Σε μια περίεργη αντίφαση, η χώρα όπου τουλάχιστον το 50% των κατοίκων της δεν γνωρίζει καν ποιος είναι ο Λιονέλ Μέσι και οι περισσότεροι (περαστικοί) θεατές ενός ποδοσφαιρικού αγώνα πανηγυρίζουν όταν δουν την μπάλα να περνά πάνω από το δοκάρι γιατί νομίζουν ότι είναι… πόντος όπως στο αμερικάνικο φούτμπολ, είναι η χώρα που κρατά με άνεση κάθε ρεκόρ εισιτηρίων στην ιστορία των Παγκοσμίων Κυπέλλων! Είτε λόγω της φίλαθλης κουλτούρας που τους διακρίνει είτε επειδή δέχτηκαν… πλύση εγκεφάλου από τα ΜΜΕ που έβαλαν «πλάτη» στην προσπάθεια της FIFA να συστήσει το ποδόσφαιρο στην πιο ανθηρή αγορά του κόσμου είτε λόγω απλής περιέργειας, περισσότεροι από 3 εκατομμύρια Αμερικανοί φίλαθλοι γέμισαν ασφυκτικά τις εξέδρες σε όλα τα ματς του Παγκοσμίου Κυπέλλου το 1994 και δημιούργησαν ρεκόρ που έμειναν απροσέγγιστα έως σήμερα και θα καταρριφθούν (σε απόλυτους αριθμούς) στην εφετινή διοργάνωση που το μεγαλύτερο μέρος της θα φιλοξενηθεί ξανά στη χώρα τους.
Είναι πραγματικά εντυπωσιακό ότι η διοργάνωση του 1994 κρατά ακόμα κάθε ρεκόρ προσέλευσης θεατών παρότι φιλοξενήθηκε στις ΗΠΑ, μια χώρα που εξακολουθεί να αγνοεί σε μεγάλο βαθμό το soccer, μακράν το πιο δημοφιλές ομαδικό άθλημα παγκοσμίως. Η πρώτη προσπάθεια διείσδυσης με την επιστράτευση του Πελέ στη δύση της καριέρας του και τη δημιουργία της ομάδας Cosmos στη Νέα Υόρκη, αποδείχθηκε μια τρύπα στο νερό. Οι Αμερικανοί φίλαθλοι παρέμειναν παγερά αδιάφοροι για ένα άθλημα εντελώς έξω από την αθλητική κουλτούρα τους, γι’ αυτό και το επόμενο βήμα έγινε με πιο δραστικό τρόπο. Η ανάληψη της διοργάνωσης του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1994 έμοιαζε ιδανική ευκαιρία για να μπει το μικρόβιο του ποδοσφαίρου στο αίμα των Αμερικανών και οι αριθμοί του τελικού λογαριασμού παρέπεμπαν σε έναν θρίαμβο!
Η αποστολή έμοιαζε να έχει ολοκληρωθεί με απόλυτη επιτυχία. Αν και το τουρνουά έγινε με τη συμμετοχή 24 ομάδων και το πρόγραμμα περιλάμβανε μόλις 52 αγώνες, ακριβώς τους μισούς σε σχέση με τους 104 εφετινούς με τις διπλάσιες (48) ομάδες, τα γήπεδα στις ΗΠΑ ήταν ασφυκτικά γεμάτα και δημιουργήθηκαν ρεκόρ απλησίαστα από άλλες χώρες που λατρεύουν το ποδόσφαιρο και είχαν το μέγεθος να τα πετύχουν. Το 1994 διατέθηκαν 3.587.538 εισιτήρια, αριθμός που δεν έχει απειληθεί σε καμία άλλη διοργάνωση έως τώρα, με τον μέσο όρο των εισιτηρίων να είναι 68.991 ανά παιχνίδι και η πληρότητα κυριολεκτικά 100% σε πολλούς αγώνες, με τον μέσο όρο να κλείνει στο εντυπωσιακό 96%! Στα περισσότερα από τα 52 ματς εκείνης της διοργάνωσης ανακοινώθηκε sold out, κάτι που είναι μάλλον απίθανο να ξανασυμβεί στο μέλλον, όση απήχηση κι αν έχει το ποδόσφαιρο στις νέες γενιές φιλάθλων.
Με τέτοια εντυπωσιακά νούμερα, θα περίμενε κανείς ότι η συνέχεια θα ήταν ανάλογη και το ποδόσφαιρο θα ρίζωνε για τα καλά στην αμερικανική κοινωνία. Η αλήθεια είναι ότι μετά τη φιλοξενία του Π.Κ 1994 οι ΗΠΑ πράγματι απέκτησαν έναν πυρήνα πάνω στον οποίο θα μπορούσε να στηριχτεί η ανάπτυξη του σπορ στη χώρα τα επόμενα χρόνια, αλλά στην πορεία αποδείχθηκε ότι το πρώτο σκίρτημα δεν ήταν αρκετό, όχι τουλάχιστον όσο περίμεναν οι άνθρωποι της FIFA. Αν και δημιουργήθηκε ένας σημαντικός πυρήνας οπαδών, κάτι λογικό για μια μεγάλη και ισχυρή χώρα με παράδοση στην αθλητική κουλτούρα, η έκρηξη που περίμεναν όλοι μετά το USA 1994 δεν ήλθε. Η πλειοψηφία των κατοίκων της χώρας ούτε καν ασχολήθηκε με το άθλημα και χρειάστηκε να γίνει μια νέα προσπάθεια αρκετά χρόνια αργότερα, με επίκεντρο τη δημιουργία του MLS και «κράχτες» καλούς παίκτες όπως οι Μέσι, Μπέκαμ και Σουάρες, στη δύση της καριέρας τους όλοι. Αναψε ξανά η σπίθα εκεί και γίνεται μια προσπάθεια να φουντώσει η φωτιά τώρα, με τις ΗΠΑ να αναλαμβάνουν τη συνδιοργάνωση του πιο… X-Large τουρνουά της ιστορίας, μαζί με το Μεξικό και τον Καναδά.
Στο τέλος της ημέρας, θεωρείται δεδομένο ότι το ρεκόρ προσέλευσης των φιλάθλων θα σπάσει (σε απόλυτους αριθμούς) στην εφετινή διοργάνωση, όπου αναμένεται να διατεθούν περισσότερα από 5 εκατ. εισιτήρια με ένα συνολικό τζίρο που θα ξεπεράσει το ποσό ρεκόρ των 13 δισεκατομμυρίων δολαρίων! Κι ακούγεται πόλυτα λογικό αυτό, γιατί θα διεξαχθούν 104 παιχνίδια, τα διπλάσια από το 1994 και 40 παραπάνω από τα 64 των Μουντιάλ που έγιναν μετέπειτα με τη συμμετοχή 32 ομάδων. Ήδη έχουν πωληθεί περισσότερα εισιτήρια από τον αριθμό ρεκόρ του USA 1994, αλλά υπάρχουν κάμποσα αδιάθετα ακόμα, σε σημείο να προκύπτει ένας εκνευρισμός και μια ανησυχία από την πλευρά της FIFA.
Πριν την έναρξη του τουρνουά, τα αδιάθετα εισιτήρια ήταν περίπου 180 χιλιάδες συνολικά και υπήρχε αισιοδοξία ότι με το που θα ανοίξει η αυλαία, θα κορυφωθεί το ενδιαφέρον και η ζήτηση. Η εκτίμηση αυτή επιβεβαιώθηκε στο εναρκτήριο παιχνίδι Μεξικό-Νότιος Αφρική όπου ανακοινώθηκε sold out παρά τις εξωφρενικά ακριβές τιμές των εισιτηρίων, αλλά στο 2ο ματς η εικόνα δεν ήταν ακριβώς έτσι. Η FIFA είχε προαναγγείλει σχεδόν sold out, όπως στη διάρκεια της τηλεοπτικής μετάδοσης, ήταν εμφανέστατα τα κενά στις κεντρικές εξέδρες όπου η τιμή των εισιτηρίων έχει μεγαλύτερο κόστος. Το τελικό νούμερο των 44.985 εισιτηρίων που ανακοινώθηκε είναι ικανοποιητικό για ένα παιχνίδι μεταξύ μη εμπορικών ομάδων (Νότιος Κορέα-Τσεχία) που έγινε στο Μεξικό, όπου δεν υπάρχει οικονομική άνεση ανάλογα με τις ΗΠΑ. Εμειναν, όμως, απούλητα περίπου 5 χιλ. εισιτήρια στο 2ο ματς του τουρνουά κι αυτό δεν είναι καλό σημάδι για τη συνέχεια.
Κομβικό σημείο είναι οι τιμές των εισιτηρίων. Για τα δεδομένα της αμερικανικής αγοράς, τα 25 δολάρια που κόστιζαν το 1994 τα πιο φτηνά εισιτήρια του Μουντιάλ και τα 85 δολάρια του μέσου όρου, έμοιαζαν με ψίχουλα σε σχέση με τις τιμές των εισιτηρίων στο μπέιζμπολ, στο αμερικάνικο φούτμπολ ή στο ΝΒΑ. Ακόμα και τα πιο ακριβά στον τελικό της διοργάνωσης στο «Ρόουζ Μπόουλ» κόστιζαν 475 δολάρια, πολύ προσιτή τιμή για την αμερικανική αγορά που είναι συνηθισμένη στα πανάκριβα εισιτήρια για τους αγώνες υψηλής ζήτησης, όπως ο πρόσφατος 4ος τελικός Νιου Γιορκ Νικς – Σαν Αντόνιο Σπερς όπου το πιο φτηνό εισιτήριο την παραμονή του αγώνα κόστιζε… 16 χιλ. δολάρια και το πιο ακριβό έφτανε τα 78 χιλ. δολάρια, σε κανονικές τιμές και όχι μαύρης αγοράς!
Στην εφετινή διοργάνωση, η FIFA έχει τραβήξει το λάστιχο στα άκρα. Η πιο χαμηλή επίσημη τιμή εισιτηρίων στο εναρκτήριο παιχνίδι Μεξικό – Νότιος Αφρική ήταν 2.270 δολάρια και στις πλατφόρμες μεταπώλησης εκτινάχθηκε σε υπερδιπλάσια νούμερα. Ήταν όμως πρεμιέρα και το sold out προέκυψε εύκολα, παρότι η τσέπη των Μεξικανών δεν είναι τόσο βαθιά όσο των Αμερικανών. Για τη φάση των ομίλων, υπάρχουν παιχνίδια όπου το εισιτήριο ξεκινάει από 70 δολάρια και φτάνει όπου φτάνει, αλλά από τη φάση των νοκ άουτ και μετά, οι τιμές εκτοξεύονται στα ύψη, σε νούμερα εντελώς έξω από την ελληνική (και παγκόσμια) πραγματικότητα. Είναι χαρακτηριστικό ότι το πιο φτηνό εισιτήριο του τελικού κοστίζει 5.785 δολάρια, ποσό που θα το πληρώσουν εύκολα οι Αμερικανοί φίλαθλοι, όχι όμως και αυτοί που θα θελήσουν να ταξιδέψουν από μια ευρωπαϊκή χώρα ή χώρα της Λατινικής Αμερικής όπως η Βραζιλία και η Αργεντινή, απ’ όπου (λογικά) θα προκύψουν οι δύο φιναλίστ.
Εκτός από την επίδειξη της αγωνιστικής τους δύναμης με το χαλαρό 4-1 (3-0 ημίχρονο) επί της Παραγουάης στην πρεμιέρα τους στη διοργάνωση, οι ΗΠΑ κάνουν και μια επίδειξη οικονομικής δύναμης, ανεβάζοντας πολύ ψηλότερα τις τιμές σε σχέση με την περασμένη διοργάνωση στο Κατάρ. Τα standard εισιτήρια του τελικού κόστιζαν εκεί 1.607 δολάρια, αλλά υπήρχε μια ειδική κατηγορία για τους μόνιμους κατοίκους της χώρας, που μπορούσαν να τα προμηθευτούν με τιμές που ξεκινούσαν από 206 δολάρια. Η ίδια πολιτική είχε ακολουθηθεί και στα προηγούμενα ματς. Στη φάση των ομίλων, οι τιμές κυμαίνονταν από 69 έως 220 δολάρια εκτός φυσικά από τα πανάκριβα «πακέτα φιλοξενίας» που απευθύνονταν στα πολύ ισχυρά πορτοφόλια, ενώ στη φάση των νοκ άουτ αγώνων κυμάνθηκαν από 96 μέχρι τα 1.000 δολάρια. Υπήρχαν όμως διαθέσιμα κάποια εισιτήρια της κατηγορίας 4 αποκλειστικά για τους κατοίκους του Κατάρ, που στη φάση των ομίλων κόστιζαν μόλις 11 ευρώ το καθένα και στον τελικό ήταν 206 δολάρια.
Η οικονομική πολιτική της FIFA παραμένει αμφιλεγόμενη και είναι ο βασικός λόγος που αναμένονται αρκετά κενά στις εξέδρες και μικρότερα ποσοστά πληρότητας σε σχέση με το 1994. Στα εναρκτήρια παιχνίδια του Μεξικού, των ΗΠΑ και του Καναδά ανακοινώθηκε sold out αλλά ήταν ειδικών συνθηκών παιχνίδια, γι’ αυτό και έγιναν ανάρπαστα παρά τις πανάκριβες τιμές τους. Στο πρώτο έφτασαν μέχρι τα 30 χιλ. δολάρια το ένα με τα πιο φτηνά να κοστίζουν 560 δολάρια, στο δεύτερο (ΗΠΑ-Παραγουάη) η category 1 έφτασε τα 4.105 και η πιο προσιτή category 2 τα 2.330 δολάρια, ενώ στο 3ο, στο ματς Καναδάς-Βοσνία, τα καλά εισιτήρια κόστιζαν 3.360 δολάρια το καθένα, τιμές εντελώς έξω από την ευρωπαϊκή πραγματικότητα.
Ο πρόεδρος της FIFA, Τζιάνι Ινφαντίνο, υπεραμύνθηκε της πολιτικής των πανάκριβων εισιτηρίων, με το επιχείρημα ότι η μέση τιμή στα παιχνίδια της φάσης των ομίλων είναι κάτω από τα 500 δολάρια, ποσό χαμηλότερο από το μέσο όρο κόστους των εισιτηρίων στα δημοφιλή σπορ των ΗΠΑ όπως το μπέιζμπολ, το αμερικάνικο ποδόσφαιρο και το μπάσκετ. Πρόβαλε και το επιχείρημα ότι η Παγκόσμια Ομοσπονδία άκουσε τις διαμαρτυρίες και θέσπισε την ειδική κατηγορία «supporters tier» όπου τα εισιτήρια της α’ φάσης κοστίζουν μόλις 60 δολάρια, αλλά είναι πραγματικά ελάχιστα αυτά και μόνο για τα μάτια του κόσμου.
Όταν ρωτήθηκε για τις πανάκριβες τιμές εισιτηρίων στους τελικούς του ΝΒΑ, ο πρόεδρος Τραμπ δήλωσε κυνικά «όποιος δεν μπορεί να τα πληρώσει, να τα δει από την τηλεόραση. Είναι ημι-δωρεάν να τα βλέπεις από την τηλεόραση»! Σε αντίστοιχη παρατήρηση ότι το πιο φτηνό εισιτήριο στο παιχνίδι των ΗΠΑ με την Παραγουάη κόστιζε περισσότερα από 1.100 δολάρια, εμφανίστηκε με μεγαλύτερη κατανόηση. «Δεν γνώριζα τις τιμές. Σίγουρα θα ήθελα να είμαι παρών στο ματς, αλλά για να είμαι ειλικρινής ούτε εγώ θα πλήρωνα ένα τέτοιο ποσό. Η είδηση δεν έχει φτάσει ακόμη στα αυτιά μου και θα πρέπει να το εξετάσω. Θα ήθελα οι άνθρωποι που με ψήφισαν να έχουν την ευκαιρία να είναι εκεί, ωστόσο η διοργάνωση είναι ήδη μια μεγάλη επιτυχία» είπε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, αλλά την ωμή πραγματικότητα την αποδίδει πολύ πιο ρεαλιστικά η δήλωση της δημάρχου του Λος Αντζελες, Κάρεν Μπας: «Δυστυχώς, αυτοί οι αγώνες είναι για την ελίτ του κόσμου»…
