Σταύρος Ζουμπουλάκης

Στις 3 Οκτωβρίου 2020, την παραμονή της εορτής του Αγίου Φραγκίσκου της Ασίζης, ο Πάπας Φραγκίσκος εξέδωσε την τρίτη εγκύκλιό του, τη δεύτερη ουσιαστικά δική του, γιατί η πρώτη («Lumen fidei», 2013) ήταν ήδη έτοιμη κατά μέγα μέρος από τον προηγούμενο πάπα.

Ο αποτροπιαστικός αποκεφαλισμός του γυμνασιακού καθηγητή Σαμουέλ Πατί, σε προάστιο του Παρισιού, στις 16 Οκτωβρίου 2020, συγκλόνισε τη Γαλλία.

Η έκδοση των «Αθηναϊκών» του Παπαδιαμάντη (ΜΙΕΤ, 2020) στάθηκε η αφορμή για μια συνέντευξη στον Γιώργο Φλωράκη (Athens Voice, 30.9.2020). Μία από τις ερωτήσεις ήταν ποια είναι τα αγαπημένα μου διηγήματά του. Απάντησα ότι αυτά θα ξεπερνούσαν τα πενήντα και για να μην αποφύγω ολότελα το ερώτημα, ανέφερα δύο μόνο, που είναι από τα λιγότερο […]

Ο Χάουαρντ Φαστ (Howard Fast, 1914-2003) είναι ένας από τους πιο διάσημους μπεστσελερίστες Αμερικανούς συγγραφείς, με δεκάδες βιβλία, επωνύμως ή ψευδωνύμως, και πολλά εκατομμύρια συνολικά πωληθέντα αντίτυπα.

Υπάρχουν πολλές περιπτώσεις βιβλίων προορισμένων για παιδιά που μπορούν να διαβαστούν σε όλες τις ηλικίες, για διάφορους λόγους.

Το λεξικογραφικό έργο της νεοελληνικής λογιοσύνης είναι σημαντικό. Οι περισσότεροι αρκούνται σήμερα –και καλά κάνουν– στα τρία γνωστά χρηστικά λεξικά (Μπαμπινιώτη, Ιδρύματος Τριανταφυλλίδη, Ακαδημίας Αθηνών/Χαραλαμπάκη), όποιος όμως θέλει να λύσει απορίες που του γεννιούνται από τη μελέτη παλαιότερων –δεν λέω αρχαίων– κειμένων της γλώσσας μας δεν θα βρει καμία βοήθεια σε αυτά.

Η μεταθανάτια συγκέντρωση σε βιβλίο των πολυάριθμων κειμένων του Κωστή Παπαγιώργη, που ξεκίνησε την ίδια τη χρονιά του θανάτου του με τα «Υπεραστικά» (Καστανιώτης, 2014), προχωράει καλά. Μετά τα ανέκδοτα και ανολοκλήρωτα κείμενα του «Εαυτού» (Καστανιώτης, 2016), άρχισε η έκδοση των κριτικών του, υπό τον γενικό τίτλο «Τα βιβλία των άλλων».

Σύμφωνα με τη γνωστή βιβλική ιστορία του Πύργου της Βαβέλ (Γεν. 11:1-9), όταν οι άνθρωποι μιλούσαν όλοι μία μόνο γλώσσα, τους ήρθε η ιδέα να φτιάξουν μια πόλη και έναν πύργο: «Δεύτε οικοδομήσωμεν εαυτοίς πόλιν και πύργον, ου η κεφαλή έσται έως του ουρανού, και ποιήσωμεν εαυτοίς όνομα προ του διασπαρήναι επί προσώπου πάσης της γης [και να αποκτήσουμε όνομα, μήπως και διασκορπιστούμε σε όλη τη γη]». 

Τέλη Μαρτίου 1942, η Σιμόν Βέιλ θα επισκεφθεί δύο διαδοχικές μέρες (ή μάλλον νύχτες) τον συγγραφέα Ζοέ Μπουσκέ (Joë Bousquet, 1897-1950), στο σπίτι του στην Καρκασόν, όπου ζούσε κατάκοιτος πάνω στο κρεβάτι, σε ένα δωμάτιο με κλειστά παντζούρια, στο οποίο δεν έμπαινε ποτέ το φως του ήλιου.

Η «Πανούκλα» (1947) του Καμύ είναι αριστούργημα. Το μυθιστόρημα είναι το χρονικό, όπως το αποκαλεί από την πρώτη κιόλας αράδα ο αφηγητής του, της πανούκλας που χτύπησε το Οράν, μια πόλη 200.000 κατοίκων, της Αλγερίας. Το πρωτοδιάβασα στα εφηβικά μου χρόνια στην πολύ καλή –και πρώτη, νομίζω, στα ελληνικά– μετάφραση του Ηλία Θεοφιλάκη, με πρόλογο του Ροζέ Μιλλιέξ (εκδόσεις Aujourd’hui, 1955), την οποία έχω ακόμη στη βιβλιοθήκη μου.

Πριν από κάμποσους μήνες, τον Σεπτέμβριο 2018, έγραφα σε αυτήν εδώ τη στήλη για τον άγιο (beatus, για την ακρίβεια, από το 2007) της Καθολικής Εκκλησίας Φραντς Γαιγκερσταίτερ. Η μνήμη του τιμάται στις 9 Αυγούστου, ημέρα του αποκεφαλισμού του στην γκιλοτίνα από τους ναζί, το 1943, στη φυλακή του Μπράντενμπουργκ, στο Βερολίνο.

Στις 13 Ιανουαρίου της καινούργιας χρονιάς πέθανε σε βαθιά γεράματα (1923-2020) ο μεγάλος Γάλλος ιστορικός Ζαν Ντελιμό (Jean Delumeau), συγγραφέας δεκάδων βιβλίων, ορισμένα από τα οποία έχουν σημαδέψει τις ιστορικές σπουδές. Κανένα ωστόσο βιβλίο του δεν έχει εκδοθεί στα ελληνικά, όπου εντούτοις κυκλοφορούν μεταφρασμένοι κάμποσοι σύγχρονοι ιστοριογραφίσκοι.