Γιώργος Παγουλάτος*

Το ιταλικό νησάκι Βεντοτένε είναι ένας μακρόστενος βράχος, μήκους 3 χλμ., στο έλεος των ανέμων και των κυμάτων.

Μια επίμονη εντύπωσή μου από την Τουρκία ανατρέχει περίπου 15 χρόνια πίσω. Είχα προσκληθεί από ένα πανεπιστήμιο της Κωνσταντινούπολης να μιλήσω για την Ε.Ε. Ερχόμουν από μια ευρωπαϊκή χώρα που είχε κλείσει ένα τέταρτο του αιώνα στο καλύτερο κλαμπ του κόσμου, στον προθάλαμο του οποίου η γείτων ανέμενε υπομονετικά.

Ας υποθέσουμε ότι δεν ξέρεις τι είσαι. Δεν γνωρίζεις την κοινωνική σου θέση, αν είσαι πλούσιος ή φτωχός, υγιής ή ασθενής, εργαζόμενος ή άνεργος, μορφωμένος ή όχι, μέλος μειονότητας ή της πλειοψηφίας, παραγωγικός ή το αντίθετο.

Κάθε 30-40 χρόνια, ξεκινώντας από τις ΗΠΑ, συντελείται μία μεγάλη στροφή του εκκρεμούς που ορίζει την ισορροπία κράτους και αγοράς.

Η πιο θαρραλέα και πολιτική τοποθέτηση για το καθεστώς Ερντογάν διατυπώθηκε από έναν κεντρικό τραπεζίτη, έναν φλεγματικό τεχνοκράτη, που ποτέ δεν είχε εκλεγεί σε πολιτικό αξίωμα και που οι συνθήκες συναγερμού στη χώρα του ανέδειξαν στον θώκο του πρωθυπουργού.

Διακόσια χρόνια ανεξάρτητου έθνους, 40 χρόνια στην Ευρωπαϊκή Ενωση: οι επέτειοι προσφέρουν πάντα αφορμή απολογισμού και αναστοχασμού.

Το 1999, δύο συμμαθητές, ο Ερικ και ο Ντίλαν, που είχαν γίνει φίλοι παίζοντας μπόουλινγκ, εισέβαλαν με αυτόματα όπλα στο σχολείο τους στο Columbine του Κολοράντο και σκότωσαν 13 μαθητές και δασκάλους, προτού θέσουν τέρμα στη ζωή τους.

Ενα χρόνο μετά το πρώτο κρούσμα κορωνοϊού στη χώρα, και η ζωή εξελίσσεται ακόμα ως αλληλουχία συνεχών παρατάσεων της κρίσης, χωρίς προφανή χρόνο εξόδου.

Κάθε τόσο, η Ευρώπη έχει την ευκαιρία να εναποθέτει νέες ελπίδες και προσδοκίες σε ένα πρόσωπο που εμφανίζεται με όλη τη δυναμική της υπόσχεσης να προσδώσει αυτή τη συμβολική ώθηση που τόσο ελλείπει σε ένα εγχείρημα διαρκούς διαπραγμάτευσης, αναζήτησης πολύπλευρων συμβιβασμών και παραγωγής πολυμερών απογοητεύσεων, που είναι η ευρωπαϊκή διακυβέρνηση.

Εδώ είμαστε. Αν θυμάστε, η Ευρώπη εισήλθε στην COVID-19 παρακολουθώντας άπραγη τις ΜΕΘ της Ιταλίας να υπερχειλίζουν, ενώ οι γείτονές της έσπευδαν να την απομονώσουν, κρατώντας τα υγειονομικά εφόδια για τον εαυτό τους.

Στις 6 Ιανουαρίου το Κογκρέσο καταλήφθηκε από έναν φασίζοντα όχλο, οδηγημένο από τον χειρότερο πρόεδρο της Ιστορίας. Ηταν η έσχατη ντροπή της αμερικανικής Δημοκρατίας, κι ένα σημείο καμπής.

Η εισβολή στο Καπιτώλιο ενός ακροδεξιού όχλου οπαδών του Τραμπ υποκινήθηκε από έναν αδίστακτο δημαγωγό, έναν εξουσιομανή νάρκισσο που αρνείται πεισματικά να αποδεχθεί την βεβαιωμένη και πέραν κάθε εμπειρικής αμφισβήτησης εκλογική του ήττα.