Το σπριντ στην ενέργεια, το deal στη Μάλτα, τα χθεσινά 124 εκατ. ευρώ και το resort της Ελούντας

Καλημέρα σας και χρόνια πολλά,

Ως στρατηγική ανάγκη για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της ανάπτυξης αντιμετωπίζουν τώρα οι βρετανικές επιχειρήσεις τους στενότερους δεσμούς με την Ευρωπαϊκή Ενωση, εντείνοντας την πίεση προς την κυβέρνηση του Κιρ Στάρμερ να επιταχύνει το reset με τις Βρυξέλλες. Σε έρευνα της British Chambers of Commerce (BCC), περισσότερο από το 54% των εξαγωγέων –ποσοστό αυξημένο κατά 13 μονάδες σε σχέση με πέρυσι– θεωρεί ότι η ισχύουσα Συμφωνία Εμπορίου και Συνεργασίας (TCA) δεν βοηθά στην αύξηση πωλήσεων στην Ε.Ε., ενώ μόλις 16% πιστεύει ότι το deal βοηθά πραγματικά την επέκταση στην ευρωπαϊκή αγορά.

Στα δικά μας, ποιο είναι το νέο πείραμα στο campus της ΑΓΣ και γιατί έχει σημασία την ώρα που παρά τη ρητορική περί πράσινης μετάβασης το χάσμα ανάμεσα στις δεσμεύσεις και την πραγματική δράση παραμένει μεγάλο. Οι νέες απαλλοτριώσεις στον ΒΟΑΚ, πώς η γραφειοκρατία μηδενίζει συμβάσεις εκατομμυρίων και πώς οι πλημμύρες ξαναγράφουν τα ψιλά γράμματα των παραχωρήσεων. Νέα παράταση και 8,74 εκατ. για το κέντρο Αθηνά, το πατρόν για το νέο παραγωγικό μοντέλο και πού πήγαν χθες 124 εκατ. ευρώ. Ο νέος κύκλος επενδύσεων για το «νέο» Ελ. Βενιζέλος, η επένδυση στο «Αιγαίο», το πράσινο φως για το resort της Ελούντας, το στρατηγικό άνοιγμα στη Μάλτα, το νέο σπριντ κεφαλαίων και στρατηγικών κινήσεων στην ενέργεια, μια ένεση ρευστότητας και οι μερισματικές αποδόσεις.  

Το νέο πείραμα στο campus της ΑΓΣ

• Μέρες που είναι, και η γαλοπούλα έχει την τιμητική της, το ΒΤ δεν μπορεί να μην αναφερθεί σε μια νέα πρωτοβουλία της Αμερικάνικης Γεωργικής Σχολής, γνωστής μεταξύ άλλων και για τις γαλοπούλες της. Την ώρα που η βιωσιμότητα από σύνθημα γίνεται καθημερινή ανάγκη, ένα ξεχωριστό… πράσινο πείραμα παίρνει σάρκα και οστά στο campus της Αμερικανικής Γεωργικής Σχολής. Εκεί 15 θεματικοί κήποι, εμπνευσμένοι από ισάριθμες γεωγραφικές περιοχές της χώρας, συνθέτουν ένα από τα πιο φιλόδοξα έργα βιώσιμης αρχιτεκτονικής τοπίου που υλοποιούνται σήμερα. Κάθε κήπος λειτουργεί ως ζωντανό «μάθημα» ελληνικής χλωρίδας, οικολογικής ισορροπίας και κυρίως ορθής διαχείρισης νερού. Από το Αγιο Ορος και την Πίνδο έως τις Κυκλάδες, την Κρήτη και τα Δωδεκάνησα, το campus μετατρέπεται σε έναν ανοιχτό βοτανικό χάρτη της Ελλάδας, που οι μαθητές και σπουδαστές θα διασχίζουν καθημερινά. Με επιλογές φυτών ανθεκτικών στην ξηρασία, αρωματικά και δασικά είδη, καθώς και είδη ακμής που «διαβάζουν» σωστά το μικροκλίμα, οι ανάγκες άρδευσης μπορούν να μειωθούν έως και 70%. Σε μια χώρα που δοκιμάζεται ολοένα και συχνότερα από την κλιματική πίεση, το μήνυμα είναι πρακτικό και άμεσα εφαρμόσιμο. Καθοριστική είναι η σύμπραξη επιστήμης και πράξης. Γεωπόνοι, αρχιτέκτονες τοπίου, ερευνητές, φυτωριούχοι, επαγγελματίες του χώρου και απόφοιτοι της Σχολής συνθέτουν ένα συλλογικό εγχείρημα, όπου η γνώση δεν μένει στο χαρτί αλλά δοκιμάζεται στο έδαφος.

Και η ωμή πραγματικότητα

• Παρά τη ρητορική περί πράσινης μετάβασης, το χάσμα ανάμεσα στις δεσμεύσεις και την πραγματική δράση παραμένει μεγάλο. Αυτό είναι το καθαρό μήνυμα που εκπέμπει το Global Climate Action Barometer της EY, φωτίζοντας τις αδυναμίες ακόμη και των επιχειρήσεων που θεωρούνται «μπροστάρηδες» στην κλιματική στρατηγική. Η εικόνα είναι αντιφατική. Από τη μία πλευρά, σχεδόν δύο στις τρεις επιχειρήσεις δηλώνουν ότι διαθέτουν σχέδιο δράσης για το κλίμα και ένα επιπλέον 12% βρίσκεται σε φάση ωρίμανσης ή δημοσιοποίησης. Από την άλλη, λιγότερες από τις μισές έχουν θέσει στόχους που ευθυγραμμίζονται με επιστημονικά πρότυπα, υπονομεύοντας στην πράξη την πορεία προς το net zero. Με άλλα λόγια, η πρόθεση υπάρχει, αλλά το βάθος και η ποιότητα των σχεδίων δεν επαρκούν. Σχεδόν τα δύο τρίτα των επιχειρήσεων που έχουν υιοθετήσει στόχους μηδενικών εκπομπών επιλέγουν την αντιστάθμιση αντί της ουσιαστικής μείωσης του ανθρακικού τους αποτυπώματος. Σημάδι αβεβαιότητας αποτελούν και οι συχνές αναθεωρήσεις στόχων. Ενα τρίτο των επιχειρήσεων έχει αλλάξει πορεία, με σχεδόν τις μισές από αυτές να χαμηλώνουν τον πήχυ των δεσμεύσεών τους. Παράλληλα, αν και οι περισσότεροι οργανισμοί αναγνωρίζουν τους φυσικούς και μεταβατικούς κινδύνους της κλιματικής αλλαγής, ελάχιστοι τολμούν να τους μεταφράσουν σε αριθμούς. Το κόστος της αδράνειας, ωστόσο, είναι πλέον μετρήσιμο. Σύμφωνα με την EY, η μη αντιμετώπιση των κλιματικών κινδύνων μπορεί να «ροκανίσει» έως και το 15% των ετήσιων εσόδων, ένα πλήγμα που δεν αφορά μόνο το περιβάλλον, αλλά την ίδια τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων.

Σπριντ κεφαλαίων και στρατηγικών κινήσεων στην ενέργεια

• Σε φάση νέας επιτάχυνσης περνά και το διεθνές επενδυτικό αποτύπωμα της Metlen Energy & Metals, με την επιτυχή ολοκλήρωση, εντός χρονοδιαγράμματος, του χρηματοοικονομικού κλεισίματος για την πώληση σημαντικού μέρους του χαρτοφυλακίου της στη Χιλή. Το χαρτοφυλάκιο των τεσσάρων φωτοβολταϊκών έργων συνολικής ισχύος 588 MW, σε συνδυασμό με συστήματα αποθήκευσης ενέργειας (BESS) 1.610 MWh, αλλάζει τις ισορροπίες. Το τίμημα των 865 εκατ. δολ. από την GAC RS Chile II SpA, θυγατρική της Glenfarne Group, επιβεβαιώνει ότι η Χιλή εξελίσσεται σε αγορά υψηλής αξίας για υβριδικά έργα ΑΠΕ. Το αποτύπωμα του deal είναι διπλό. Ισχυρή απομόχλευση και εισροή άνω των 800 εκατ. δολ., αλλά και ενίσχυση της ήδη ισχυρής χρηματοοικονομικής θέσης. Δεν είναι τυχαίο ότι, σύμφωνα με αναλυτές, η ρευστότητα της Metlen προσεγγίζει πλέον τα 3,5 δισ. ευρώ.

Στρατηγικό άνοιγμα στη Μάλτα για την CrediaBank

• Σε μια κίνηση που ενισχύει το διεθνές της αποτύπωμα, η CrediaBank επιβεβαίωσε την οριστική συμφωνία με την HSBC Continental Europe για την εξαγορά πλειοψηφικού ποσοστού 70,03% στην HSBC Bank Malta plc, έναντι τιμήματος 200 εκατ. ευρώ σε μετρητά. Η συμφωνία έρχεται σε συνέχεια του Put Option Agreement που είχε υπογραφεί τον Σεπτέμβριο και σηματοδοτεί ένα ουσιαστικό βήμα επέκτασης στη μεσογειακή τραπεζική αγορά. Παράλληλα, οι εμπλεκόμενες πλευρές υπέγραψαν συμφωνία συνεργασίας, η οποία ρυθμίζει το πλαίσιο και τις υποχρεώσεις για την ομαλή υλοποίηση της συναλλαγής. Η ολοκλήρωση τελεί υπό την αίρεση των απαραίτητων εταιρικών και εποπτικών εγκρίσεων από την Αρχή Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών της Μάλτας, την Τράπεζα της Ελλάδας και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Πράσινο φως για το resort της Ελούντας

• Ενα ακόμη κρίσιμο βήμα προς την υλοποίηση της εμβληματικής επένδυσης στην Ελούντα έκανε η PHAEA, συμφερόντων των ομίλων Σμπώκου και Βασιλάκη. Το υπουργείο Πολιτισμού ενέκρινε την τροποποιημένη αρχιτεκτονική μελέτη και το τοπογραφικό για τη δημιουργία σύνθετου τουριστικού καταλύματος στην Πλάκα, ανοίγοντας τον δρόμο για την επόμενη φάση του project. Στην πράξη, το έργο προβλέπει τη μετατροπή των δύο υφιστάμενων πεντάστερων μονάδων, του Blue Palace και του συγκροτήματος Argo, σε ένα ενιαίο resort υψηλών προδιαγραφών. Το αναβαθμισμένο συγκρότημα θα αποτελείται από ξενοδοχειακές μονάδες και τουριστικές κατοικίες, συνολικής δυναμικότητας 631 κλινών, και θα λειτουργήσει υπό το brand της Rosewood Hotels & Resorts. Η επένδυση εντάσσεται στη στρατηγική αναβάθμισης των PHAEA Resorts και επιβεβαιώνει τη στροφή του ελληνικού τουρισμού σε σύνθετα, βιώσιμα και υψηλής προστιθέμενης αξίας projects.

Η Ελλάδα επενδύει ξανά στο «Αιγαίο»

• Η έγκριση χρηματοδότησης ύψους 3,7 εκατ. ευρώ για την επισκευή και αναβάθμιση του ωκεανογραφικού σκάφους «Αιγαίο» έρχεται να επιβεβαιώσει μια στρατηγική επιλογή που ωρίμαζε εδώ και καιρό. Δεν πρόκειται για μια απλή τεχνική παρέμβαση, αλλά για μια συνειδητή επένδυση στη συνέχεια και την αξιοπιστία της ελληνικής θαλάσσιας έρευνας. Το έργο διασφαλίζει ότι η σημαντικότερη πλωτή ερευνητική υποδομή της χώρας παραμένει επιχειρησιακά ενεργή, σε μια περίοδο όπου τα θαλάσσια δεδομένα αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη γεωπολιτική και οικονομική αξία. Το «Αιγαίο» δεν ανήκει στην κατηγορία των πλοίων γενικής χρήσης. Είναι η ραχοκοκαλιά των ερευνητικών αποστολών του ΕΛΚΕΘΕ για την κλιματική αλλαγή, τη θαλάσσια βιοποικιλότητα, τη ρύπανση και τη λειτουργία των οικοσυστημάτων. Παράλληλα, αποτελεί βασικό εργαλείο για την εκπλήρωση εθνικών και ευρωπαϊκών υποχρεώσεων, από την ωκεανογραφική παρακολούθηση έως τη μελέτη γεωκινδύνων, τομέων όπου η επιστημονική επάρκεια συνδέεται άμεσα με τη δημόσια ασφάλεια και τον αναπτυξιακό σχεδιασμό.

Νέος κύκλος επενδύσεων για το «νέο» Ελ. Βενιζέλος

• Στην τελική ευθεία μπαίνει ένα από τα μεγαλύτερα έργα υποδομής της επόμενης δεκαετίας, η επέκταση του αεροδρομίου της Αθήνας, με τον ανάδοχο για το κύριο έργο, ύψους περίπου 1 δισ. ευρώ, να αναμένεται να αναδειχθεί μέσα στους προσεχείς μήνες. Το project εντάσσεται στο επενδυτικό πρόγραμμα του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών, συνολικού ύψους 1,28 δισ. ευρώ, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2032. Πρόκειται για τη σημαντικότερη πρόκληση των επόμενων ετών, με τα έργα να παραδίδονται σταδιακά, ώστε να περιοριστεί η αναπόφευκτη όχληση για το επιβατικό κοινό. Στόχος είναι η ουσιαστική μεταμόρφωση του αεροδρομίου σε μια υποδομή νέας γενιάς, ικανή να στηρίξει τη δυναμική της χώρας στον τουρισμό και τις μεταφορές. Η διοίκηση έχει ήδη επιταχύνει το χρονοδιάγραμμα, ενοποιώντας τις φάσεις του έργου, με στόχο τη σταδιακή αύξηση της δυναμικότητας στα 40 εκατ. επιβάτες έως το 2032. Φέτος η επιβατική κίνηση θα αγγίξει τα 34 εκατ., από 31,85 εκατ. το 2024.

Τα 124 εκατ. ευρώ ρευστότητας πριν από τις γιορτές

• Περισσότερα από 124 εκατ. ευρώ κατευθύνθηκαν σε 1,17 εκατ. δικαιούχους του επιδόματος θέρμανσης, με την πρώτη δόση για τη σεζόν 2025-2026 να ολοκληρώνεται πλήρως ψηφιακά και χωρίς καθυστερήσεις. Σχεδόν 1,23 εκατ. αιτήσεις κατατέθηκαν εγκαίρως, με τη συντριπτική πλειονότητα να αφορά πετρέλαιο θέρμανσης και λοιπά καύσιμα, αλλά και περισσότερες από 363 χιλ. αιτήσεις για ηλεκτρικό ρεύμα. Το timing δεν είναι τυχαίο. Λίγο πριν από τα Χριστούγεννα, τα χρήματα αυτά λειτουργούν συμπληρωματικά στο δώρο και στα εισοδήματα του Δεκεμβρίου, ενισχύοντας την αντοχή των οικογενειακών προϋπολογισμών απέναντι στο αυξημένο κόστος.

Το νέο παραγωγικό μοντέλο

• Το υπουργείο Ανάπτυξης επιχειρεί να βάλει τις βάσεις για έναν συντονισμένο παραγωγικό μετασχηματισμό της ελληνικής οικονομίας. Στο επίκεντρο του σχεδίου βρίσκεται η ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και των επενδύσεων, με σαφή προσανατολισμό στην εξωστρέφεια. Το πλαίσιο ξεδιπλώνεται σε δύο διακριτές φάσεις. Πρώτα, έναν αναλυτικό σχεδιασμό που στηρίζεται σε δεδομένα, διεθνείς καλές πρακτικές και ουσιαστική διαβούλευση με την αγορά. Επειτα, την εφαρμογή του πλάνου με επαγγελματική διαχείριση έργου, σαφή χρονοδιαγράμματα και μετρήσιμη αποτίμηση αποτελεσμάτων. Η δημόσια χρηματοδότηση, ύψους 5,8 εκατ. ευρώ, κατευθύνεται σε δράσεις που στοχεύουν άμεσα στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και στη στήριξη των ελληνικών επιχειρήσεων στις διεθνείς αγορές.

Νέα παράταση και 8,74 εκατ. για το κέντρο Αθηνά

• Στην τρίτη τροποποίηση έφτασε αισίως η πράξη για τη χρηματοδότηση της νέας κτιριακής υποδομής του Ερευνητικού Κέντρου Αθηνά, προϋπολογισμού 8,74 εκατ. ευρώ. Η τροποποίηση μεταφέρει την προθεσμία ανάληψης νομικών δεσμεύσεων έως τις 30 Ιουνίου του 2026 και την ολοκλήρωση της πράξης στο τέλος του ίδιου έτους, αντί για το 2025. Πρόκειται για μια τεχνικά αναγκαία προσαρμογή, ώστε να ολοκληρωθούν χωρίς πίεση χρόνου οι διαδικασίες αγοράς του ακινήτου και να ακολουθήσει η ανακατασκευή του.

Πώς η γραφειοκρατία μηδενίζει συμβάσεις εκατομμυρίων

• Υπάρχουν υποθέσεις που λειτουργούν ως μικρογραφία των διαχρονικών αδυναμιών στα δημόσια έργα. Μία τέτοια είναι, σύμφωνα με πληροφορίες, η πρόσφατη απόφαση του υπουργείου Υποδομών να απορρίψει ένσταση της αναδόχου Ενεργον ΑΤΕ για αποζημίωση ύψους περίπου 662.000 ευρώ. Η απόρριψη δεν βασίστηκε στην ουσία της διαφοράς, αλλά σε καθαρά τυπικούς λόγους. Δεν τηρήθηκαν επακριβώς οι προϋποθέσεις που θέτει ο νόμος για τη θεμελίωση δικαιώματος αποζημίωσης. Το παράδοξο είναι ότι το ίδιο το έργο, προϋπολογισμού άνω των 8 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ, δεν ξεκίνησε ποτέ. Η αιτία ήταν η πολύμηνη αδυναμία τοποθέτησης αρχαιολόγου, προϋπόθεση απαραίτητη για την έναρξη των εκσκαφών. Ετσι, η σύμβαση διαλύθηκε χωρίς να εκτελεστεί ούτε μία εργασία, μετατρέποντας έναν σχεδιασμό εκατομμυρίων σε απόλυτο μηδέν. Η ανάδοχος υποστήριξε ότι υπέστη ζημίες λόγω υπαιτιότητας του κυρίου του έργου και ότι είχε εγκαίρως ενημερώσει τη διοίκηση. Ωστόσο, το κρίσιμο έγγραφο δεν θεωρήθηκε «νόμιμη όχληση», καθώς δεν περιείχε ρητή αναφορά σε ημερήσια αποζημίωση, όπως απαιτεί η νομοθεσία. Χωρίς τυπικά άρτια όχληση, δικαίωμα αποζημίωσης δεν γεννάται.

Νέες απαλλοτριώσεις για τον ΒΟΑΚ

• Η πρόσφατη απόφαση για την κήρυξη αναγκαστικής απαλλοτρίωσης ακινήτων στο κρίσιμο τμήμα Ρέθυμνο – Ηράκλειο του Βόρειου Οδικού Αξονα Κρήτης σηματοδοτεί κάτι περισσότερο από μια ακόμη διοικητική πράξη. Αποτελεί σαφές σήμα ότι το έργο περνά από τη φάση της θεσμικής ωρίμανσης σε εκείνη της πραγματικής υλοποίησης. Με συνολική έκταση απαλλοτρίωσης που ξεπερνά τα 550 στρέμματα και προϋπολογιζόμενη δαπάνη σχεδόν 15 εκατ. ευρώ, το Δημόσιο επιχειρεί να επιταχύνει διαδικασίες. Η υπαγωγή της απαλλοτρίωσης στο άρθρο 7Α του Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων, δηλαδή η δυνατότητα άμεσης παράδοσης των ακινήτων πριν από τον οριστικό καθορισμό των αποζημιώσεων, αποκαλύπτει ξεκάθαρα τη βαρύτητα του έργου.

Σήμα σταθερών αποδόσεων από την Trade Estates

• Σήμα σταθερών αποδόσεων εκπέμπει η Trade Estates, με την επικύρωση της διανομής προσωρινού μερίσματος. Η απόφαση του διοικητικού συμβουλίου λειτουργεί ως καθαρό μήνυμα συνέχειας προς την αγορά. Σταθερές ταμειακές ροές και προβλεψιμότητα αποδόσεων, σε ένα περιβάλλον όπου το real estate επαναξιολογείται με όρους ανθεκτικότητας. Το προσωρινό μέρισμα, ύψους περίπου 7,87 εκατ. ευρώ ή 0,065 ευρώ ανά μετοχή, προέρχεται από τα κέρδη της χρήσης 2025 και προγραμματίζεται να καταβληθεί στις αρχές Ιανουαρίου 2026.

Κεφαλαιακή ενίσχυση με εισφορά τριών πλοίων

• Η Superfast Ferries προχώρησε σε κεφαλαιακή ενίσχυση ολοκληρώνοντας αύξηση μετοχικού κεφαλαίου ύψους 172,1 εκατ. ευρώ. Η απόφαση ελήφθη ομόφωνα από την έκτακτη γενική συνέλευση της εταιρείας στις αρχές Δεκεμβρίου και υλοποιήθηκε με την έκδοση 17,2 εκατ. νέων κοινών ονομαστικών μετοχών, ονομαστικής αξίας 10 ευρώ η καθεμία. Το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης καλύφθηκε μέσω εισφορών σε είδος και συγκεκριμένα με τη μεταβίβαση τριών πλοίων. Τα επιβατηγά – οχηματαγωγά Superfast I και Superfast II εισφέρθηκαν στην εταιρεία από τις πλοιοκτήτριες εταιρείες τους, αποτιμώμενα σε περίπου 53,5 εκατ. ευρώ και 53,3 εκατ. ευρώ αντίστοιχα. Παράλληλα, η Superfast Endeka INC κάλυψε αύξηση ύψους 65,2 εκατ. ευρώ, κυρίως μέσω συμψηφισμού ληξιπρόθεσμης απαίτησης που είχε από την πώληση του πλοίου Superfast XI το 2020. Οι νέες μετοχές διατέθηκαν στη μοναδική μέτοχο της εταιρείας, με κατάργηση του δικαιώματος προτίμησης. Η ολοκλήρωση της συναλλαγής στις 19 Δεκεμβρίου σηματοδοτεί μια καθαρή ενίσχυση των ιδίων κεφαλαίων της Superfast Ferries, προσφέροντας μεγαλύτερη χρηματοοικονομική ευελιξία και σταθερότερη βάση για τη μελλοντική επιχειρηματική της πορεία.