Αν το μεγάλο παράδοξο στον χώρο του παγκόσμιου ποδοσφαίρου είναι το μόλις ένα –και μάλιστα μακρινό– τρόπαιο Παγκοσμίου Κυπέλλου που έχει κατακτήσει η Εθνική Αγγλίας, το μεγαλύτερο «what if» αφορά ξεκάθαρα την ομάδα των τριών λιονταριών του Μουντιάλ 2006.
Για πολλούς, η Εθνική Αγγλίας της διοργάνωσης της Γερμανίας το 2006 παραμένει μία από τις πιο ηχηρές χαμένες ευκαιρίες στην ιστορία του παγκόσμιου ποδοσφαίρου. Μια ομάδα γεμάτη αστέρες, με παίκτες-προσωπικότητες που πρωταγωνιστούσαν στα κορυφαία ευρωπαϊκά πρωταθλήματα και κατέκτησαν τίτλους με τους συλλόγους τους, έφτασε στο Παγκόσμιο Κύπελλο της χρονιάς εκείνης κουβαλώντας, ίσως, τις μεγαλύτερες προσδοκίες από το 1966. Δύο δεκαετίες αργότερα, το ερώτημα εξακολουθεί να παραμένει το ίδιο: γιατί αυτή η περίφημη «χρυσή γενιά» απέτυχε να κατακτήσει έναν μεγάλο τίτλο; (μην ξεχνάμε ότι η Αγγλία δεν έχει κατακτήσει EURO).
Ο Ρίο Φέρντιναντ έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι θεωρεί τον χαρακτηρισμό λανθασμένο και υπερβολικό. Για τον πρώην αμυντικό της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, η ταμπέλα αυτή δημιούργησε ένα βάρος που τελικά δεν κατάφεραν ποτέ να σηκώσουν οι ποδοσφαιριστές της ομάδας.
Κι όμως, αν κοιτάξει κανείς τα ονόματα εκείνου του ρόστερ, δύσκολα μπορεί να αμφισβητήσει το ταλέντο που υπήρχε: Ο Ντέιβιντ Μπέκαμ ήταν ο αρχηγός και το Νο 1 πρόσωπο του αγγλικού ποδοσφαίρου. Ο Στίβεν Τζέραρντ και ο Φρανκ Λάμπαρντ κυριαρχούσαν στα χαφ της Premier League. Ο Μάικλ Οουεν είχε ήδη κατακτήσει τη Χρυσή Μπάλα, ενώ ο Γουέιν Ρούνεϊ θεωρούνταν το μεγαλύτερο ανερχόμενο αστέρι του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου. Στην άμυνα, ο Ρίο Φέρντιναντ αποτελούσε σημείο αναφοράς, ενώ στο βάθος υπήρχαν κι άλλοι ποδοσφαιριστές παγκόσμιας κλάσης.
Η Αγγλία έμοιαζε εκείνη την εποχή να διαθέτει όλα τα συστατικά μιας πρωταθλήτριας ομάδας που θα μπορούσε να σπάσει την κατάρα του 1966. Αυτό που δεν είχε, όπως αποδείχθηκε στην πορεία, ήταν η απαραίτητη συνοχή.
Ο Σβεν-Γκόραν Ερικσον, ο πρώτος ξένος προπονητής στην ιστορία της Εθνικής Αγγλίας, βρέθηκε μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα. Επρεπε να χωρέσει στο ίδιο σχήμα ποδοσφαιριστές που ήταν συνηθισμένοι να αποτελούν το επίκεντρο των συλλόγων τους. Η μεγαλύτερη πρόκληση αφορούσε τη συνύπαρξη των Λάμπαρντ και Τζέραρντ, δύο κορυφαίων μέσων με παρόμοια αγωνιστικά χαρακτηριστικά. Η ποιότητά τους ήταν αδιαμφισβήτητη, ωστόσο η ισορροπία της ομάδας συχνά θυσιαζόταν προκειμένου να βρίσκονται και οι δύο στην ενδεκάδα.
Παράλληλα, η επιλογή του 17χρονου Τέο Γουόλκοτ στην τελική αποστολή προκάλεσε έκπληξη. Ο νεαρός επιθετικός δεν είχε αγωνιστεί ακόμη με την Αρσεναλ και πολλοί θεώρησαν ότι η θέση του έπρεπε να δοθεί στον πιο έμπειρο Τζερμέιν Ντεφό. Η απόφαση αυτή φάνηκε ακόμη πιο λανθασμένη, όταν οι τραυματισμοί άρχισαν να χτυπούν την ομάδα κατά τη διάρκεια του τουρνουά.
Παρ’ όλα αυτά, το ποδοσφαιρικό κομμάτι δεν ήταν το μόνο θέμα συζήτησης εκείνο το καλοκαίρι. Η Αγγλία ταξίδεψε στη Γερμανία συνοδευόμενη από μια πρωτοφανή δημοσιότητα. Οι σύζυγοι και οι σύντροφοι των ποδοσφαιριστών, οι περίφημες WAGs, μετατράπηκαν σε πρωταγωνίστριες των βρετανικών μέσων ενημέρωσης. Η Βικτόρια Μπέκαμ, ήδη παγκόσμια διασημότητα ως μέλος των Spice Girls, βρισκόταν στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος, ενώ δεκάδες φωτογράφοι ακολουθούσαν καθημερινά τις κινήσεις των περισσότερων γυναικών της αποστολής.
Η ήσυχη λουτρόπολη του Μπάντεν-Μπάντεν στα γαλλογερμανικά σύνορα μετατράπηκε σύντομα σε επίκεντρο της κοσμικής ζωής. Εστιατόρια, ξενοδοχεία και βραδινές έξοδοι κατέληγαν συχνά στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων και περισσότερες φορές από τις προπονήσεις της ομάδας. Ορισμένοι παίκτες θεωρούσαν ότι όλο αυτό το σκηνικό αποσπούσε την προσοχή από τον πραγματικό στόχο.
Παρ’ όλα αυτά, αρκετοί άνθρωποι που βρίσκονταν κοντά στην ομάδα απορρίπτουν μέχρι σήμερα την άποψη ότι οι WAGs ευθύνονταν για την αποτυχία. Αλλωστε, και άλλες εθνικές ομάδες είχαν μαζί τους τις οικογένειές τους και τις συντρόφους τους, χωρίς αυτό να επηρεάζει την απόδοσή τους. Το πρόβλημα της Αγγλίας φαίνεται πως ήταν βαθύτερο.
Σύμφωνα με τον Φέρντιναντ, οι σχέσεις μεταξύ των παικτών δεν ήταν ποτέ τόσο ισχυρές όσο φαινόταν προς τα έξω. Οι μεγάλες αντιπαλότητες μεταξύ των συλλόγων της Premier League είχαν μεταφερθεί και στα αποδυτήρια της εθνικής ομάδας. Παίκτες της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, της Τσέλσι, της Λίβερπουλ και της Αρσεναλ συνεργάζονταν μεν, αλλά χωρίς να δημιουργείται το αίσθημα ενότητας που χαρακτήριζε άλλες επιτυχημένες εθνικές ομάδες της εποχής.
Ο ίδιος ο Φέρντιναντ έχει παραδεχθεί ότι υπήρχαν σχέσεις περισσότερο τυπικές παρά ουσιαστικές. Υποστηρίζει ότι πολλοί παίκτες δεν ανυπομονούσαν να συγκεντρωθούν με την εθνική ομάδα όπως συνέβαινε σε χώρες όπως η Ισπανία, η Γαλλία ή η Βραζιλία.
Από την άλλη πλευρά, ο Γουέιν Ρούνεϊ έχει διαφορετική άποψη. Ο πρώην επιθετικός υποστηρίζει ότι ποτέ δεν αισθάνθηκε έντονες αντιπαλότητες μέσα στα αποδυτήρια και ότι απολάμβανε κάθε φορά που φορούσε τη φανέλα της Αγγλίας. Η αλήθεια πιθανότατα βρίσκεται κάπου στη μέση.
Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, η ομάδα αντιμετώπιζε και σημαντικά αγωνιστικά προβλήματα πριν καν αρχίσει το τουρνουά. Ο Ρούνεϊ είχε υποστεί κάταγμα στο μετατάρσιο λίγες εβδομάδες πριν από την έναρξη του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Ολόκληρη η χώρα παρακολουθούσε καθημερινά την πορεία της αποθεραπείας του, ελπίζοντας ότι θα προλάβει να αγωνιστεί.
Τελικά ταξίδεψε στη Γερμανία, όμως ο ίδιος παραδέχθηκε χρόνια αργότερα ότι δεν ήταν ποτέ πραγματικά έτοιμος. Δεν κατάφερε να φτάσει στα υψηλά επίπεδα απόδοσης που είχε συνηθίσει τον κόσμο και ολοκλήρωσε το τουρνουά χωρίς να πετύχει γκολ.
Η πορεία της Αγγλίας στη διοργάνωση δεν ήταν πειστική. Η νίκη επί της Παραγουάης ήρθε χάρη σε αυτογκόλ, ενώ απέναντι στο Τρινιντάντ και Τομπάγκο η ομάδα δυσκολεύτηκε αφάνταστα μέχρι να βρει τα γκολ στο τέλος της αναμέτρησης. Η ισοπαλία με τη Σουηδία αποκάλυψε εκ νέου τις αδυναμίες της ομάδας, ενώ στον ίδιο αγώνα τραυματίστηκε σοβαρά στο γόνατο ο Μάικλ Οουεν.
Στη φάση των «16», η Αγγλία απέκλεισε το Εκουαδόρ χάρη σε μία ακόμη στιγμή ατομικής έμπνευσης του Ντέιβιντ Μπέκαμ. Ομως η εικόνα της ομάδας δεν έπειθε. Οπως παραδέχθηκε αργότερα ο Φέρντιναντ, η Αγγλία κέρδιζε παιχνίδια επειδή κάποιος σπουδαίος ποδοσφαιριστής έκανε τη διαφορά και όχι επειδή λειτουργούσε ως πραγματικό σύνολο.
Το τέλος ήρθε στα προημιτελικά απέναντι στην Πορτογαλία. Ο Μπέκαμ τραυματίστηκε και αποχώρησε, ενώ ο Ρούνεϊ αποβλήθηκε ύστερα από μαρκάρισμα στον Ρικάρντο Καρβάλιο. Η περίφημη εικόνα του Κριστιάνο Ρονάλντο να κλείνει το μάτι προς τον πάγκο της Πορτογαλίας έμελλε να γίνει ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στιγμιότυπα του τουρνουά.
Η αναμέτρηση του Γκελζενκίρχεν οδηγήθηκε στα πέναλτι και εκεί η Αγγλία λύγισε για ακόμη μία φορά. Οι Λάμπαρντ, Τζέραρντ και Κάραχερ αστόχησαν, ο Ρικάρντο αναδείχθηκε σε ήρωα και η Αγγλία αποκλείστηκε για τρίτη συνεχόμενη μεγάλη διοργάνωση στα προημιτελικά.
Ακολούθησε μια περίοδος έντονης κριτικής. Ο Ερικσον κατηγορήθηκε για συντηρητική τακτική, για αδυναμία διαχείρισης των αστέρων και για το γεγονός ότι δεν κατάφερε να δημιουργήσει μια πραγματικά λειτουργική ομάδα. Ο Μπέκαμ παραιτήθηκε από αρχηγός και ο Στιβ ΜακΚλάρεν ανέλαβε την τεχνική ηγεσία.
Η συνέχεια αποδείχθηκε ακόμη πιο απογοητευτική, καθώς η Αγγλία απέτυχε να προκριθεί στο Euro 2008, γεγονός που σφράγισε οριστικά το τέλος αυτής της γενιάς.
Είκοσι χρόνια αργότερα, η συζήτηση παραμένει ζωντανή. Hταν πράγματι μια «Χρυσή Γενιά»; Αν κρίνει κανείς από το ταλέντο, αναμφίβολα ναι. Αν όμως η επιτυχία αποτελεί το τελικό κριτήριο, τότε η ιστορία είναι διαφορετική.
Iσως η μεγαλύτερη αλήθεια να βρίσκεται στα λόγια του Ρούνεϊ. Εκείνοι οι ποδοσφαιριστές δεν ήταν μια αποτυχημένη γενιά. Hταν μια ομάδα σπουδαίων παικτών που προσπάθησαν να οδηγήσουν τη χώρα τους στην κορυφή και τελικά δεν τα κατάφεραν. Και αυτό είναι το παράδοξο που εξακολουθεί να συνοδεύει την Αγγλία του 2006 μέχρι σήμερα.
