Σταύρος Ζουμπουλάκης

Τον Ιανουάριο του 1979, πέθανε αναπάντεχα ο πατέρας του Πολ Οστερ. Τρία χρόνια αργότερα, το 1982, ο γιος θα μιλήσει για τον πατέρα του ή, ίσως, θα μιλήσει στον πατέρα του, στο καθοριστικό για τη συγγραφική του εξέλιξη βιβλίο «The Invention of Solitude» («Η επινόηση της μοναξιάς», Μεταίχμιο, 2022).

Η πολυσυζητημένη πρόσφατη διάλυση της γαλλικής Εθνοσυνέλευσης έθεσε, μεταξύ άλλων, και τέρμα στη συζήτηση του νομοσχεδίου για το τέλος της ζωής, η βέβαιη ψήφιση του οποίου θα έκανε τη Γαλλία την επόμενη χώρα της Ευρώπης, μετά την Ισπανία (2021), που νομιμοποιεί την ενεργό βοήθεια να πεθάνει κανείς.

Παρακολουθώ το λογοτεχνικό έργο του Ερίκ Βυϊγιάρ (γενν. 1968), όπως μας παρουσιάζεται στα ελληνικά από τις εκδόσεις Πόλις. Κυκλοφόρησε πρόσφατα το βιβλίο του «Μια αξιοπρεπής έξοδος» (μτφρ. Μανώλης Πιμπλής, Πόλις, Μάιος 2024), για τον πόλεμο της Ινδοκίνας (Βιετνάμ, Καμπότζη και Λάος σήμερα) και τη συντριβή του Ντιεν Μπιεν Φου (1954).

Ολα τα βλέμματα της Ευρώπης είναι στραμμένα στη Γαλλία, το προπύργιο του δημοκρατικού κράτους (République). Η απόφαση του προέδρου της Δημοκρατίας να διαλύσει την Εθνοσυνέλευση και να προκηρύξει πρόωρες βουλευτικές εκλογές ήταν παρακινδυνευμένη, με απρόβλεπτες επιπτώσεις. Η εκλογική αναμέτρηση θα είναι ανάμεσα στην Εθνική Συσπείρωση και στο Νέο Λαϊκό Μέτωπο.

Συμπληρώνονται φέτος, αυτήν την εποχή, τριάντα χρόνια από την τελευταία μεγάλη γενοκτονία του εικοστού αιώνα, του πιο γενοκτονικού της ανθρώπινης ιστορίας. Από τις 7 Απριλίου έως τις 4 (ή τις 17) Ιουλίου 1994 σφαγιάστηκαν με ματσέτες πάνω από οκτακόσιες χιλιάδες, ίσως και ένα εκατομμύριο, Τούτσι της Ρουάντας από τους Χούτου της ίδιας χώρας.

Ο Παζολίνι νιώθει και αυτός ένας προφήτης μόνος, ακατανόητος, που συγκεντρώνει πάνω του το θανάσιμο μίσος της εξουσίας και της κοινωνίας, με σπαραχτική αγάπη για τους φτωχούς και τους απόβλητους.

Είναι γνωστή η φράση που αποδίδεται στον Κλεμανσό, ότι ο πόλεμος είναι πολύ σοβαρή υπόθεση ώστε να τον εμπιστευτούμε στους στρατιωτικούς. Επειδή είναι πράγματι πολύ σοβαρή υπόθεση, δεν μπορούμε να τον αφήσουμε ούτε στους πολιτικούς, που δεν έχουν ηθικά κριτήρια, ούτε επίσης τη συζήτηση γι’ αυτόν μπορούμε να την αφήσουμε στους πολιτικούς αναλυτές, που κάνουν αναλύσεις σκακιέρας.

Εκλεισαν φέτος δέκα χρόνια από τον θάνατο του Κωστή Παπαγιώργη (1947-2014) και τα αθησαύριστα σε βιβλίο κείμενά του είναι ακόμη πάρα πολλά. Η συγκέντρωσή τους πάντως έχει ξεκινήσει και συνεχίζεται καλά. Κυκλοφόρησε πριν από λίγο ένας ακόμη τόμος: «Τα βιβλία των άλλων, ΙΙ. Ελληνες στοχαστές» (Καστανιώτης), με επιμέλεια και εξαιρετική εισαγωγή του Δημήτρη Καράμπελα.

Το πρώτο και κύριο για να συνεχίζεται η ζωή είναι προφανώς να γεννιούνται παιδιά. Αν οι άνθρωποι του πλανήτη έπαιρναν αύριο το πρωί τη μυστική απόφαση να μην ξανακάνουν παιδιά, ο κόσμος (των ανθρώπων) θα τελείωνε ειρηνικά και αναίμακτα, και δεν θα χρειαζόταν καμία κλιματική ή πυρηνική καταστροφή.

Οταν έστω και ένας άνθρωπος ζει οικονομικά εξαθλιωμένος, τότε δεν μπορεί να γίνεται λόγος για πολιτεία ανθρώπινη, θεωρεί ο Σαρλ Πεγκί.

Κανείς δεν μπορεί να μπει στη θέση του άλλου. Ποιος από όσους περπατάμε, τρέχουμε και κολυμπάμε μπορεί πραγματικά να μπει στη θέση ενός παιδιού που γεννήθηκε παράλυτο; Αν όμως αυτό είναι οντολογικά και ψυχικά αδύνατο, υπάρχει κάτι άλλο που, αν και εξαιρετικά σπάνιο, υπήρξε δυνατό: να πάρει κανείς τη θέση του άλλου, ενός άγνωστου άλλου, […]

Πληθαίνουν καθημερινά στον δυτικό κόσμο τα βιβλία που γράφουν άνθρωποι που αρρώστησαν για να αφηγηθούν την περιπέτειά τους, που έθεσε σε κίνδυνο την ίδια τη ζωή τους.