Σε λίγες ώρες θα φτάσει στο γήπεδο όπου, θέλει δεν θέλει, θα έρθει αντιμέτωπος με τις μνήμες του. Καλές και κακές. Το βασικότερο όμως είναι πως θα αντικρίσει τον εαυτό του μπροστά στον καθρέφτη, αναλογιζόμενος, πως έφυγαν από πάνω του 40 ολόκληρα χρόνια…
Οι αναμνήσεις του Ούγκο Μπρος από το Μεξικό θα είναι η κινητήριος δύναμη της Νότιας Αφρικής στο εναρκτήριο παιχνίδι του Μουντιάλ. Οι «Μπαφάνα Μπαφάνα» θα αντιμετωπίσουν στο στάδιο Αζτέκα τους συνδιοργανωτές και στο νου του προπονητή τους, οι θύμησες από το καλύτερο τουρνουά που έχουμε δει ποτέ, θα τον πλημμυρίσουν.
Ηταν 3 Ιουνίου του 1986 που το καταπληκτικό Βέλγιο των Πφαφ, Γκέρετς, Βαν ντερ Ελστ, Σίφο και Κέλεμανς, υπέκυπτε με 2-1 μπροστά στην παρέα των Σάντσες, Αγκίρε, Τρέχο και 110.000 Μεξικάνων που είχαν γεμίσει κάθε γωνιά του μεγαλοπρεπούς γηπέδου.
Στο ίδιο μέρος μεθαύριο, ο τότε σκληροτράχηλος στόπερ και 74χρονος πλέον τεχνικός, θα επιδιώξει μαζί με τους παίκτες του να αφήσει ένα πρώτο μήνυμα πως μπορούν να είναι μια από τις εκπλήξεις της διοργάνωσης. Για τον ίδιο η συγκυρία φαντάζει απόλυτη. Τότε με το Βέλγιο έφτασε μέχρι τα ημιτελικά, όπου εκεί μόνο ο Μαραντόνα κατάφερε να βάλει στοπ σε εκείνη την ξέφρενη πορεία.
Ο Βέλγος δεν είναι απλώς ένας άνθρωπος του ποδοσφαίρου. Οσοι τον έζησαν από το πέρασμά του στην Ελλάδα και τον Πανσερραϊκό όταν η ομάδα το 2008 είχε ανέβει μετά από 16 χρόνια στην Α΄ Eθνική, έχουν να λένε για έναν πραγματικό «δάσκαλο». «Δάσκαλος» στην συμπεριφορά, με σεβασμό σε αυτό που κάνει, στους παίκτες του και στο σωματείο, παρότι την σπουδαία καριέρα που είχε κάνει και τα κλαμπ από τα οποία είχε περάσει. Εφυγε από τις Σέρρες και κατέκτησε ένα Κύπελλο Εθνών Αφρικής με το Καμερούν έχοντας ακόμη στο παλμαρέ του τρία πρωταθλήματα, δύο κύπελλα Βελγίου με Μπριζ και Αντερλεχτ και πολλές επιτυχίες.
«Πριν από40 χρόνια ήμουν εδώ στο παιχνίδι με το οποίο ξεκινούσαμε και εμείς και το Μεξικό. Είναι ξεχωριστό για μένα που επιστρέφω τώρα ως προπονητής. Θα είναι μια φορτισμένη στιγμή για μένα αλλά πρέπει να επικεντρωθούμε στους τρεις βαθμούς γιατί με αυτούς κατά 90% θα είσαι στον επόμενο γύρο», είπε ο κ. Μπρος που μετά το τουρνουά θα αποσυρθεί μια για πάντα από τους πάγκους, περνώντας το υπόλοιπο της ζωής του στο γραφικό φλαμανδικό χωριό του, το Χάμπεκ.
Ο Βέλγος είναι ο άνθρωπος που κινεί τα νήματα στην εθνική των Νοτιοαφρικανών αδιάλειπτα από το 2021. Μετά το 2010 και το Μουντιάλ των «βουβουζέλων», η χώρα επιστρέφει στο κορυφαίο ποδοσφαιρικό γεγονός με ένα σκοπό: Να περάσει στο νοκ άουτ κι έπειτα ότι προκύψει. Δύσκολη αποστολή αν μη τι άλλο, με αντιπάλους το Μεξικό, την Τσεχία και τη Νότια Κορέα.
Οι παίκτες του, οι φίλοι του
Οταν τον Δεκέμβριο του 2008 είχε έρθει στις Σέρρες για να μιλήσει με τη διοίκηση του Πανσερραϊκού, οι πρώτες εντυπώσεις του ήταν απογοητευτικές. Εψαχνε να βρει πού είναι το αθλητικό κέντρο της ομάδας, πού κάνουν την αποθεραπεία τους και πού μένουν οι ποδοσφαιριστές. Τίποτα από όλα αυτά τα αυτονόητα δεν υπήρχε, αλλά δεν παράτησε τη μάχη. Εβαλε νέα παιδιά και αυτός καθόταν και τους καθοδηγούσε από τον πάγκο. Για την ακρίβεια, λίγο πιο έξω, ώστε να τον βλέπει ο ήλιος από τον οποίο ήθελε να λούζεται αμέτρητες ώρες.
«Δεν έχω 23 παίκτες, έχω 23 φίλους», είχε δηλώσει όταν το Καμερούν νίκησε την Αίγυπτο και κατέκτησε το Κύπελλο Εθνών Αφρικής, υποκλινόμενος στην προσπάθεια που είχαν κάνει τα «αδάμαστα λιοντάρια» και στο οικογενειακό κλίμα των αποδυτηρίων. «Μέσα στις εβδομάδες, από ομάδα γίναμε οικογένεια. Αυτός ήταν ο λόγος που κερδίσαμε το Κύπελλο, λόγω του πνεύματος που είχαμε. Τα παιδιά που ήταν στον πάγκο ήταν χαρούμενα – και οι παίκτες που ήρθαν από τον πάγκο έκριναν το παιχνίδι. Ηταν όλοι τους απίστευτοι».
Στην καλή επικοινωνία που έχει με τους παίκτες του, ποντάρουν στην Νότια Αφρική για μια διάκριση και πρώτος απ’ όλους ο πρόεδρος της χώρας Σίριλ Ραμαφόζα με τον οποίο τα πέντε χρόνια που είναι στο τιμόνι, έχουν αναπτύξει μια σχέση η οποία ξεπερνά κατά πολύ τις τυπικές αυτών των περιπτώσεων.
Συχνά εμφανίζονται μαζί για να ενισχύσουν το εθνικό ηθικό και να στηρίξουν την ομάδα, παραθέτουν δείπνα όπως πρόσφατα που ανακοινώθηκε η αποστολή για το Μουντιάλ ενώ ο Ραμαφόζα τον έχει φιλοξενήσει αρκετές φορές στην προεδρική κατοικία, υποστηρίζοντας ανοιχτά το έργο του.
Οταν έγινε «ρατσιστής»
Τον περασμένο Δεκέμβριο, ο κ. Μπρος κατηγορήθηκε για ρατσιστικά και σεξιστικά σχόλια εις βάρος του 20χρονου αμυντικού Μπεκεζέλι Μποκάζι και της μανατζέρ του Μπάσια Μάικλς. Ο ταλαντούχος στόπερ άργησε να μεταβεί στο προπονητικό κέντρο όπου είχε συγκεντρωθεί η αποστολή της Εθνικής ενόψει του Copa Africa του Μαρόκο, επειδή διαπραγματεύονταν στις ΗΠΑ την μεταγραφή του στο MLS και τους Σικάγο Φάιαρ.
Ο 74χρονος κόουτς βλέποντας πως η ενότητα της ομάδας απειλείται και ο εγωισμός του παίκτη διογκώνεται, σχολίασε άκομψα πως «θα μιλήσω μαζί του μετά την προπόνηση. Και σας διαβεβαιώ, είναι μαύρος αλλά όταν βγει από το δωμάτιο θα είναι λευκός. Ξέρω τι έγινε, αυτή η συμπαθητική μικρή γυναίκα που είναι μάνατζερ του και νομίζει ότι ξέρει ποδόσφαιρο, κάνει αυτό που κάνουν πολλοί ατζέντηδες. Βλέπει πόσα μπορεί να πάρει. Αλλά αν ήταν λίγο πιο έξυπνη, θα ήξερε πως έρχονται Κύπελλο Εθνών και Μουντιάλ και θα μπορούσαν να πάνε σε καλύτερη ομάδα».
Τα λόγια προκάλεσαν σάλο, το κόμμα Ενωμένο Δημοκρατικό Κίνημα (UDM) τον κατήγγειλε στην Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Νότιας Αφρικής (SAHRC), ο κ. Μπρος, ζήτησε δημόσια συγγνώμη αλλά αρνήθηκε τις κατηγορίες για ρατσισμό και σεξισμό.
«Είμαι βαθιά πληγωμένος από αυτό που συνέβη και το χειρότερο είναι ότι η οικογένειά μου, η γυναίκα μου, τα παιδιά μου και τα εγγόνια μου έχουν επίσης υποφέρει. Επαιξα με μαύρους ανθρώπους, τους προπονούσα, δούλεψα μαζί τους στην Αλγερία, στο Καμερούν και τα τελευταία τέσσερα χρόνια στη Νότια Αφρική. Μπορείτε να ρωτήσετε οποιονδήποτε από αυτούς τι είδους άνθρωπος είμαι. Ισως κάποιοι να πουν ότι είναι κακός προπονητής, ίσως κάποιοι να πουν ότι είναι καλός προπονητής ή ίσως να πουν ότι είμαι πεισματάρης, αλλά κανείς δεν θα με αποκαλούσε ρατσιστή», ήταν η απολογία του.
Τα επόμενα 20 χρόνια με τα εγγόνια
Στο παρελθόν ο Βέλγος είχε παραδεχτεί δημόσια πως «το μεγαλύτερο λάθος της ζωής μου ήταν που πήγα να προπονήσω στην Αλγερία. Δεν υπήρχε καθόλου καλή νοοτροπία. Πάντα είχα προβλήματα», είπε, αποδεικνύοντας πόσο ρίχνει βάρος στην ομαλότητα των αποδυτηρίων. Οι γεμάτοι ταλέντοι -αλλά δύσκολο να τιθασευτούν- Βορειοαφρικανοί, τον είχαν κάνει σε πολλές περιπτώσεις να χάσει την υπομονή του.
Δεν είναι ούτε η ηλικία ούτε κάποια παραξενιά. Ο κ. Μπρος ζούσε πάντα μια πειθαρχημένη και διακριτική ζωή και σε αυτό οφείλεται εν πολλοίς και η επιτυχία της Νότιας Αφρικής να προκριθεί στο Μουντιάλ και σε δυο συνεχόμενα Copa Africa.
Οταν διορίστηκε προπονητής της «Μπαφάνα», κέρδιζε 750.000 ραντ τον μήνα, περίπου 50.000 δολάρια. Εκτοτε οι αποδοχές του έχουν αυξηθεί σε περίπου 1 εκατομμύριο ραντ το μήνα, γεγονός που αποδίδεται στη συνεχή επιτυχία και τα βελτιωμένα αποτελέσματα. Οι εκτιμήσεις τοποθετούν την καθαρή περιουσία του, κοντά στα 4 εκατ. δολάρια.
Απολαμβάνει τον τρόπο ζωής της χώρας, μένοντας στο Σάντον, ένα πλούσιο προάστιο βόρεια του Γιοχάνεμπουργκ όπου μπορεί να δειπνήσει έξω και να κάνει τα ψώνια του, όπως θα έκανε στο Βέλγιο.
Ως φανατικός ποδηλάτης, ολοκληρώνει τακτικά διαδρομές 100-120 χιλιομέτρων όταν επιστρέφει στο Βέλγιο, αλλά έχει επιλέξει να μην κάνει ποδήλατο στη Νότια Αφρική λόγω ανησυχιών του για την ασφάλεια στην κυκλοφορία.
«Επειδή είμαι εδώ, το ποδήλατό μου είναι στο σπίτι. Στο Βέλγιο κάνω ποδήλατο 100-120 χιλιόμετρα. Νομίζω, όταν βλέπω την κίνηση εδώ, είναι λίγο επικίνδυνο. Αλλιώς θα είχα φέρει το ποδήλατό μου. Αλλά δεν μπορώ εδώ, είναι πολύ επικίνδυνο με την κίνηση. Στο Βέλγιο και πεζός να είσαι σε διάβαση, το αυτοκίνητο σταματάει να περάσεις. Οχι εδώ. Δύο φορές πήγαν να με πατήσουν. Και χαστούκισα το χέρι μου στο αυτοκίνητό του λέγοντας, “Ανόητε”. Οταν κατάλαβε ποιος ήμουν μου είπε, “Γεια σου κόουτς”, “Γεια σου, αλλά παραλίγο να με σκοτώσεις”, του είπα».
Εχει επίσης αγκαλιάσει την τοπική κουλτούρα, εκφράζοντας την προτίμησή του για το νοτιοαφρικανικό φαγητό και μουσική, αν και έχει παραδεχτεί αστειευόμενος ότι ο χυλός (pap), το παραδοσιακό φαγητό της χώρας, δεν είναι του γούστου του.
«Το πραγματικό νοτιοαφρικανικό φαγητό που μου αρέσει, είναι πιάτα κοτόπουλου με μπαχαρικά. Δεν μου αρέσει ο χυλός. Πάντα εκπλήσσομαι με τους παίκτες που έχουν τόσο πολύ pap στα πιάτα τους και σκέφτομαι, “Θα το φάει αυτό;”. Για μένα δεν έχει γεύση. Ή κάνω λάθος; Μετά είδα το τσακαλάκα, οπότε το έβαλα -μου αρέσει λίγο περισσότερο- αλλά δεν είναι για μένα».
Πάντα ήταν ένας αφοσιωμένος οικογενειάρχης. Εχει παραδεχθεί πως η σύζυγός του και τα παιδιά του έχουν κάνει τεράστιες θυσίες για την καριέρα του και αυτός είναι έτοιμος να ανταποδώσει κλείνοντας το τελευταίο κεφάλαιο της προπονητικής του πορείας, ευχόμενος να φτάσει τα βαθιά γεράματα. «Τώρα θα περάσω τα επόμενα 20 χρόνια μου με τα εγγόνια μου. Μετά το Παγκόσμιο Κύπελλο, θα σταματήσω την καριέρα μου και θα πάω στην οικογένειά μου, για να τους απολαύσω».
