Κώστας Καλλίτσης

Με τι περιθώριο κέρδους δούλεψε η επιχείρησή σας στην τελευταία οικονομική χρήση; Αυτό ήταν ένα από τα ερωτήματα που έθεσε η PwC στους περίπου 4.700 διευθύνοντες συμβούλους μεγάλων εταιρειών σε όλο τον κόσμο, στο πλαίσιο της 27ης παγκόσμιας έρευνας που κάνει κάθε χρόνο με θέμα τις εκτιμήσεις και τις προβλέψεις τους για την οικονομία και για την επιχείρηση που διευθύνουν.

Χάνεται και η ευκαιρία που αντιπροσώπευε το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, με 36 δισ. περίπου. Λες και η ελληνική οικονομία είναι καταδικασμένη να αλλάζει τόσο μόνο, όσο επιτρέπεται για να παραμένει εγκλωβισμένη στο παραδοσιακό μοντέλο της φτηνής εργασίας και της χαμηλής παραγωγικότητας.

Κάτι το ιδιαίτερο σε σχέση με άλλες ανεπτυγμένες χώρες (και βασανιστικό) στη χώρα μας είναι ότι πολλά, πάμπολλα προβλήματα –και από αυτά που φαίνονται (ή εμφανίζονται) ως μεμονωμένα ή συγκυριακά ή τυχαία ή επιφανειακά– έχουν βαθιές ρίζες και μόνιμο χαρακτήρα.

Γιατί το ∆ημόσιο έχει προχωρήσει σε αναστολή αρκετών πληρωμών; Κάποιοι ψιθυρίζουν ότι στις αιτίες συγκαταλέγεται ότι εκτρέπονται λεφτά σε άλλες, έκτακτες λειτουργικές δαπάνες του ευρύτερου δημοσίου τομέα, άλλοι ότι οι Βρυξέλλες ελέγχουν επιμελέστερα τις δαπάνες, άλλοι πάλι υποψιάζονται ότι ίσως μένουν κάποια λεφτά στην άκρη για μη προγραμματισμένες παροχές […]

Το υπουργείο Οικονομικών κατά κανόνα έχει μια αυτοσυγκράτηση. Γνωρίζει ότι βαδίζει σε τεντωμένο σκοινί. Χαρακτηριστικό ήταν ότι, ήδη τον Απρίλιο, πολύ πριν από τις ευρωεκλογές, ο Κωστής Χατζηδάκης έσπευσε (λες και κάτι φοβόταν…) να προλάβει μελλοντικές πιέσεις για δημοσιονομικό ξεχείλωμα.

Οτι τα πράγματα δεν πήγαιναν καλά ήταν ορατό διά γυμνού οφθαλμού – μόνο οι παραμορφωτικοί φακοί της αλαζονείας παραπλανούσαν όσους είχαν μια προδιάθεση. Μια ματιά στα ποιοτικά στοιχεία των δημοσκοπήσεων αρκούσε για να πεισθεί όποιος δεν εθελοτυφλούσε: επί μακρόν και μονότονα έδειχναν ότι πάνω από 6 στους 10 πιστεύουν ότι η χώρα βαδίζει σε λάθος κατεύθυνση […]

Τον τελευταίο καιρό πολλές πληρωμές που όφειλε να κάνει το Δημόσιο πηγαίνουν από αναβολή σε αναβολή. Κάθε μήνα, το υπουργείο Οικονομικών με καμάρι ανακοινώνει πως η εκτέλεση του κρατικού προϋπολογισμού εξελίσσεται θαυμάσια και, ειδικά, ότι οι εισπράξεις (πληθωριστικών) φορολογικών εσόδων υπερκαλύπτουν τους στόχους που είχαν τεθεί, αλλά στα κρατικά ταμεία δεν περισσεύει ρευστότητα.

Ποιο είναι το βασικό συμπέρασμα που έβγαλε η κυβέρνηση από τα εκλογικά αποτελέσματα; Οτι πρέπει να σκύψει πάνω στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι πολίτες – αυτό λένε, με μια φωνή με μια ψυχή, όσοι μέχρι πριν από λίγα 24ωρα διαβεβαίωναν από τα τηλεπαράθυρα ότι η κυβέρνηση δεν κάνει τίποτε άλλο από αυτό ακριβώς: Να εργάζεται νυχθημερόν και με επιτυχία για να λύνει τα προβλήματα του λαού.

Να ξοδεύεις δημόσιο χρήμα προς άγραν ψήφων, επιδεινώνοντας ένα πρόβλημα που όφειλες να επιλύσεις και επιδοτώντας την κερδοσκοπία στα ακίνητα εις βάρος των νέων ζευγαριών και των οικονομικά ασθενέστερων κοινωνικών ομάδων, είναι φαινόμενο απεχθές. Αναφέρομαι στο μεγάλο κοινωνικό πρόβλημα της κατοικίας στα καθ’ ημάς, όπου οι δαπάνες στέγασης είναι μακράν οι μεγαλύτερες στην Ευρωπαϊκή Ενωση:

Συζητάμε για να συνεννοηθούμε και να λύσουμε κανένα πρόβλημα ή απλώς για να γίνεται κουβέντα; Μάλλον το δεύτερο. Παράδειγμα, η συζήτηση για ΦΠΑ και ακρίβεια. Η μείωση των συντελεστών ΦΠΑ μπορεί να αναχαιτίσει την ακρίβεια; Οχι. Η μείωση ΦΠΑ θα μειώσει τις τιμές εφάπαξ, καθώς θα παρεμβληθεί –πρόσκαιρα και προσωρινά– στο σπιράλ των ανατιμήσεων.

Λένε ότι το καλύτερο φάρμακο για την ακρίβεια είναι η αύξηση των μισθών. Πρόκειται για κάτι απλό, σαφές και λάθος. Την ακρίβεια μπορεί να ανακόψει η απελευθέρωση του ανταγωνισμού από τα δεσμά των καρτέλ και η άσκηση ουσιαστικών ελέγχων σε όλη την αλυσίδα τροφοδοσίας.

Τι κάνει όποιος δεν θέλει να ζυμώσει; Δέκα μέρες κοσκινίζει, λέει η λαϊκή θυμοσοφία. Ο λόγος για την ακρίβεια γενικά, την ακρίβεια στα τρόφιμα ειδικότερα. Το πρόβλημα είναι μόνο δικό μας; Οχι. Δικό μας είναι το υπερβολικό ύψος των ανατιμήσεων. Τα τρόφιμα καθ’ ημάς ήταν πάντα ακριβότερα από άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Και τους τελευταίους μήνες ακριβαίνουν ταχύτερα απ’ όσο σε εκείνες. Τι φταίει;