Αγγελική Σπανού

Το βράδυ της προηγούμενης Κυριακής διαπράχθηκαν πολλά αδικήματα σε απευθείας μετάδοση, παρά την ισχυρή αστυνομική παρουσία, με αφορμή έναν τελικό μπάσκετ. Αν είχε αντιμετωπιστεί η πρώτη παραβατική συμπεριφορά άμεσα και αποφασιστικά, π.χ. ένα υβριστικό-χυδαίο σύνθημα, ενδεχομένως η συνέχεια δεν θα ήταν τόσο αποκρουστική.

Από τότε που ο Αλέξης Τσίπρας παραιτήθηκε από την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ, μετά την εκλογική συντριβή του 2023 (17% από 32% το 2019), δεν έπαψε ούτε για λίγο ο θόρυβος γύρω από το ενδεχόμενο της επιστροφής του στην κεντρική πολιτική σκηνή.

Και μόνο να αναλογιστεί κανείς ότι από τη γαλλική δικαιοσύνη έχουν καταδικαστεί δύο πρώην πρόεδροι (Σιράκ, Σαρκοζί) και ένας πρώην πρωθυπουργός (Φιγιόν), αρκεί για να συνειδητοποιήσει το μέγεθος της ασυλίας των Ελλήνων πολιτικών.

Οταν θα γίνουν εκλογές, στην ώρα τους ή νωρίτερα, η δίκη για τα Τέμπη θα είναι σε εξέλιξη – γιατί θα διαρκέσει πολλά χρόνια. Μπορεί να υπάρχει ήδη απόφαση ειδικού δικαστηρίου για πολιτικά πρόσωπα ή να αναμένεται. Οπωσδήποτε, δεν θα έχει φύγει το φοβερό γεγονός, το αδιανόητο, από τη συλλογική σκέψη.

Το σύνθημα «Hρεμη Δύναμη» («La force tranquille») ήταν καταλυτικό για την πρώτη εκλογική νίκη του Φρανσουά Μιτεράν το 1981. Αλλά ο Ζακ Σεγκελά που το σκέφτηκε δεν θα μπορούσε να θριαμβεύσει συνεργαζόμενος με έναν υποψήφιο χωρίς τη λάμψη και τις ικανότητες του πρώην προέδρου της Γαλλίας.

Μπορεί κανείς να σκεφτεί πολλά για μια μέρα χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα. Αν έχει να ταξιδέψει με αεροπλάνο, μπορεί να πανικοβληθεί, κάνοντας το λάθος να νομίσει ότι αυτό είναι το τέλος του κόσμου. Αν κάποιος δικός του υποστηρίζεται αναπνευστικά από μηχάνημα, μόνο αυτό θα του φανεί πραγματικά σημαντικό.

Η Εφη Αχτσιόγλου ήταν 31 χρόνων όταν έγινε υπουργός Εργασίας, το 2016, στην κυβέρνηση Τσίπρα. Η Κατερίνα Νοτοπούλου, ακόμη νεότερη, μόλις 30 χρόνων, όταν το 2018 έγινε υφυπουργός Εσωτερικών (Μακεδονίας-Θράκης). Σήμερα ανήκουν σε διαφορετικά κόμματα, Νέα Αριστερά και ΣΥΡΙΖΑ, αλλά μοιράζονται το ίδιο αδιέξοδο.

Υπάρχουν διάφοροι τρόποι για να μετρηθεί ο πολιτικός αντίκτυπος γεγονότων που εισβάλλουν με θορυβώδη τρόπο στην επικαιρότητα. Ο πρώτος είναι η μέθοδος των focus groups (ομάδες εστίασης), δηλαδή ομάδων των 6-10 ατόμων που καλούνται να συζητήσουν για το υπό μελέτη γεγονός ανοιχτά προκειμένου να καταγραφεί η στάση τους.

Με το μνημόνιο/αντιμνημόνιο η διαίρεση γινόταν εύκολα ορατή, παρότι όσοι κινούνταν στον ενδιάμεσο χώρο συνθλίβονταν ανάμεσα στον φανατισμό και το μίσος. Η ανελέητη σύγκρουση κατέληξε στην αναμέτρηση του παλαιού με το νέο, που μετά τον εκλογικό θρίαμβο του ΣΥΡΙΖΑ έφερε την ακροβασία πάνω από την άβυσσο της εξόδου από την Ευρωζώνη.

Μπορεί ένα συμμαχικό σχήμα ΠΑΣΟΚ – ΣΥΡΙΖΑ – Νέας Αριστεράς να φέρει την πολιτική αλλαγή, εκτοπίζοντας τη Ν.Δ. από την εξουσία; Σε καμία περίπτωση. Θα πρέπει να το ξέρει ακόμη και ο Σωκράτης Φάμελλος που το πρότεινε, αν το πολιτικό αδιέξοδο του κόμματός του δεν τον έχει οδηγήσει σε πρωτόγονες άμυνες (άρνηση και διάψευση).

Δεν ήταν πάντα έτσι. Στις εκ-λογές του 2019, η Πλεύση Ελευθερίας δεν μπόρεσε να περάσει το 1,5% και το 2023 μπήκε για πρώτη φορά στη Βουλή με μόλις 3,1%.

Υπάρχουν δύο τρόποι για να διαβάσει κανείς την πολιτική συγκυρία. Σύμφωνα με την πρώτη, συντηρητική, ανάγνωση, λόγω της μεταχρονολογημένης συλλογικής φόρτισης για την τραγωδία των Τεμπών, τα συστημικά κόμματα, δηλαδή αυτά που έχουν κυβερνήσει, υποχωρούν και ενισχύονται οι δυνάμεις του λαϊκισμού.