Ο Σαρντάρ Αζμούν ήταν και παραμένει διαχρονικά ένας από τους κορυφαίους Ιρανούς ποδοσφαιριστές και, παρότι δεν βρέθηκε στην καλύτερη κατάσταση της καριέρας του στη διάρκεια της φετινής σεζόν, η θέση και η ηγετική παρουσία του στην αποστολή του Ιράν στο Παγκόσμιο Κύπελλο 2026 έμοιαζαν απόλυτα εξασφαλισμένες.
Η είδηση ότι τρεις μήνες πριν από την έναρξη του τουρνουά τέθηκε εκτός εθνικής ομάδας, δίχασε την κοινή γνώμη στην πατρίδα του. Αν και ο ομοσπονδιακός προπονητής, Αμίρ Γκαλενοέια, διερρήγνυε τα ιμάτιά του ότι αποκλείστηκε με αγωνιστικά κριτήρια, ήταν κοινό μυστικό ότι οι λόγοι της αποπομπής του ήταν πολιτικοί και είχαν να κάνουν με τις δημόσιες τοποθετήσεις του μέσω των social media κατά του θεοκρατικού καθεστώτος του Ιράν, με επίκεντρο την απαξιωτική αντιμετώπιση των γυναικών και του κινήματος για τα δικαιώματά τους.
Ενα μεγάλο κομμάτι των Ιρανών στάθηκε στο πλευρό του είτε επειδή μέτρησε το θέμα καθαρά αγωνιστικά και θεωρεί μεγάλη απώλεια την απουσία του, είτε επειδή ταυτίζεται μαζί του, είτε επειδή εκτιμά ότι ο αθλητισμός δεν είναι αποκομμένος από τη ζωή και οι αθλητές έχουν το δικαίωμα να τοποθετούνται δημόσια σε καυτά κοινωνικά ζητήματα. Ενα άλλο κομμάτι της κοινής γνώμης βρέθηκε σθεναρά απέναντί του και τον χαρακτήρισε «προδότη», θεωρώντας ότι σε μια εποχή που η χώρα βρισκόταν σε εμπόλεμη κατάσταση με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, τέτοιες συμπεριφορές σπάνε την κοινωνική συνοχή και την αποδυναμώνουν. Σε κάθε περίπτωση, ουδείς πίστεψε την επίσημη θέση της Ομοσπονδίας, που είχε δώσει εξαρχής αγωνιστική χροιά στο θέμα και είχε πετάξει το «μπαλάκι» στα χέρια του Γκαλενοέια.
Παίρνοντας ξεκάθαρη θέση υπέρ των δικαιωμάτων των γυναικών σε μια θεοκρατική χώρα, ο Αζμούν ήξερε ότι το πιθανότερο σενάριο ήταν να μείνει εκτός αποστολής, κι αυτό ήταν μια συνέπεια που την είχε αποδεχθεί. Ανεξάρτητα από το αν θα αγωνιστεί τελικά το Ιράν σε ένα τεράστιο ποδοσφαιρικό τουρνουά με βασικό διοργανωτή μια εχθρική χώρα με την οποία βρίσκεται σε έναν ακήρυχτο πόλεμο, οι διαδικασίες ήταν ξεκάθαρες: όλα τα μέλη της αποστολής με οποιαδήποτε ιδιότητα κι αν μετείχαν σ’ αυτήν αντιμετώπιζαν την πιθανότητα (στα όρια της βεβαιότητας) να κληθούν να υποβάλουν στους αξιωματούχους του καθεστώτος το ιστορικό τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Μ’ αυτή τη συνθήκη, ήταν δεδομένο ότι ο Αζμούν θα έπαιρνε «κόκκινη κάρτα», ακόμα κι αν ήταν αντίθετη η άποψη του προπονητή και τον καλούσε στην αποστολή.
«Λόγω των κανόνων της εθνικής ομάδας, δεν μας επιτρέπουν να πούμε τίποτα μέχρι την ολοκλήρωση του τρέχοντος προπονητικού μας καμπ, αλλά δεν μπορώ πλέον να ανεχτώ τη σιωπή. Αν θέλουν να με κόψουν από την ομάδα, είναι απλώς μια θυσία ισοδύναμη με μία τρίχα απ’ αυτές που κάνει μια Ιρανή γυναίκα. Δεν υπάρχει περίπτωση να διαγραφεί αυτή η ανάρτηση. Ντροπή σε όλους για το πόσο εύκολα δολοφονείτε ανθρώπους. Ζήτω οι Ιρανές!», ήταν μια από καυστική και απόλυτα ξεκάθαρη ανάρτησή του στο Instagram, όπου μετρά 6 εκατομμύρια ακολούθους και έχει αυξημένη επιρροή. Οι αιχμηρές αναρτήσεις του είχαν ξεκινήσει τέσσερα χρόνια νωρίτερα, όταν επιτέθηκε στο καθεστώς μετά τον (υπό αδιευκρίνιστες και βίαιες συνθήκες) θάνατο της 22χρονης Μάχσα Αμινί, που γέννησε το κίνημα «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία». Και ήταν μια συνειδητή επιλογή, έχοντας πλήρη επίγνωση των κινδύνων.
Ο Αζμούν παραμένει στα 31 του χρόνια ένας από τους πιο ποιοτικούς παίκτες που γέννησε το ιρανικό ποδόσφαιρο. Με αξιόλογη θητεία στην Μπάγερ Λεβερκούζεν, τη Ρόμα και τη Ζενίτ Αγίας Πετρούπολης, παραμένει σημείο αναφοράς για την εθνική Ιράν, με τη φανέλα της οποίας μετρά 57 γκολ σε 91 συμμετοχές, όντας ο 2ος σκόρερ στην ιστορία της. Τα τελευταία 2,5 χρόνια αγωνίζεται με ένα πολύ πλουσιοπάροχο συμβόλαιο στη Σαμπάμπ Αλ-Αχλί των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, άλλης μιας χώρας που θεωρείται εχθρική από το Ιράν και ουσιαστικά βρίσκεται σε εμπόλεμη κατάσταση μαζί του λόγω της συμμαχίας της με ΗΠΑ – Ισραήλ και των διευκολύνσεων που τους παρέχει στις στρατιωτικές επιχειρήσεις τους.
Η φωτογραφία που ανάρτησε πρόσφατα ο Αζμούν από τη συνάντησή του με τον Μοχάμεντ μπιν Ρασίντ αλ Μακτούμ, κυβερνήτη του Ντουμπάι και πρωθυπουργό των ΗΑΕ, έριξε κι άλλο λάδι στη φωτιά. Οι «Φρουροί της Επανάστασης» χαρακτήρισαν την πράξη του «συνεργασία με τους εχθρούς του Ιράν» και τον κατηγόρησαν ότι «παραμένει σιωπηλός απέναντι στις επιθέσεις που δέχεται η χώρα από τους Αμερικανούς και το σιωνιστικό καθεστώς». Η είδηση ότι δεν συμπεριλήφθηκε στις κλήσεις για τα φιλικά του Μαρτίου με τη Νιγηρία και την Κόστα Ρίκα ήταν προάγγελος του αποκλεισμού του από την αποστολή για το Μουντιάλ και, όταν αυτός επιβεβαιώθηκε, ουδείς έπεσε από τα σύννεφα.
Ο Αζμούν δεν ήταν ο μόνος διεθνής ποδοσφαιριστής του Ιράν που πήρε θέση στο φλέγον ζήτημα της ασφυξίας που επιβάλλει στις Ιρανές το θεοκρατικό καθεστώς της Τεχεράνης. Ανάλογες αναρτήσεις συμπαράστασης είχαν κάνει και οι δύο αρχηγοί της ομάδας, Αλιρέζα Γιάχανμπας και Εχσάν Χατζισαφί, αλλά τις κατέβασαν σχετικά γρήγορα, πιθανώς έπειτα από παρέμβαση της Ομοσπονδίας, σύμφωνα με την Daily Mail. Θέση πήρε σχετικά πρόσφατα και ο Μεχντί Ταρέμι όταν αρνήθηκε να πανηγυρίσει ένα γκολ που σημείωσε με τη φανέλα του Ολυμπιακού τον περασμένο Ιανουάριο. Ο Ταρέμι εμφανιζόταν ως υποστηρικτής της κυβέρνησης, αλλά το τελευταίο διάστημα άρχισε να γίνεται πιο επικριτικός, όπως φαίνεται και από τη δήλωσή του για τους λόγους που δεν πανηγύρισε το γκολ: «Εχει να κάνει με τις συνθήκες στη χώρα μου. Υπάρχουν προβλήματα μεταξύ του λαού και της κυβέρνησης. Ο λαός είναι πάντα μαζί μας, γι’ αυτό είμαστε κι εμείς μαζί του»…
Εν μέσω πολέμου, η στάση του Σαρντάρ Αζμούν προκάλεσε σφοδρές αντιδράσεις, με πιο χαρακτηριστική αυτή του Μοχάμεντ Μισάγκι, ενός από τους πιο γνωστούς τηλεοπτικούς σχολιαστές της χώρας: «Είναι ατυχές το γεγονός ότι δεν έχεις αρκετή λογική για να καταλάβεις τι είδους συμπεριφορά είναι κατάλληλη σε μια δεδομένη στιγμή. Δεν πρέπει να μασάμε τα λόγια μας με τέτοιους ανθρώπους. Πρέπει να τους πούμε ότι δεν είναι άξιοι να φορούν τη φανέλα της εθνικής ομάδας». Η απάντηση του Αζμούν ήταν ήπιας μορφής: «Υποσχέθηκα στον εαυτό μου ότι κάθε φορά που θα έπαιζα για το Ιράν θα έδινα ό,τι είχα για να φέρω χαρά στους ανθρώπους που παρακολουθούν το ποδόσφαιρο με αγάπη, ειδικά στα παιδιά στις πιο απομακρυσμένες πόλεις και χωριά που γιορτάζουν τις νίκες μας. Οπου κι αν παίζω ποδόσφαιρο, η ταυτότητά μου, η καρδιά μου και η υπερηφάνεια μου είναι το Ιράν».
Ο Αζμούν επέλεξε να περάσει τον Ρουβίκωνα και η στάση του αυτή, ίσως εμπεριείχε ένα μεγαλύτερο ρίσκο από έναν αποκλεισμό απ’ την εθνική ομάδα και το Μουντιάλ. Θα έχει μεν άπλετο χρόνο να αφοσιωθεί το καλοκαίρι στα περισσότερα από 50 καθαρόαιμα άλογα που διαθέτει, αλλά εάν το νόμισμα καθόταν ανάποδα στο στρίψιμο, ενδεχομένως να είχε την τύχη του ο Σαλέχ Μοχαμάντι, ενός 19χρονου παλαιστή ο οποίος εκτελέστηκε με βαριές κατηγορίες, μετά τη σύλληψή του σε αντικυβερνητικές διαδηλώσεις τον περασμένο Ιανουάριο. Αν και ήταν μέλος της εθνικής ομάδας και ένας από τους πιο ελπιδοφόρους αθλητές της ελευθέρας πάλης, εκτελέστηκε με συνοπτικές διαδικασίες με την κατηγορία ότι συμμετείχε ενεργά στη δολοφονία δύο αστυνομικών με μαχαίρια και σπαθιά, στη διάρκεια διαδήλωσης στην πόλη Κομ, στις 8 Ιανουαρίου, που κατέληξε σε σκληρές συγκρούσεις των διαδηλωτών με τις δυνάμεις καταστολής.
Οι Αρχές απήγγειλαν στον Μοχαμάντι την κατηγορία της «μοχαρεμπέχ» («εχθρότητα κατά του Θεού»), ένα αδίκημα που τιμωρείται με θάνατο στο ιρανικό νομικό σύστημα. Η υπόθεση αντιμετωπίστηκε ως ζήτημα εθνικής ασφάλειας, με τις Αρχές να υποστηρίζουν ότι οι κατηγορούμενοι δρούσαν για λογαριασμό ξένων δυνάμεων. Ο 19χρονος αθλητής καταδικάστηκε και εκτελέστηκε δι’ απαγχονισμού μαζί με άλλους δύο διαδηλωτές, παρότι ο ίδιος αρνήθηκε σθεναρά τις κατηγορίες και υποστήριξε ότι δεν βρισκόταν κοντά στο σημείο των επεισοδίων.
Η οικογένεια του Μοχαμάντι τόνισε ότι δεν της δόθηκε το δικαίωμα να διορίσει συνήγορο της επιλογής της και πως η δίκη έγινε χωρίς διαφάνεια, με την εκτέλεση να ακολουθεί άμεσα και με συνοπτικές διαδικασίες. Η Διεθνής Αμνηστία έκανε λόγο για «διαδικασία που δεν θύμιζε δίκαιη δίκη», ενώ πολλές οργανώσεις υποστήριξαν την άποψη του 19χρονου ότι βασανίστηκε για να υπογράψει την ομολογία που οδήγησε στην καταδίκη του σε θάνατο.
Κίνδυνος τόσο ακραίας αντίδρασης δεν φαίνεται να υπάρχει στην περίπτωση του Αζμούν. Αν και εφέτος άργησε να βρεθεί στο συνηθισμένο αγωνιστικό του επίπεδο, παραμένει ένας προβεβλημένος ποδοσφαιριστής, με τεράστιο αριθμό θαυμαστών ακόμα και ανάμεσα στα ισχυρά κυβερνητικά στελέχη. Τις τελευταίες ημέρες έχει αρχίσει μια προσπάθεια εξομάλυνσης της κατάστασης, με πρωτεργάτη τον Αμπντολκαρίμ Χοσεϊνζαντέχ, έναν από τους αντιπροέδρους της κυβέρνησης, ο οποίος ζήτησε με ανάρτησή του στο Χ να συμπεριληφθεί ο παίκτης στην οριστική λίστα της ομάδας την ερχόμενη Δευτέρα: «Η ανάγκη της πατρίδας είναι να διατηρήσει τα νήματα σύνδεσης μεταξύ των παιδιών της. Ας μην παραβλέπουμε την ενέργεια του Σαρντάρ Αζμούν στην επίδειξη αυτού του δεσμού και, αν είναι δυνατόν, ας τον φέρουμε πίσω στην εθνική ομάδα».
Το άνοιγμα αυτό πιθανόν αν μην είναι απλώς μια προσωπική θέση, αλλά να εκφράζει μια γενικότερη αλλαγή πολιτικής, με επίκεντρο έναν από τους πιο δημοφιλείς ποδοσφαιριστές του Ιράν και την προοπτική μιας αγωνιστικής επιτυχίας στην κορυφαία ποδοσφαιρική διοργάνωση του κόσμου. Προς το παρόν, βέβαια, δεν είναι απολύτως ξεκάθαρο ότι το Ιράν θα αγωνιστεί στο Μουντιάλ. Η κυβέρνηση εμφανίζεται θετική στη συμμετοχή του, παρότι νωρίτερα είχε πιο σκληρή στάση, ενώ οι διαβεβαιώσεις του προέδρου της FIFA, Τζιάνι Ινφαντίνο, περί εξασφαλισμένης βίζας για όλα μέλη της αποστολής, ενισχύθηκαν από την έγκριση της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας στη μεταφορά του προπονητικού κέντρου της εθνικής ομάδας από το Τουσόν της Αριζόνας στην Τιχουάνα. Αν και η πόλη αυτή βρίσκεται στην αντίπερα πλευρά των συνόρων, στο Μεξικό, είναι πολύ πιο κοντά στο Λος Αντζελες, όπου υπάρχει μια μεγάλη παροικία Ιρανών μεταναστών, στη συντριπτική τους πλειονότητα απόγονοι αντικαθεστωτικών που είχαν εγκαταλείψει τη χώρα από την εποχή της Ισλαμικής Επανάστασης, το 1979.
Κάποιοι περιμένουν από τον Γκαλενοέια να αναλάβει πρωτοβουλία και να συμπεριλάβει στην αποστολή τον Αζμούν, αλλά αυτό δεν είναι τόσο απλό όσο φαίνεται. Ο ομοσπονδιακός προπονητής του Ιράν δήλωσε εξαρχής ότι η απόφασή του πάρθηκε με αυστηρά αγωνιστικά κριτήρια και τώρα θα είναι δύσκολο να κάνει μια θεαματική στροφή 180 μοιρών για να ανακαλέσει. Ο 31χρονος επιθετικός βρήκε τη φόρμα του στο φινάλε της περιόδου, μετά από μια σειρά τραυματισμών που τον είχαν ταλαιπωρήσει, κι αυτός μοιάζει καλός λόγος για να αλλάξει ο 63χρονος προπονητής την αρχική του απόφαση, ειδικά όταν αφορά στον 2ο σκόρερ στην Ιστορία της εθνικής Ιράν.
Με αντιπάλους τη Νέα Ζηλανδία, το Βέλγιο και την Αίγυπτο, πολλοί θεωρούν ότι υπάρχει μια σημαντική πιθανότητα πρόκρισης στη νοκ άουτ φάση της διοργάνωσης, κι αυτό θα είναι μια τεράστια (αγωνιστική και όχι μόνο) επιτυχία για το Ιράν, ειδικά από τη στιγμή που θα έχει επιτευχθεί μέσα σε εχθρικό έδαφος. Η «Team Melli» προετοιμάζεται σε προπονητικό καμπ στην Τουρκία και βρίσκεται σε κατάσταση αναμονής, με τον ίδιο τον Αζμούν εμφανίζεται στην τελευταία του ανάρτηση σίγουρος ότι δεν θα κληθεί τελικά στην ομάδα: «Σας εύχομαι ό,τι καλύτερο, παιδιά. Είναι αλήθεια ότι δεν είμαι εκεί μαζί σας, αλλά είστε φίλοι μου και δεν υπάρχει λόγος να μη σας ευχηθώ επιτυχία!».
