Αν οι πληροφορίες επιβεβαιωθούν, η ερχόμενη εβδομάδα μοιάζει με ένα ιστορικό σημείο καμπής στη διαδρομή του Ιβάν Σαββίδη στην ΠΑΕ ΠΑΟΚ. Διότι για πρώτη φορά, στα 14 χρόνια της παρουσίας του στον ΠΑΟΚ, θα παραδώσει την ποδοσφαιρική διεύθυνση σε ένα στέλεχος με εξουσία να λειτουργήσει ως πραγματικός εκτελεστικός διευθυντής και όχι ως κάποιος που απλώς εκτελεί εντολές.
Η αναδιάρθρωση του ποδοσφαιρικού τμήματος αποτελεί μέρος των μεγάλων αλλαγών που πρόκειται να εξαγγείλει η ΠΑΕ ΠΑΟΚ. Η βασική ιδέα για τον εκσυγχρονισμό της λειτουργίας της είναι η δημιουργία διευθύνσεων και η ταυτόχρονη στελέχωσή τους με πρόσωπα –εντός και εκτός ποδοσφαίρου– που διαθέτουν βιογραφικό και παραστάσεις οι οποίες πείθουν ότι μπορούν να αλλάξουν τον τρόπο λειτουργίας μιας εταιρείας που θέλει να φτάσει στα σύγχρονα ευρωπαϊκά πρότυπα.
Κυρίαρχο μοντέλο διοίκησης
Εστιάζοντας στο ποδοσφαιρικό τμήμα, η δημιουργία μιας ξεχωριστής ποδοσφαιρικής διεύθυνσης με επικεφαλής έναν αθλητικό διευθυντή δεν αποτελεί κάποια πρωτοποριακή ιδέα. Αντιθέτως, είναι το κυρίαρχο μοντέλο διοίκησης που εφαρμόζεται εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία στα περισσότερα μεγάλα ευρωπαϊκά κλαμπ.
Η βασική του φιλοσοφία είναι ο διαχωρισμός της επιχειρησιακής λειτουργίας του ποδοσφαίρου από τη συνολική διοίκηση του συλλόγου και η ανάθεση της ευθύνης λήψης ποδοσφαιρικών αποφάσεων σε έναν εξειδικευμένο επαγγελματία. Ακριβώς αυτό είναι το πλαίσιο λειτουργίας της ΠΑΕ ΑΕΚ από την ημέρα που την απέκτησε ο Μάριος Ηλιόπουλος και προσέλαβε τον Χαβιέ Ριμπάλτα για τη θέση του διευθυντή ποδοσφαίρου.
Σε αυτό το μοντέλο, ο αθλητικός διευθυντής λειτουργεί ως ο επικεφαλής ολόκληρου του football department. Είναι ο άνθρωπος που χαράζει τη στρατηγική, συντονίζει τον μεταγραφικό σχεδιασμό, επιβλέπει το scouting, συμμετέχει στις αποφάσεις για την επιλογή προπονητή και αποτελεί τον βασικό σύνδεσμο ανάμεσα στην ιδιοκτησία και το ποδοσφαιρικό τμήμα. Κάτω από αυτόν συνήθως λειτουργεί ένας τεχνικός διευθυντής, ο οποίος έχει πιο ενεργό ρόλο στην καθημερινή διαχείριση του recruitment, του scouting και της αξιολόγησης ποδοσφαιριστών, ενώ ο team manager αναλαμβάνει το οργανωτικό και λειτουργικό κομμάτι της πρώτης ομάδας. Οι πληροφορίες θέλουν τον ΠΑΟΚ να διατηρεί και να στελεχώνει και τις δύο αυτές θέσεις.
Η λογική πίσω από αυτή τη δομή είναι να εξασφαλιστεί συνέχεια και συνέπεια στη λειτουργία του ποδοσφαιρικού οργανισμού. Σε αντίθεση με το παραδοσιακό μοντέλο, όπου ο ιδιοκτήτης και ο προπονητής συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μέρος της εξουσίας, η σύγχρονη ευρωπαϊκή προσέγγιση επιδιώκει να δημιουργήσει μια σταθερή ποδοσφαιρική στρατηγική που δεν αλλάζει κάθε φορά που αλλάζει ο προπονητής. Με άλλα λόγια, ο ΠΑΟΚ δείχνει να επιχειρεί τη μετάβαση από το μοντέλο των προσωποκεντρικών αποφάσεων σε μια πιο θεσμική και εταιρική δομή λειτουργίας.
«Κλειδί» οι αρμοδιότητες
Το κρίσιμο ζήτημα, βέβαια, δεν είναι η ύπαρξη των τίτλων, αλλά το εύρος των αρμοδιοτήτων που θα συνοδεύουν αυτούς τους ρόλους. Στα πιο επιτυχημένα ευρωπαϊκά παραδείγματα, ο αθλητικός διευθυντής λειτουργεί ουσιαστικά ως ο «CEO του ποδοσφαίρου», έχοντας πραγματική ευθύνη για τον σχεδιασμό, το recruitment και την αγωνιστική κατεύθυνση του συλλόγου. Εφόσον ο ΠΑΟΚ κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση και δώσει στον επικεφαλής της ποδοσφαιρικής διεύθυνσης ουσιαστικές αρμοδιότητες και λογοδοσία, τότε θα πρόκειται για μια δομή απόλυτα εναρμονισμένη με τα σύγχρονα ευρωπαϊκά πρότυπα διοίκησης.
Αυτή η ιστορία δείχνει ότι ο Ιβάν Σαββίδης αλλάζει αντίληψη για τον τρόπο λειτουργίας της ΠΑΕ ΠΑΟΚ. Και γι’ αυτό η επιλογή των προσώπων που θα στελεχώσουν τη νέα δομή είναι ίσως σημαντικότερη ακόμη και από το ίδιο το οργανόγραμμα.
Το φαβορί
Η ΠΑΕ ΠΑΟΚ λειτουργεί με μυστικότητα και παραπέμπει στις ανακοινώσεις της ερχόμενης εβδομάδας, την ώρα που ως φαβορί για τη θέση του αθλητικού διευθυντή παρουσιάζεται ο Αντρέ Βιεϊρίνια, ο οποίος κατά τη διάρκεια της τελευταίας σεζόν ήταν σύμβουλος του Ιβάν Σαββίδη σε θέματα ποδοσφαίρου.
Η τελευταία σεζόν λειτούργησε για τον Βιεϊρίνια ως μια πρώτη περίοδος μαθητείας στη διοίκηση ποδοσφαίρου.
Η συμμετοχή του σε διαδικασίες λήψης αποφάσεων και ο ρόλος του ως συνδετικού κρίκου ανάμεσα στη διοίκηση και το ποδοσφαιρικό τμήμα τού έδωσαν πολύτιμες παραστάσεις από τη λειτουργία ενός σύγχρονου οργανισμού. Το ερώτημα όμως είναι αν αυτή η εμπειρία αρκεί για να του ανατεθεί εξαρχής η συνολική ευθύνη ενός football department.
Στα περισσότερα μεγάλα ευρωπαϊκά κλαμπ, οι πρώην ποδοσφαιριστές που προορίζονται για τέτοιους ρόλους ακολουθούν μια πιο δομημένη διαδρομή μετά το τέλος της καριέρας τους, η οποία συνήθως περιλαμβάνει εξειδικευμένες σπουδές στη διοίκηση ποδοσφαίρου, προγράμματα UEFA ή FIFA και θητεία σε θέσεις scouting, recruitment ή football operations πριν αναλάβουν την ευθύνη ενός ολόκληρου ποδοσφαιρικού τμήματος.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο Βιεϊρίνια δεν μπορεί να εξελιχθεί σε έναν επιτυχημένο αθλητικό διευθυντή. Σημαίνει όμως ότι, με βάση τα συνήθη ευρωπαϊκά κριτήρια, βρίσκεται ακόμη σε μια φάση μετάβασης από την αγωνιστική στη διοικητική του καριέρα. Γι’ αυτό δεν αποκλείεται τελικά να λειτουργήσει σε έναν αναβαθμισμένο ρόλο, αλλά δίπλα ή κάτω από έναν πιο έμπειρο αθλητικό διευθυντή, αποκτώντας σταδιακά μεγαλύτερη ευθύνη.
Ο Ραζβάν Λουτσέσκου
Συνοψίζοντας, ο Ιβάν Σαββίδης δείχνει διατεθειμένος να αλλάξει το μοντέλο διοίκησης με το οποίο λειτούργησε ο ΠΑΟΚ επί δεκατέσσερα χρόνια και να οδηγήσει την εταιρεία σε μια νέα εποχή εκσυγχρονισμού. Η ερχόμενη εβδομάδα θα δείξει όχι μόνο ποιοι θα στελεχώσουν αυτή τη νέα δομή, αλλά και πόση πραγματική εξουσία θα τους παραχωρηθεί.
Και μαζί με αυτό, θα δείξει και κάτι ακόμη: αν ο Σαββίδης άλλαξε μυαλό και σε σχέση με τον Ραζβάν Λουτσέσκου. Στην τελευταία επαφή τους, πριν από αρκετές εβδομάδες, ο μεγαλομέτοχος είχε πει στον Ρουμάνο προπονητή ότι θα συνεχίσουν μαζί. Όσα συμβαίνουν όμως κατά τη διάρκεια του τελευταίου εικοσαημέρου δείχνουν ότι ο Σαββίδης περνά μια διαδικασία επανεξέτασης σχεδόν όλων των επιλογών του. Και μέχρι να επισημοποιηθεί από την ΠΑΕ η συνέχιση της συνεργασίας με τον Λουτσέσκου, ουδείς μπορεί να πει με βεβαιότητα ότι γνωρίζει ποιος θα είναι ο προπονητής του ΠΑΟΚ σε αυτή τη νέα εποχή.
