Σταύρος Ζουμπουλάκης

Ο Αλέξανδρος Σολζενίτσιν (1918-2008) δεν ευτύχησε εκδοτικά στη χώρα μας ούτε εκτιμήθηκε όσο του αξίζει. H μεταπολιτευτική ιδεολογική κυριαρχία της Αριστεράς εμπόδισε τη δίκαιη υποδοχή του, μολονότι είχαν δημιουργηθεί ορισμένες προϋποθέσεις, χάρη στην έκδοση δύο βιβλίων, την περίοδο των πρώτων μεταφράσεών του στα ελληνικά, με αντιφερόμενες προσεγγίσεις του έργου του.

Σε κείμενο που δημοσιεύθηκε εδώ (14.7.2024) για το εθελούσιο τέλος της ζωής, με τη βοήθεια τρίτου, έγραφα ότι σε αυτές τις περιπτώσεις πρέπει να έχουμε σταθερά στραμμένο το βλέμμα στον πάσχοντα και στην ανέλπιδη οδύνη του και να μη ρητορεύουμε αδάπανα υπερασπιζόμενοι αιώνιες αρχές.

Ο Σλοβένος Μάρκο Ρούπνικ (γενν. 1954) είναι ο καλύτερος σήμερα εικαστικός δημιουργός, ειδικά στην τέχνη του ψηφιδωτού, της Καθολικής Εκκλησίας. Το 1973 εισέρχεται στο τάγμα των Ιησουιτών και χειροτονείται ιερέας το 1985.

Καύσωνες, πυρκαγιές, ξηρασία, πλημμύρες, σε όλο τον πλανήτη, κλιματικές καταστροφές διαδέχονται παντού η μία την άλλη. ∆ιαβάζουμε καθημερινά στον Τύπο πράγματα πρωτάκουστα.

Τον Ιανουάριο του 1979, πέθανε αναπάντεχα ο πατέρας του Πολ Οστερ. Τρία χρόνια αργότερα, το 1982, ο γιος θα μιλήσει για τον πατέρα του ή, ίσως, θα μιλήσει στον πατέρα του, στο καθοριστικό για τη συγγραφική του εξέλιξη βιβλίο «The Invention of Solitude» («Η επινόηση της μοναξιάς», Μεταίχμιο, 2022).

Η πολυσυζητημένη πρόσφατη διάλυση της γαλλικής Εθνοσυνέλευσης έθεσε, μεταξύ άλλων, και τέρμα στη συζήτηση του νομοσχεδίου για το τέλος της ζωής, η βέβαιη ψήφιση του οποίου θα έκανε τη Γαλλία την επόμενη χώρα της Ευρώπης, μετά την Ισπανία (2021), που νομιμοποιεί την ενεργό βοήθεια να πεθάνει κανείς.

Παρακολουθώ το λογοτεχνικό έργο του Ερίκ Βυϊγιάρ (γενν. 1968), όπως μας παρουσιάζεται στα ελληνικά από τις εκδόσεις Πόλις. Κυκλοφόρησε πρόσφατα το βιβλίο του «Μια αξιοπρεπής έξοδος» (μτφρ. Μανώλης Πιμπλής, Πόλις, Μάιος 2024), για τον πόλεμο της Ινδοκίνας (Βιετνάμ, Καμπότζη και Λάος σήμερα) και τη συντριβή του Ντιεν Μπιεν Φου (1954).

Ολα τα βλέμματα της Ευρώπης είναι στραμμένα στη Γαλλία, το προπύργιο του δημοκρατικού κράτους (République). Η απόφαση του προέδρου της Δημοκρατίας να διαλύσει την Εθνοσυνέλευση και να προκηρύξει πρόωρες βουλευτικές εκλογές ήταν παρακινδυνευμένη, με απρόβλεπτες επιπτώσεις. Η εκλογική αναμέτρηση θα είναι ανάμεσα στην Εθνική Συσπείρωση και στο Νέο Λαϊκό Μέτωπο.

Συμπληρώνονται φέτος, αυτήν την εποχή, τριάντα χρόνια από την τελευταία μεγάλη γενοκτονία του εικοστού αιώνα, του πιο γενοκτονικού της ανθρώπινης ιστορίας. Από τις 7 Απριλίου έως τις 4 (ή τις 17) Ιουλίου 1994 σφαγιάστηκαν με ματσέτες πάνω από οκτακόσιες χιλιάδες, ίσως και ένα εκατομμύριο, Τούτσι της Ρουάντας από τους Χούτου της ίδιας χώρας.

Ο Παζολίνι νιώθει και αυτός ένας προφήτης μόνος, ακατανόητος, που συγκεντρώνει πάνω του το θανάσιμο μίσος της εξουσίας και της κοινωνίας, με σπαραχτική αγάπη για τους φτωχούς και τους απόβλητους.

Είναι γνωστή η φράση που αποδίδεται στον Κλεμανσό, ότι ο πόλεμος είναι πολύ σοβαρή υπόθεση ώστε να τον εμπιστευτούμε στους στρατιωτικούς. Επειδή είναι πράγματι πολύ σοβαρή υπόθεση, δεν μπορούμε να τον αφήσουμε ούτε στους πολιτικούς, που δεν έχουν ηθικά κριτήρια, ούτε επίσης τη συζήτηση γι’ αυτόν μπορούμε να την αφήσουμε στους πολιτικούς αναλυτές, που κάνουν αναλύσεις σκακιέρας.

Εκλεισαν φέτος δέκα χρόνια από τον θάνατο του Κωστή Παπαγιώργη (1947-2014) και τα αθησαύριστα σε βιβλίο κείμενά του είναι ακόμη πάρα πολλά. Η συγκέντρωσή τους πάντως έχει ξεκινήσει και συνεχίζεται καλά. Κυκλοφόρησε πριν από λίγο ένας ακόμη τόμος: «Τα βιβλία των άλλων, ΙΙ. Ελληνες στοχαστές» (Καστανιώτης), με επιμέλεια και εξαιρετική εισαγωγή του Δημήτρη Καράμπελα.