Ευτύχης Βαρδουλάκης

Ενα ερώτημα σε σχέση με το ΠΑΣΟΚ είναι αν το «ποτήρι» του είναι τελικά μισογεμάτο ή μισοάδειο. Οποιος θέλει να είναι δίκαιος, οφείλει να παρατηρήσει ότι η στάθμη του ποτηριού ανεβαίνει. Αργά μεν, αλλά ανεβαίνει. Εχει αυξήσει τα ποσοστά του, σε πολλές εκλογικές περιφέρειες είναι δεύτερο κόμμα και σε δύο νομούς της Κρήτης πρώτο.

Στην πρόσφατη παρουσία του στη ΔΕΘ ο πρωθυπουργός επιχείρησε να διαχειριστεί ένα ζήτημα που έχει επισημανθεί σε αυτή τη δεύτερη θητεία του. Την απουσία ενός συνεκτικού αφηγήματος, το οποίο θα αντικαταστήσει την «επιστροφή στην κανονικότητα» και τη «σταθερότητα», που κυριάρχησαν ως ζητούμενα στις εκλογές του 2019 και του 2023.

Πριν από έναν χρόνο ο Στέφανος Κασσελάκης εισέβαλε στην πολιτική μας ζωή με τρόπο ομολογουμένως εντυπωσιακό.

Τον κ. Πολάκη δεν τον διέγραψε ο κ. Κασσελάκης, αλλά τα δάκρυα της κυρίας Λινού. Αυτά αποτέλεσαν τις σταγόνες που ξεχείλισαν το (ούτως ή άλλως γεμάτο) ποτήρι της δυσαρέσκειας για τον εν λόγω βουλευτή και το κοντράστ που δημιουργήθηκε δεν άφησε περιθώριο στην ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ να μην αντιδράσει.

Οι απώλειες του ΠΑΣΟΚ τα χρόνια της εκλογικής του κατάρρευσης κατευθύνθηκαν κυρίως προς τα αριστερά του, ιδίως προς τον ΣΥΡΙΖΑ. Μετά το 2015, ωστόσο, το ΠΑΣΟΚ είχε διαρροές και προς τη Ν.Δ., τόσο ψηφοφόρων όσο και στελεχών.

Η εκλογική στασιμότητα του ΣΥΡΙΖΑ και του ΠΑΣΟΚ αναπόφευκτα τροφοδοτεί τη συζήτηση για μια μεταξύ τους συνεργασία. Σήμερα κανένα κόμμα δεν δείχνει από μόνο του ικανό να κυριαρχήσει, αρχικά, στην Κεντροαριστερά και στη συνέχεια να αμφισβητήσει την πρωτοκαθεδρία της Ν.Δ.

Επειτα από ένα μη ικανοποιητικό –αλλά όχι καταστροφικό– αποτέλεσμα, η συζήτηση για το αν η Ν.Δ. πρέπει να επιμείνει στη στρατηγική στόχευση προς το Κέντρο ή αν πρέπει να κινηθεί προς τα δεξιά είναι απολύτως ατελέσφορη.

Η απουσία μιας απειλητικής αντιπολίτευσης διευκόλυνε τους πολίτες να στείλουν ένα ανέξοδο μήνυμα διαμαρτυρίας.

Η έρευνα του Pew Research Center για το πώς βλέπουν οι Ευρωπαίοι πολίτες την Ευρώπη αποτυπώνει τις πολιτικές διεργασίες που συντελούνται στην Ευρώπη τα τελευταία χρόνια.

Αν οι πολίτες πίστευαν ότι το διακύβευμα των ερχόμενων ευρωεκλογών είναι ιδιαίτερα σημαντικό, το ενδιαφέρον γι’ αυτές θα ήταν μεγαλύτερο. Το «πολιτικό θερμόμετρο» θα ήταν ανεβασμένο και δεν θα υπήρχαν συζητήσεις για πιθανό ρεκόρ αποχής. Το κλίμα θα είχε φορτιστεί, όπως είχε συμβεί και το 2014 και το 2019, για να ανατρέξουμε στις δύο τελευταίες ευρωεκλογές, οι οποίες αποτέλεσαν και προάγγελο πολιτικών εξελίξεων.

Από συστάσεως του ελληνικού κράτους η Εκκλησία έχει σημαντικό βαθμό πολιτικής επιρροής. Ο βαθμός αυτός, ωστόσο, σήμερα δεν είναι εύκολο να προσδιοριστεί. Στην πρόσφατη πολιτική μας ιστορία υπάρχουν περιπτώσεις που οι (αντι)δράσεις της Εκκλησίας επηρέασαν τις πολιτικές εξελίξεις, αλλά και περιπτώσεις που αποτέλεσαν απλώς μάχες οπισθοφυλακής.

Το σύνολο των δημοσκοπήσεων της τελευταίας περιόδου συγκλίνει σε κάποια συμπεράσματα: Η Ν.Δ. καταγράφει μια κάμψη. Oχι ραγδαία, αλλά ορατή τόσο ως προς την πρόθεση ψήφου, όσο και σε σχέση με τους επιμέρους ποιοτικούς δείκτες. Παρά την όποια φθορά, ωστόσο, το προβάδισμά της παραμένει ευρύ.