Από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, η Ρωσία βρίσκεται, ματαίως, σε αναζήτηση εξωτερικής πολιτικής αντάξιας της μεγάλης δύναμης που θεωρεί ότι εξακολουθεί να είναι. Από τις αμοιβαίες απογοητεύσεις της πρώιμης «στρατηγικής σχέσης» και τη βαθυτάτη ρωσική δυσφορία για την απώλεια της αυτοκρατορίας και επιρροής της, μέχρι την εντονότατη αντίδρασή της στους βομβαρδισμούς του Κοσόβου, για τις κυβερνήσεις της Δύσης παραμένει αίνιγμα η αντιμετώπισή της. Οι κυβερνήσεις της Δύσης εξακολουθούν να μην γνωρίζουν πώς να αντιμετωπίσουν μια χώρα που λόγω μεγέθους και στρατιωτικής ισχύος αδυνατούν να αγνοήσουν, όμως τόσο εύθικτης και απρόβλεπτης που να εξακολουθεί να μην εποτελεί αξιόπιστο εταίρο.
Η νέα συνάντηση
Ο Βλαντιμίρ Πούτιν έχει προσπαθήσει να επαναφέρει τη Ρωσία από το περιθώριο της διεθνούς σκηνής, εμφανίζοντας εαυτόν ως τον πραγματιστή με τον οποίο είναι δυνατή η συναλλαγή, όμως τώρα ο πραγματισμός αυτός θα δοκιμασθεί σκληρά, στην αναζήτηση μίας νέας συμφωνίας με τις ΗΠΑ για τα πυρηνικά και την αμερικανική στρατηγική «ομπρέλα», καθώς και για την περαιτέρω διεύρυνση του ΝΑΤΟ.
Για να αποφευχθεί μία νέα σύγκρουση οι Μπους και Πούτιν θα πρέπει να έχουν υπ’ όψιν τους όταν συναντηθούν το Νοέμβριο, εάν όχι τις λεπτομέρειες, τουλάχιστον το περίγραμμα μίας νέας στρατηγικής συμφωνίας που θα επιτρέψει αφενός τη δραματική περιστολή των πυρηνικών τους οπλοστασίων, αφετέρου δεν θα επιλύει τις διαφορές τους για το μέλλον της αντιβαλλιστικής συνθήκης (ΑΒΜ). Ομως κάτι τέτοιο δεν είναι δεδομένο, ιδίως λόγω της τεραστίας σημασίας των ανωτέρω για τη Ρωσία.
Ο Πούτιν, ειλικρινέστερος από πολλούς, αναγνωρίζει ότι υπεύθυνη για τον μειωμένο ρόλο της Ρωσίας στον κόσμο ευθύνεται η οικονομική και πολιτική αδυναμία της ιδίας, όχι κάποια δυτική πλεκτάνη. Ομως συμφωνίες όπως η ΑΒΜ είναι ένα από τα τελευταία απομεινάρια της παλαιάς της ισχύος, εξ ου και η άρνηση του Πούτιν να αποδεχθεί την κατάργησή της, έστω και αν οικονομικά είναι αναγκαίος ο δραστικός περιορισμός του ρωσικού πυρηνικού οπλοστασίου.
Ωστόσο, η προσπάθειά του να προσεταρισθεί τους Ευρωπαίους και την Κίνα δεν καρποφόρησαν και έτσι τον Ιούνιο, στην πρώτη συνάντησή του με τον Μπους, ο Πούτιν επιτέλους εδέχθη να αναζητήσει μία νέα, μεταψυχροπολεμική στρατηγική συνενόηση με τις ΗΠΑ.
Βέβαια τα σχέδια των ιδίων των ΗΠΑ για τη νέα αντιβαλλιστική άμυνα είναι ακόμα σε πολύ πρώιμο στάδιο όμως τα όσα δηλώνει ο ίδιος ο κ. Μπους δηλώνει ότι σχεδιάζει, έστω και αν ακυρώνουν την ΑΒΜ, σε καμία περίπτωση δεν απειλούν τη ρωσική πυρηνική αποτροπή (δεδομένου του μικροτέρου μεγέθους τους οι κινεζικές πυρηνικές δυνάμεις θα είναι θεωρητικά πιο ευάλωτες). Αντιθέτως τα όσα ιδιαίτερα φιλόδοξα εξαγγέλουν ελαφρά τη καρδία ορισμένοι αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης εν πολλοίς θέτουν εν αμφιβόλω την αξία της νέας «αμοιβαίας κατανόησης», με την οποία ο Μπους δηλώνει ότι επιθυμεί να αντικαταστήσει τη συνθήκη ΑΒΜ. Ωστόσο, για τη Ρωσία η καλύτερη οδός παραμένει εκείνη μιας καλή τη πίστη συνενόησης με τις ΗΠΑ επιδεικνύοντας δημιουργικό πνεύμα στην αναζήτηση της νέας σχέσης. Ετσι αν μη τι άλλο θα ενισχύσει εκείνους στην αμερικανική κυβέρνηση που αποζητούν τη σταθερότητα κερδίζοντας διπλωματικούς «πόντους» ακόμα και αν υπερισχύσουν εκείνοι, που επιθυμούν να προχωρήσουν τα αμερικανικά σχέδια ανεξαρτήτως των ρωσικών θέσεων.
Ψύχραιμες αντιδράσεις
Το ατυχές είναι ότι τόσο οι διπλωμάτες όσο και οι στρατιωτικοί της Ρωσίας παραμένουν προσκολλημένοι σε μία κοσμοθεωρία που θέλει κάθε τι που αποφέρει, έστω και στο ελάχιστο στις ΗΠΑ, να είναι αυτομάτως κακό για τη Ρωσία. Από την άλλη το φιάσκο της βροντώδους όσο και αντιπαραγωγικής αντίδρασης της Ρωσίας στην προηγούμενη διεύρυνση του ΝΑΤΟ (Ουγγαρία, Τσεχία, Πολωνία) φαίνεται να οδηγεί τον Πούτιν σε πιο ψύχραιμες αντιδράσεις έναντι της επερχόμενης Συνόδου Κορυφής της Συμμαχίας του χρόνου στην Πράγα, όπου θα αποφασισθεί ποιες χώρες και πότε θα ενταχθούν στη συμμαχία.
Η Ρωσία εξακολουθεί να μην επιθυμεί τη διεύρυνση του ΝΑΤΟ, ιδίως καθώς στη λίστα βρίσκονται τώρα κράτη της ΕΣΣΔ (οι πρώην Δημοκρατίες της Βαλτικής), όμως θα πρέπει να αντιληφθεί ότι υα ψυχροπολεμικά της ένστικτα δεν θα την βοηθήσουν.
Οσο χρησιμοποιεί την ανωμαλία σε χώρες όπως η Γεωργία ως μέσον ελέγχου, όσο ενισχύει καθεστώτα όπως εκείνο της Λευκορωσίας ή τις αντιδραστικές δυνάμεις στην Ουκρανία, απλώς θα ενισχύει τη φιλοδυτική ροπή των υπολοίπων. Είτε του αρέσει του Πούτιν είτε όχι, η Ρωσία δεν έχει βέτο ούτε στο μέλλον της Ευρώπης ούτε στην άμυνα των ΗΠΑ. Στην καλύτερη περίπτωση έχει αρχίσει να το αντιλαμβάνεται και αν μπορέσει να μεταφράσει την κατανόηση αυτή στις σχέσεις του με τις ΗΠΑ και την Ευρώπη, θα έχει πραγματοποιήσει ένα πρώτο βήμα μετατροπής του σε αξιόπιστο εταίρο.
