωπαίους οδηγούς φέρνει η κλιμάκωση του πολέμου στη Μέση Ανατολή, καθώς η άνοδος των τιμών του πετρελαίου προς τα 100 δολάρια το βαρέλι αυξάνει το κόστος μετακίνησης. Σύμφωνα με ανάλυση του think tank Transport & Environment (T&E), η εξέλιξη αυτή μεταφράζεται σε περίπου 220 ευρώ επιπλέον ετήσια δαπάνη βενζίνης για κάθε οδηγό στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Σε επίπεδο Ε.Ε., το πρόσθετο κόστος για τα νοικοκυριά υπολογίζεται ότι μπορεί να φτάσει τα 55 δισ. ευρώ σε έναν χρόνο, εφόσον οι τιμές του πετρελαίου παραμείνουν σε αυτά τα επίπεδα.
Το τέλος της γεωπολιτικής αθωότητας
- Το τέλος της «γεωπολιτικής αθωότητας» για την Ευρώπη και την ανάγκη για πολιτικές που αποδίδουν άμεσα αποτελέσματα υπογράμμισε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, μιλώντας στο Invest in Greece Summit. Ο υπουργός εμφανίστηκε καθησυχαστικός για τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας, επισημαίνοντας ωστόσο ότι το διεθνές περιβάλλον χαρακτηρίζεται από έντονη αβεβαιότητα και ταχύτατες εξελίξεις. Οπως ανέφερε, η «πυκνότητα των γεγονότων» καθιστά απαραίτητη την προσεκτική στάθμιση των αποφάσεων, καθώς το κλίμα μπορεί να αλλάξει ακόμη και μέσα στην ίδια ημέρα συνεδριάσεων σε επίπεδο Eurogroup. Αναφερόμενος στις γεωπολιτικές εξελίξεις, επεσήμανε ότι η Ευρώπη πρέπει να «λύσει τα του οίκου της» και να κινηθεί με ταχύτητα. «Το μέλλον το σχεδιάζεις ή το υφίστασαι», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι η ευρωπαϊκή στρατηγική πρέπει να συνδυάζει ανθεκτικότητα απέναντι στις κρίσεις με σαφή αναπτυξιακό προσανατολισμό.
Ποια είναι η νέα δοκιμασία για τις κυβερνήσεις
- Εντείνονται οι ανησυχίες στις διεθνείς αγορές για το δημοσιονομικό κόστος που μπορεί να προκαλέσει ένας παρατεταμένος πόλεμος στη Μέση Ανατολή, σε μια περίοδο όπου τα δημόσια ελλείμματα και τα επίπεδα χρέους παραμένουν ήδη υψηλά. Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου τροφοδοτεί τον πληθωρισμό και αυξάνει την πίεση στις κυβερνήσεις, οι οποίες καλούνται να χρηματοδοτήσουν τόσο τις αυξημένες αμυντικές δαπάνες όσο και μέτρα στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις απέναντι στο υψηλότερο ενεργειακό κόστος. Η αλλαγή κλίματος αποτυπώνεται και στις αγορές ομολόγων. Ο δείκτης Bloomberg Global Aggregate Index, που καταγράφει τις αποδόσεις κρατικών και εταιρικών τίτλων επενδυτικής βαθμίδας, έχει ήδη χάσει τα κέρδη που κατέγραφε από τις αρχές του έτους, καθώς το γεωπολιτικό σοκ αναζωπύρωσε τις ανησυχίες για τον πληθωρισμό και τα δημόσια οικονομικά. Οι επενδυτές αρχίζουν πλέον να εστιάζουν όχι μόνο στο ενεργειακό σοκ αλλά και στο κόστος χρηματοδότησης του πολέμου.
Ανάπτυξη 2% το 2026 με αυξημένους κινδύνους
- Σύμφωνα με το υπόδειγμα βραχυπρόθεσμης πρόβλεψης (GDP-Nowcasting) της Διεύθυνσης Οικονομικής Ανάλυσης της Εθνικής Τράπεζας, το ΑΕΠ εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κατά 2% το 2026 σε ένα δυσμενέστερο σενάριο, ενώ ο πληθωρισμός ενδέχεται να επιταχυνθεί στο 3,2%. Η αρχική εκτίμηση πριν από την ένταση στη Μέση Ανατολή τοποθετούσε την ανάπτυξη κοντά στο 2,5%. Η οικονομική δραστηριότητα παραμένει ανθεκτική στις αρχές του έτους, με το ΑΕΠ να εκτιμάται ότι αυξάνεται κατά 2,4% σε ετήσια βάση το πρώτο τρίμηνο. Ωστόσο, υπό ένα σενάριο παρατεταμένης ενεργειακής αβεβαιότητας, ο ρυθμός ανάπτυξης το πρώτο εξάμηνο θα μπορούσε να επιβραδυνθεί στο 1,7%, πριν επιταχυνθεί εκ νέου στο δεύτερο μισό του έτους.
Κοκκίνισαν τα χρηματιστήρια, νέα άνοδος για Brent
- Tα Χρηματιστήρια: Στην Αυστραλία ο δείκτης ASX σημείωσε πτώση 1,31% στις 8.629 μονάδες, στην Ιαπωνία ο Nikkei πτώση 1,04% στις 54.452,96 μονάδες, στο Χονγκ Κονγκ ο Hang Seng πτώση 0,70% στις 25.716,76 μονάδες και στην Κίνα ο Shanghai πτώση 0,10% στις 4.129,103 μονάδες.
- Ανοιγμα: Dow Jones πτώση 1,53% στις 46.689,84 μονάδες, S&P 500 πτώση 1,35% στις 6.684,27 μονάδες και Nasdaq άνοιγμα με πτώση 1,65% στις 22.336,66 μονάδες.
- Ευρωπαϊκές αγορές: Stoxx 600 με πτώση 1,12% στις 595,78 μονάδες, FTSE 100 πτώση 0,75% στις 10.275,69 μονάδες, DAX 30 πτώση 0,94% στις 23.416,86 μονάδες και CAC 40 πτώση 1,35% στις 7.932,95 μονάδες.
- Χρηματιστήριο Αθηνών: Ανοδο 0,21% για τον γενικό δείκτη που έκλεισε στις 2.183,44 μονάδες.
- Πετρέλαιο: Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του πετρελαίου Brent κατέγραψαν νέα άνοδο την Πέμπτη, δοκιμάζοντας το επίπεδο των 102 δολαρίων ανά βαρέλι, καθώς οι κίνδυνοι, ότι ο θαλάσσιος εφοδιασμός πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο θα διακοπεί για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, ενισχύονται. Ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, δήλωσε στην πρώτη του δημόσια τοποθέτηση ότι τα Στενά του Ορμούζ θα πρέπει να παραμείνουν κλειστά. Η δήλωση αυτή συνέπεσε με κλιμακούμενα πλήγματα μεταξύ του Ιράν, του Ισραήλ και κρατών-μελών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC).
- Χρυσός: Οι τιμές κινήθηκαν πτωτικά κατά περίπου 0,85%, στις 5.127,72 δολάρια ανά ουγγιά.
- Ομόλογα: Η απόδοση του αμερικανικού 10ετούς στο 4,242%.
- Συνάλλαγμα: Ισοτιμία δολαρίου/ευρώ στο 1,15 δολ.
