Η ασφυκτική πολιορκία της ισπανικής πολεμικής μηχανής αποδείχθηκε εντελώς άσφαιρη και χάρισε στο Πράσινο Ακρωτήρι μια απρόσμενη ισοπαλία με 0-0, στο πρώτο ματς της φετινής διοργάνωσης που καταγράφηκε μια έκπληξη μεγατόνων.
Από τη μία πλευρά στεκόταν η Ισπανία, ένα από τα μεγάλα φαβορί για την κατάκτηση του Παγκοσμίου Κυπέλλου με παίκτες που συνολικά κοστίζουν εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ, και από την άλλη πλευρά το Κάμπο Βέρντε, μια από τις «σταχτοπούτες» της διοργάνωσης που ζούσε για πρώτη φορά το παραμύθι της συμμετοχής της στη μεγαλύτερη ποδοσφαιρική γιορτή του κόσμου. Και αν αυτό το 0-0 αποτελεί μια τεράστια έκπληξη, ακόμα μεγαλύτερη είναι ότι ήλθε χωρίς σκληρό παιχνίδι και χωρίς την παραμικρή σκοπιμότητα, με χαρακτηριστικό ότι σε σχεδόν 100 λεπτά αγώνα, οι παίκτες του Πράσινου Ακρωτηρίου έκαναν μόλις… ένα φάουλ, ρεκόρ που πιθανότατα θα μείνει ακατάρριπτο στην ιστορία του Μουντιάλ.
Ισως το σύστημα της διοργάνωσης να μην αφήσει ανοικτή την πληγή της Ισπανίας. Με δεδομένο ότι προκρίνονται οι δύο πρώτοι και οι 8 καλύτεροι τρίτοι από τους συνολικά 12 ομίλους των τεσσάρων ομάδων, αρκεί στη «φούρια ρόχα» μια νίκη σε ένα από τα δύο παιχνίδια που ακολουθούν κόντρα στη Σαουδική Αραβία του Γιώργου Δώνη και την Ουρουγουάη για να εξασφαλίσει την παρουσία της στη φάση των 32. Πιθανώς να μην είναι τόσο εύκολο όσο ακούγεται, αλλά όταν μιλάμε για μια ομάδα του επιπέδου της Ισπανίας, το πιο λογικό είναι να δούμε το κάρο να ξεκολλάει από τη λάσπη παρά να βυθίζεται μέσα της.
Η Ισπανία θα έχει κι άλλες ευκαιρίες για να παραμείνει στη διοργάνωση, όπως είχε στο Παγκόσμιο Κύπελλο του Κατάρ και η Αργεντινή. Παρά την ήττα σοκ από τη Σαουδική Αραβία, πήρε την πρόκριση στην επόμενη φάση και έφτασε μέχρι το φινάλε της διαδρομής, κατακτώντας το τρόπαιο με αντίπαλο στον τελικό την κάτοχό του Γαλλία, μέσα από την ψυχοφθόρο διαδικασία των πέναλτι. Στο τέλος της ημέρας, ίσως εκείνη η ήττα από τη Σαουδική Αραβία να λειτούργησε σαν ένα θορυβώδες ξυπνητήρι για τον Λιονέλ Μέσι και την παρέα του. Αν δεν ερχόταν μ’ αυτόν το ανώδυνο, όπως αποδείχθηκε, τρόπο μιας και δεν της κόστισε την πρόκριση τελικά, ίσως να έμενε βυθισμένη στον λήθαργο της αλαζονείας και το επόμενο «μάθημα» να ήταν πιο σκληρό, χωρίς να της αφήσει δρόμο ανοικτό για τον τίτλο που κατέκτησε τελικά για 3η φορά στην ιστορία της.
Στη σχεδόν αιωνόβια διαδρομή των Παγκοσμίων Κυπέλλων υπήρξαν κατά καιρούς μεγάλες «βόμβες» που άφησαν άφωνο τον ποδοσφαιρικό πλανήτη. Κάποιες απ’ αυτές συνοδεύτηκαν από ηχηρούς αποκλεισμούς μεγαθηρίων, κάποιες είχαν συνέχεια με επόμενες επιτυχίες φέρνοντας πορείες που έγραψαν ιστορία, κάποιες άλλες έμειναν φωτοβολίδες χωρίς αντίκρισμα που θάμπωσαν το κόσμο με τη λάμψη τους, αλλά δεν άλλαξαν την ιστορία. Σκαλίζοντας τα κιτάπια, μπορούμε να θυμηθούμε κάποιες απ’ αυτές τις εκπλήξεις μεγατόνων που μνημονεύονται ακόμα και τώρα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι αγνοούμε κάποιες άλλες που είχαν προκαλέσει μεγάλη αίσθηση για την εποχή τους:
1950, Βραζιλία
Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής-Αγγλία 1-0
Για πολλούς, παραμένει η μεγαλύτερη έκπληξη όλων των εποχών γιατί τη σημείωσε ένας περιπλανώμενος θίασος ερασιτεχνών, με θύμα τη χώρα που γέννησε το ποδόσφαιρο! Ηταν το πρώτο Μουντιάλ μετά τη λαίλαπα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και η πρώτη φορά που αποφάσισαν οι «ψηλομύτες» Αγγλοι να βγουν από το Νησί για να πάρουν μέρος σε μια διοργάνωση που τις προηγούμενες τρεις φορές την είχαν αγνοήσει επιδεικτικά. Οι ΗΠΑ δεν είχαν την παραμικρή επαφή με το άθλημα και έστειλαν στη Βραζιλία για τα μάτια του κόσμου μία ομάδα που την αποτελούσαν ένας μαθητής γυμνασίου, ένας οδηγός νεκροφόρας, ένας ταχυδρόμος, ένας αγρότης, ένας πρόσφυγας από την Αϊτή και διάφοροι άλλοι ερασιτέχνες που στα φιλικά παιχνίδια είχαν γίνει σάκος του μποξ και είχαν χάσει το μέτρημα από τα γκολ που δέχονταν.
Η νίκη έμοιαζε δεδομένη για τα «Τρία Λιοντάρια» σε σημείο να κρατηθεί εκτός αγώνα ο Σερ Στάνλεϊ Μάθιου για να ξεκουραστεί και να προτείνει η «Daily Express» να ξεκινήσει (στοιχηματικά) το παιχνίδι από 3-0 υπέρ των Αμερικανών για να έχει ένα υποτυπώδες ενδιαφέρον. Τελικά οι ΗΠΑ νίκησαν 1-0 με γκολ του Τζον Γκάτιενς, ενός πρόσφυγα από την Αϊτή, και έκαναν την είδηση να μοιάζει με ψέμα. Οταν το τηλεγράφημα έγραψε ΗΠΑ-Αγγλία 1-0, στο Νησί πίστεψαν ότι από τυπογραφικό λάθος δεν είχε γραφτεί το 1 πριν από το 0 και έγραψαν ότι η Αγγλία είχε νικήσει 1-10. Στην καζούρα που ακολούθησε, υποστήριξαν ότι η νίκη των ΗΠΑ είχε μια λογική γιατί όλοι οι παίκτες της ήταν γεννημένοι στη Μεγ. Βρετανία, αλλά στην πραγματικότητα οι 8 απ’ αυτούς ήταν μεγαλωμένοι στην Αμερική και δεν είχαν την παραμικρή ποδοσφαιρική εκπαίδευση. Η μπλε φανέλα που φορούσαν οι Αγγλοι θεωρήθηκε γρουσούζικη και έκτοτε δεν την ξαναφόρεσαν ποτέ.
Στις εφημερίδες των ΗΠΑ δεν υπήρξε η παραμικρή αναφορά για την ιστορική νίκη της ομάδας τους. Την αποστολή την είχε ακολουθήσει (με δικά του έξοδα) μόνο ένας δημοσιογράφος – φίλαθλος ονόματι Ντεντ Μασκίμινγκ και ήταν ο μόνος που είχε δημοσιεύσει μια ολιγόλογη αναφορά στην τοπική εφημερίδα του Σεντ Λούις όπου εργαζόταν και από την οποία είχε πάρει την καλοκαιρινή του άδεια για να ταξιδέψει στη Βραζιλία. Οι ΗΠΑ τίμησαν ύστερα από πολλά χρόνια αυτή την τεράστια νίκη, με την ταινία του 2005 «The game of their Lives» (Το παιχνίδι της ζωής τους). Δημιούργησαν, μάλιστα, μια παράδοση στα ματς με την Αγγλία, καθώς της πήραν ισοπαλία 1-1 το 2010 στη Νότια Αφρική και 0-0 το 2022 στο Κατάρ.
1950, Βραζιλία
Βραζιλία-Ουρουγουάη 1-2
Ισως να μην αποτελεί μια τόσο μεγάλη έκπληξη με δεδομένο ότι η Ουρουγουάη όταν πήγε στη Βραζιλία για την 4η διοργάνωση είχε ήδη κατακτήσει τη πρώτο τρόπαιο στην έδρα της το 1930, ενώ είχε πάρει και δύο χρυσά μετάλλια σε Ολυμπιακούς αγώνες που τελούσαν υπό την αιγίδα της FIFA, γι’ αυτό και έχει ραμμένα τέσσερα αστέρια στη φανέλα της. Το 4ο το έραψε σε εκείνο τον ιστορικό τελικό στο κατάμεστο και νεότευκτο Μαρακανά, όπου περισσότεροι από 200 χιλιάδες Βραζιλιάνοι (ανάμεσά τους μόλις 300 Ουρουγουανοί) είχαν στριμωχτεί για ώρες στις εξέδρες του, ανυπομονώντας να ζήσουν την ώρα της μεγάλης φιέστας. Ο «τελικός» όμως εξελίχθηκε σε τραγωδία για τους επίδοξους πρωταθλητές κόσμου, που είχαν όντως μια υπέροχη ομάδα και με τις εξαιρετικές εμφανίσεις τους, είχαν πείσει τους πάντες πως ήταν το ακλόνητο φαβορί.
Η αναμέτρηση δεν ήταν τυπικά τελικός γιατί η διοργάνωση εκείνη είναι η μόνη στην ιστορία που δεν έκλεισε με ένα ματς μεταξύ δύο φιναλίστ. Ηταν ένας όμιλος των 4 κορυφαίων ομάδων που είχαν ξεχωρίσει, αλλά έμελλε το παιχνίδι αυτό να είναι το τελευταίο ανάμεσα στις μόνες δύο που είχαν ελπίδες για το τρόπαιο, με τη Βραζιλία να ευνοείται ακόμα και με ισοπαλία. Η μπάντα δίπλα στις γραμμές ήταν έτοιμη να παίξει για πρώτη φορά το «Brasil os vencedores» (Βραζιλία, οι νικητές), οι βραζιλιάνικες εφημερίδες είχαν ετοιμάσει θριαμβευτικά πρωτοσέλιδα και περίμεναν απλώς το τελικό σκορ για να ρίξουν εκατομμύρια φύλλα στην αγορά, ο κόσμος ήταν ανυπόμονος να ξεχυθεί στους δρόμους.
Το γκολ του Αλσίντες Γκίτζια στο 79΄ ανέτρεψε τα πάντα και προκάλεσε ένα απίστευτο σοκ σε όλη τη χώρα. Θρυλείται ότι πολλοί Βραζιλιάνοι αυτοκτόνησαν γιατί δεν μπορούσαν να αντέξουν το φιάσκο το οποίο έμεινε στην ιστορία με το όνομα «Μαρακανάζο». Ο δε Μοασίρ Μπαρμπόσα, ο καλύτερος τερματοφύλακας του τουρνουά που έκανε όμως το μοιραίο λάθος για το 1-2, θεωρήθηκε «καταραμένος» και δεν βρήκε ποτέ ηρεμία μέχρι τον θάνατό του, το 2000. «Η μεγαλύτερη ποινή στη Βραζιλία είναι 30 χρόνια. Εγώ έχω εκτίσει 50 κι ακόμα δεν έχω συγχωρεθεί», ήταν τα λόγια του λίγο πριν φύγει από τη ζωή.
1966, Αγγλία
Βόρεια Κορέα-Ιταλία 1-0
Η Βόρεια Κορέα ήταν ο φαντομάς της διοργάνωσης του 1966, η μόνη χώρα που δεν ανήκε στην Ευρώπη ή στη Νότια Αμερική. Με μηδενικό αποτύπωμα στην ποδοσφαιρική ιστορία, έμοιαζε ιδανικός σάκος του μποξ και δεν άλλαξε η εικόνα αυτή στα πρώτα δύο παιχνίδια της, όπου είχε ηττηθεί από την ΕΣΣΔ (Σοβιετική Ενωση) με 3-0 και είχε ισοφαρίσει απροσδόκητα στο τέλος του αγώνα 1-1 τη Χιλή. Στο 3ο παιχνίδι του ομίλου κανείς δεν της έδινε την παραμικρή τύχη απέναντι στην (2 φορές παγκόσμια πρωταθλήτρια) Ιταλία του Σάντρο Ματσόλα και του Τζιάνι Ριβιέρα. Το ματς έγινε στο Μίντλεσμπρο και οι Αγγλοι φίλαθλοι στήριξαν από την αρχή τη Βόρεια Κορέα γιατί φορούσε κόκκινες εμφανίσεις όπως η τοπική ομάδα και επειδή θεώρησαν δείγμα υπεροψίας την απόφαση του Ιταλού προπονητή να χρησιμοποιήσει κυρίως αναπληρωματικούς παίκτες γιατί θεωρούσε το παιχνίδι… προπόνηση, έχοντας και το πλεονέκτημα της ισοπαλίας.
Το γκολ του Πακ Ντουκ-Ικ στο 42΄ ήταν ένα σοκ για τη «Νασιονάλ» που ήταν υποχρεωμένη να κυνηγήσει την ανατροπή παίζοντας με 10 παίκτες για σχεδόν μία ώρα, γιατί είχε τραυματισμό και οι κανονισμοί δεν επέτρεπαν τότε αλλαγή στην ενδεκάδα. Η Βόρεια Κορέα κράτησε τη νίκη και προκρίθηκε στα προημιτελικά, όπου προηγήθηκε 3-0 της Πορτογαλίας στο 25΄, χωρίς όμως να ολοκληρώσει τη νέα μεγάλη έκπληξη. Με 4 γκολ του Εουσέμπιο οι Πορτογάλοι νίκησαν τελικά με 5-3, αλλά ήδη η Βόρεια Κορέα είχε γράψει ιστορία, όντας η πρώτη ομάδα εκτός Ευρώπης και Νότιας Αμερικής που έφτασε στη φάση των νοκ άουτ αγώνων ενός Παγκοσμίου Κυπέλλου.
1982, Ισπανία
Αλγερία-Δυτική Γερμανία 2-1
Ηταν η πρώτη νίκη αφρικανικής ομάδας απέναντι σε μια κορυφαία ευρωπαϊκή ομάδα, γι’ αυτό και έμεινε στην ιστορία παρότι δεν αποδείχθηκε καταστροφική για τα «πάντσερ» καθώς ακολούθησε το «ματς-ντροπή» με την Αυστρία, όπου το τελικό 1-0 υπέρ των Γερμανών ήταν βολικό για να περάσουν μαζί χέρι χέρι στην επόμενη φάση. Ηταν όμως το πρώτο μήνυμα ότι το ποδόσφαιρο της Αφρικής άλλαζε επίπεδο και θα μπορούσε τα επόμενα χρόνια να προσφέρει κι άλλες αντίστοιχες εκπλήξεις.
1990, Ιταλία
Καμερούν-Αργεντινή 1-0
Μια απ’ αυτές τις εκπλήξεις του αφρικανικού ποδοσφαίρου την πέτυχε το Καμερούν το 1990 στο Παγκόσμιο Κύπελλο της Ιταλίας, απέναντι στην Αργεντινή του Ντιέγκο Μαραντόνα που πήγε εκεί για να υπερασπιστεί το τρόπαιο του 1986 στο Μεξικό. Τα «Αδάμαστα Λιοντάρια» πήραν τη νίκη με μια κεφαλιά του Φρανσουά Ομάμ-Μπιγίκ και έφτασαν μέχρι την προημιτελική φάση της διοργάνωσης όπου αποκλείστηκαν με 3-2 στην παράταση από την Αγγλία, χάρις σε δύο γκολ με πέναλτι του Γκάρι Λίνεκερ. Ηταν η πρώτη φορά που ομάδα της Αφρικής έφτασε τόσο ψηλά σε ένα Μουντιάλ, με κυρίαρχη μορφή τον «γερόλυκο» Ροζέ Μιλά. Ο 38χρονος Καμερουνέζος δεν έμεινε στην ιστορία μόνο για τα 4 γκολ που πέτυχε σε 5 παιχνίδια, αλλά και για τον τρόπο που τα πανηγύριζε, χορεύοντας αγκαλιά με το σημαιάκι του κόρνερ. Η Αργεντινή δεν πληγώθηκε απ’ αυτήν την ήττα. Συνέχισε στα νοκ άουτ και έφτασε μέχρι τον τελικό, όπου ηττήθηκε 1-0 από τη Δυτική Γερμανία.
2002, Ν. Κορέα – Ιαπωνία
Γαλλία-Σενεγάλη 0-1
Οι Γάλλοι πήγαν με τη… μύτη ψηλά στο πρώτο και τελευταίο (έως τώρα) Παγκόσμιο Κύπελλο που συνδιοργανώθηκε από δύο χώρες. Οι «τρικολόρ» είχαν κατακτήσει στην έδρα τους το τρόπαιο στο προηγούμενο Μουντιάλ, είχαν αναδειχθεί το 2000 πρωταθλητές Ευρώπης και πρόβαλαν στα μάτια όλων ως ακλόνητο φαβορί και το 2002. Η ήττα τους με 1-0 από τη Σενεγάλη με γκολ του Μπαμπα Μπούμπα Ντιόπ (πέρασε ένα φεγγάρι και από την ΑΕΚ) στο εναρκτήριο παιχνίδι της διοργάνωσης προκάλεσε παγκόσμιο σοκ που είχε και συνέχεια. Η Γαλλία δεν κατάφερε να ορθοποδήσει, αποκλείστηκε από τη φάση των ομίλων και επέστρεψε ταπεινωμένη στη βάση της, ζώντας ίσως την πιο ηχηρή αποτυχία στην ιστορία της. Το εντυπωσιακό δεν είναι μόνο ότι η Σενεγάλη πέτυχε μια απίστευτη νίκη στο παρθενικό της παιχνίδι σε Παγκόσμιο Κύπελλο, αλλά και το ότι 21 από τους 23 παίκτες της αποστολής της αγωνίζονταν σε γαλλικές ομάδες.
2022, Κατάρ
Σαουδική Αραβία-Αργεντινή 2-1
Είναι αναμφίβολα μια από τις μεγαλύτερες εκπλήξεις όλων των εποχών και συνέβη στο εναρκτήριο παιχνίδι του 3ου ομίλου στο Παγκόσμιο Κύπελλο του Κατάρ. Η Αργεντινή ερχόταν με φόρα από ένα τεράστιο σερί 36 αήττητων αγώνων που ξεκινούσε από τον Ιούλιο του 2019, με τον αποκλεισμό της στα ημιτελικά του Κόπα Αμέρικα. Οταν προηγήθηκε 1-0 στο 10΄ με πέναλτι του Μέσι όλοι περίμεναν έναν υγιεινό περίπατο, αλλά οι Σαουδάραβες έκαναν μια μυθική ανατροπή. Η Αργεντινή αγχώθηκε πολύ για να προκριθεί από τον όμιλο, αλλά τα κατάφερε και έφτασε στο τέλος μέχρι την κατάκτηση του τροπαίου, το οποίο θα προσπαθήσει να υπερασπιστεί στη φετινή διοργάνωση.
