Παντελής Μπουκάλας

Ιδού το εθνικό μας πλεονέκτημα: μετέχουμε συγχρόνως δύο παραδόσεων: της αρχαιοελληνικής και της χριστιανικής. Τυπικά και ουσιαστικά είναι αντίπαλες, με τους αιώνες, όμως, βρήκαμε μεθόδους να τις συμφύρουμε ή να τις συναιρούμε. Ο χριστιανισμός άλλωστε, όπως κάθε νέα θρησκεία με ευφυείς αποστόλους, φρόντισε να ενστερνιστεί πολλές πτυχές της «αρχαίας λατρείας», κατασκευάζοντας έτσι γέφυρες μετάβασης. Εξαιτίας, […]

Οι μόνες εκλογές που αποσπούν πάντα το οικουμενικό ενδιαφέρον είναι οι προεδρικές των ΗΠΑ. Εύλογο. Η ανάδειξη νέου πλανητάρχη αφορά όλες τις ηπείρους, παρότι Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικανοί έχουν αποδειχθεί εξίσου φιλοπόλεμοι και παρότι ακόμα και οι ισχυρές προσωπικότητες, όπως ο Μπαράκ Ομπάμα, ηττώνται από τη σκληρή πραγματικότητα των κατεστημένων συμφερόντων. Ο πλανήτης θα μπορούσε να […]

Εφεδρος ανθυπολοχαγός στον πόλεμο του ’40 ο Δημητσανίτης φιλόλογος και ιστορικός Τάσος Αθ. Γριτσόπουλος (1911-2008), το 1952, σε αφιέρωμα του περιοδικού «Ελληνική Δημιουργία» στη δημοτική ποίηση, απαθανάτισε ένα τραγούδι που έπλασαν οι ίδιοι οι φαντάροι στα βουνά της Αλβανίας. Οι πληροφορίες που δίνει, για τον σταδιακό σχηματισμό του τραγουδιού, συμφωνούν απόλυτα με όσα γνωρίζουμε για […]

Μέρα που είναι σήμερα, ας πάμε νοερά πίσω. Σ’ ένα «πίσω» που όσο απομακρύνεται τόσο λιγότερο το ξέρουμε. Απόδειξη, μια στις τόσες, η άκρως ανιστόρητη δήλωση ενός υπουργού ότι, λόγω της ενεργειακής κρίσης, οδεύουμε προς «τον δυσκολότερο χειμώνα μετά το 1942». Δεν έχει σημασία τ’ όνομά του. Είναι ένας από τους πολλούς αξιωματούχους που μιλάνε […]

Ορισμένα ερωτήματα θα μείνουν εσαεί αναπάντητα. Και δεν λέω για τα βαριά και τ’ ασήκωτα ή τα ευτράπελα: αν υπάρχει Θεός και μετά θάνατον ζωή, αν οι εξωγήινοι έχουν ήδη καταλάβει τη Γη και χρησιμοποιούν το ανθρώπινο σώμα σαν κέλυφος, αν ζει ο βασιλιάς Αλέξανδρος. Λέω για ερωτήματα πεζά, της καθημερινότητάς μας, της τηλεοπτικής μας […]

Υπάρχουν όντως «ντρόουν καμικάζι»; Ετσι τα αποκαλούν βέβαια στην τηλεόραση, στις εφημερίδες και στις ιστοσελίδες. Είναι τα νέα όπλα που έβγαλε από την καταστροφική φαρέτρα του ο Βλαντιμίρ Πούτιν, μόλις ο εισβολέας στρατός του άρχισε να μετράει τη μια ήττα μετά την άλλη. Για να μη διαρραγεί ακόμα πιο βαθιά ο ιστός της ρωσικής κοινωνίας, […]

Ελάχιστα μετά τους εορτασμούς του μιλένιουμ, τον Φεβρουάριο του 2000, η Ευρώπη είδε να σχηματίζεται για πρώτη φορά στη μεταπολεμική της ιστορία κυβέρνηση με τη συμμετοχή ακροδεξιού κόμματος. «Πρωτοπόρος» η Αυστρία, όπου το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα συνασπίστηκε με το ακροδεξιό Κόμμα της Ελευθερίας του Γεργκ Χάιντερ, θαυμαστή του Τρίτου Ράιχ. Οσο υβριστικές και αν ηχούσαν […]

Η διασημότερη φράση του Στρατηγού Μακρυγιάννη, αυτή που χρησιμοποιείται συχνότερα στον παραινετικό δημόσιο λόγο, σε επετειακούς πανηγυρικούς ή ψηφοθηρευτικές προεκλογικές ομιλίες, απαντά στον επίλογο των «Απομνημονευμάτων» του: «Γράφουν σοφοί άντρες πολλοί, γράφουν τυπογράφοι ντόπιοι και ξένοι διαβασμένοι για την Ελλάδα – ένα πράμα μόνον με παρακίνησε κι εμένα να γράψω, ότι τούτην την πατρίδα την […]

«Πήγε για να ικανοποιήσει μια φαντασίωσή της». Αυτό απεφάνθη για τον καταγγελλόμενο βιασμό μιας κοπέλας από δύο προστάτες του νόμου στο διαβόητο Α.Τ. της Ομόνοιας ο κ. Αλέξης Κούγιας. Τελικά, οι υπηρεσίες του πρέπει να είναι φτηνές, πολύ φτηνές. Αλλιώς πώς θα μπορούσε να τις αγοράσει ακόμα κι ένας ένστολος των τριών κι εξήντα; Υπάρχουν […]

Και γιατί να προσβάλλουμε τα ζωντανά του Θεού, φτερωτά ή ερπετά; Γιατί να μιλάμε για όρνια, ύαινες και όχεντρες; Ετσι τους όρισε η φύση τους, έτσι ζουν. Δεν φταίνε για τον προγραμματισμό τους ούτε μπορούν να τον ξεπεράσουν. Το μυαλουδάκι τους δεν επαρκεί και η ψυχή τους μόνο να πενθεί για το χαμένο ταίρι τους […]

Μοίρα, ριζικό, πεπρωμένο, γραφτό, ειμαρμένη. Ή «η κακιά στιγμή». Με τέτοιους όρους συνηθίζει η αμηχανία μας να ερμηνεύει το απροσδόκητο κακό, είτε έναν πλήττει είτε πολλούς, ένα χωριό, τους επιβάτες ενός καραβιού ή ενός αεροπλάνου. Σώζονται κάποιοι από αιφνίδιο μαζικό θανατικό; «Τους έσωσε ο Θεός» σπεύδουν να πουν οι πιστοί, όποιας θρησκείας, για να κρατηθούν […]

Δεν μιλάμε, δεν διαβάζουμε και δεν ακούμε μ’ ένα λεξικό στο χέρι. Και είναι αδύνατο να κατέχουμε όλα τα λήμματα των ειδικών λεξικών. Συγκεκριμένα επί του συγκεκριμένου: Στην Ψυχιατρική ο όρος «παιδόφιλος» έχει αυστηρώς καθορισμένη σημασία. Και αυτό, υποθέτω, επηρεάζει και τη διάλεκτο της Δικαιοσύνης και της Αστυνομίας. Και οι δύο «υπηρεσίες», πάντως, συνηθίζουν να […]