Προτού παρουσιάσει τον νέο του προπονητή, Γιάκομπ Νίστρουπ, ο Παναθηναϊκός είχε ήδη αρχίσει να αποκαλύπτει τις προθέσεις του Δανού μέσα από τις πρώτες κινήσεις του στην αγορά. Διότι οι μεταγραφές και οι αποχωρήσεις συνθέτουν ήδη ένα πρώτο περίγραμμα της ομάδας που θέλει να δημιουργήσει ο Δανός τεχνικός. Και στην πραγματικότητα οι κινήσεις αυτές λένε ίσως περισσότερα από όσα δήλωσε ο ίδιος κατά την παρουσίασή του σχετικά με το πώς θέλει να παίξει.
Ο Ετιέν Καμαρά, ο Ινιάκι Πένια, ο Τριαντάφυλλος Τσάπρας και η πιθανή προσθήκη του Στέφαν ντε Φράι δεν μοιάζουν με μεταγραφές που έγιναν με κριτήριο το όνομα ή τη δημοφιλία των ποδοσφαιριστών. Αντιθέτως, δείχνουν μια λογική recruiting που ξεκινά από τις ανάγκες του μοντέλου παιχνιδιού και αναζητά συγκεκριμένες λειτουργίες μέσα στο γήπεδο.
Γκολκίπερ – πλέι μέικερ
Η περίπτωση του Ινιάκι Πένια είναι ίσως η πιο ξεκάθαρη ένδειξη. Ο Ισπανός τερματοφύλακας δεν επιλέγεται μόνο για τις επεμβάσεις του, αλλά κυρίως για τη συμμετοχή του στην ανάπτυξη του παιχνιδιού. Πρόκειται για τερματοφύλακα που μπορεί να λειτουργήσει ως επιπλέον παίκτης στην πρώτη γραμμή κυκλοφορίας, να βοηθήσει την ομάδα να ξεπερνά την πίεση του αντιπάλου και να υποστηρίξει μια πιο ψηλή αμυντική γραμμή. Η επιλογή του δείχνει έναν προπονητή που θέλει η ομάδα του να ξεκινά το παιχνίδι από πίσω και να διατηρεί τον έλεγχο της μπάλας.
Αμυντικό χαφ με ακτίνα δράσης
Ο Ετιέν Καμαρά δίνει ένα διαφορετικό μήνυμα. Δεν πρόκειται για τον κλασικό αμυντικό χαφ που προστατεύει απλώς τα στόπερ. Είναι ένας μέσος με μεγάλη ακτίνα δράσης, ικανός να καλύπτει χώρους, να κερδίζει μπάλες και να υποστηρίζει το pressing και τις μεταβάσεις. Η επιλογή του δείχνει πρόθεση για πιο επιθετική άμυνα, περισσότερες ανακτήσεις μπάλας ψηλά στο γήπεδο και μεγαλύτερη έμφαση στην αθλητικότητα. Είναι το προφίλ ποδοσφαιριστή που συναντά κανείς σε ομάδες οι οποίες επιδιώκουν να παίζουν μακριά από την εστία τους και να αμύνονται σε μεγάλους χώρους. Τέτοιο είναι και το προφίλ του Πένια, ενός τερματοφύλακα που αμύνεται μακριά από την εστία του για να λειτουργεί ως «σκούπα» πίσω από την αμυντική γραμμή όταν αυτή είναι ψηλά τοποθετημένη.
Ο Τσάπρας και το μοντέλο recruiting
Ενδιαφέρουσα είναι και η περίπτωση του Τριαντάφυλλου Τσάπρα. Πρόκειται για μια μεταγραφή που δεν εξυπηρετεί την άμεση εντύπωση αλλά τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη. Η ηλικία του, τα φυσικά χαρακτηριστικά του και η δυνατότητα εξέλιξής του παραπέμπουν σε ένα μοντέλο recruiting που συναντάται συχνά στη Δανία, στην Ολλανδία και στο Βέλγιο: την αναζήτηση ποδοσφαιριστών που μπορούν να αναπτυχθούν μέσα στο σύστημα και να αυξήσουν την αξία τους. Είναι μια λογική που δείχνει ευθυγράμμιση μεταξύ προπονητή και τεχνικής διεύθυνσης με στόχο όχι μόνο την αγωνιστική αλλά και την οικονομική ενίσχυση του συλλόγου μέσα από την αύξηση της αξίας του ρόστερ.
Στόπερ – καθοδηγητής
Αν τελικά προχωρήσει και η περίπτωση του Στέφαν ντε Φράι, τότε το μήνυμα γίνεται ακόμη πιο σαφές. Σε πρώτη ανάγνωση ο Ολλανδός διεθνής αμυντικός μοιάζει να αποτελεί εξαίρεση σε σχέση με τις υπόλοιπες μεταγραφές λόγω ηλικίας και εμπειρίας. Στην πραγματικότητα όμως ταιριάζει απόλυτα στις απαιτήσεις ενός παιχνιδιού που βασίζεται στην κατοχή και στην ψηλή αμυντική γραμμή. Είναι στόπερ με εξαιρετική πρώτη πάσα, εμπειρία σε ομάδες που χτίζουν από πίσω και ικανότητα να οργανώνει τη συνολική λειτουργία της αμυντικής γραμμής. Με άλλα λόγια, δεν προσφέρει μόνο ποιότητα αλλά και καθοδήγηση μέσα στο γήπεδο, κάτι ιδιαίτερα χρήσιμο σε μια ομάδα που επιχειρεί να αλλάξει τρόπο παιχνιδιού, αλλά και βασικό ζητούμενο για τον Νίστρουπ, που θέλει έναν «ηγέτη» στην αμυντική γραμμή.
Τι δείχνουν οι αποχωρήσεις
Ακόμη πιο αποκαλυπτικές όμως είναι οι αποχωρήσεις. Οι Λαφόν, Τζούριτσιτς, Σβιντέρσκι, Ρενάτο Σάντσες, Κώτσιρας και η διαφαινόμενη αποχώρηση του Μπακασέτα φωτίζουν μια δεύτερη πτυχή της σκέψης του Νίστρουπ. Διότι οι μεταγραφές δείχνουν τι θέλει να προσθέσει, ενώ οι αποχωρήσεις δείχνουν τι θέλει να αφαιρέσει.
Ο Παναθηναϊκός της προηγούμενης περιόδου βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό στην προσωπικότητα, την εμπειρία και την ατομική ποιότητα παικτών όπως ο Τζούριτσιτς, ο Μπακασέτας και ο Ρενάτο Σάντσες. Ποδοσφαιριστές που μπορούσαν να λύσουν προβλήματα με μια προσωπική ενέργεια, μια έμπνευση ή μια ποιοτική τελική πάσα. Ταυτόχρονα όμως δεν αποτελούσαν όλοι τους ιδανικές επιλογές για ένα ποδόσφαιρο υψηλής έντασης, διαρκούς πίεσης και μεγάλων αποστάσεων.
Αυτό που φαίνεται να αναζητά ο Νίστρουπ είναι κάτι διαφορετικό. Εναν Παναθηναϊκό με μεγαλύτερη αθλητικότητα, περισσότερη ένταση, περισσότερες ανακτήσεις μπάλας ψηλά στο γήπεδο και μεγαλύτερη ικανότητα να υποστηρίζει ένα παιχνίδι με ψηλή αμυντική γραμμή. Εναν Παναθηναϊκό που θα βασίζει περισσότερο την παραγωγή του παιχνιδιού στη λειτουργία του συνόλου και λιγότερο στις ατομικές λύσεις.
Οι άξονες της νέας ομάδας
Συνολικά, οι πρώτες κινήσεις δίνουν την εντύπωση ότι ο Παναθηναϊκός χτίζει πρώτα τη «μηχανή» του παιχνιδιού του. Οι προτεραιότητες φαίνεται να είναι το build-up, η αθλητικότητα, η δυνατότητα πίεσης ψηλά, η μείωση του ηλικιακού μέσου όρου και η δημιουργία ενός κορμού με προοπτική εξέλιξης και μεταπωλητικής αξίας. Πρόκειται για μια προσέγγιση που παραπέμπει περισσότερο σε recruitment βασισμένο στο game model παρά σε μεταγραφές ευκαιρίας.
Αν κάποιος έβλεπε μόνο αυτές τις κινήσεις χωρίς να γνωρίζει ποιος είναι ο προπονητής, πιθανότατα θα υπέθετε ότι η ομάδα που τις σχεδίασε θέλει να παίξει με ψηλή αμυντική γραμμή, οργανωμένο build-up από πίσω, έντονο άμεσο πρέσινγκ και μεγαλύτερη έμφαση στην αθλητικότητα και τη λειτουργία του συνόλου παρά στην ατομική έμπνευση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο Νίστρουπ θα πετύχει. Ούτε ότι το σχέδιό του θα εφαρμοστεί χωρίς δυσκολίες. Οι πρώτες ενδείξεις όμως δημιουργούν την αίσθηση ότι θέλει να χτίσει μια ομάδα στην οποία το πλεονέκτημα θα παράγεται περισσότερο από τη δομή παρά από την έμπνευση των μονάδων. Και αυτό είναι ίσως το πιο καθαρό μήνυμα που εκπέμπει μέχρι στιγμής η αναδιαμόρφωση του ρόστερ του Παναθηναϊκού.
