ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ. Ηταν μια σύνοδος που σίγουρα εξέπληξε. Παρότι δεν υπεγράφησαν συμφωνίες, παρότι εκκρεμούν ακόμη οι διαφωνίες σε φλέγοντα θέματα, όπως αυτά της αντιπυραυλικής άμυνας και της διεύρυνσης του ΝΑΤΟ, και μόνο το γεγονός ότι οι δύο πλευρές εκδήλωσαν διάθεση συνεργασίας ήταν αρκετό για να χαρακτηριστεί επιτυχής η πρώτη συνάντηση κορυφής των προέδρων της Ρωσίας και των ΗΠΑ, Βλαντιμίρ Πούτιν και Τζορτζ Μπους, το περασμένο Σάββατο, στη Λιουμπλιάνα της Σλοβενίας.
Κλίμα ευφορίας
Το κλίμα ευφορίας είναι αισθητό στα δημοσιεύματα του Τύπου τόσο στην Ευρώπη όσο και στις ΗΠΑ. «Μπους και Πούτιν: Μια νέα εποχή εμπιστοσύνης;», ήταν χθες ο πρωτοσέλιδος τίτλος της International Herald Tribune, ενώ σύμφωνα με αρθρογράφο των New York Times είναι σημαντικό που οι δύο ηγέτες ξεπέρασαν τις χαμηλές προσδοκίες για τη συνάντησή τους και κατάφεραν να τοποθετήσουν την εμβρυακή φιλία τους σ’ ένα ψηλό σκαλοπάτι.
Παρότι ο Βλαντιμίρ Πούτιν επέμεινε στη διατήρηση της συνθήκης ΑΒΜ που προβλέπει την απαγόρευση των αντιπυραυλικών συστημάτων, συμφώνησε στη διεξαγωγή διαπραγματεύσεων μεταξύ των υπουργείων Εξωτερικών και Αμυνας των δύο πλευρών, προκειμένου να επιτευχθεί συμφωνία επί του θέματος. Η συναίνεση του Βλαντιμίρ Πούτιν όπως και η δήλωσή του ότι η Μόσχα και η Ουάσιγκτον «φέρουν από κοινού την ευθύνη για την οικοδόμηση μιας νέας αρχιτεκτονικής της διεθνούς ασφάλειας» ενθάρρυνε τους Αμερικανούς, κατά την παρατήρηση αρθρογράφου του Observer. Σύμφωνα με Αμερικανούς αναλυτές, εκείνο που εξέπληξε στη σύνοδο κορυφής της Λιουμπλιάνα ήταν ότι πραγματοποιήθηκε, παρά το σκληρό φραστικό πόλεμο στον οποίον είχαν εμπλακεί η Μόσχα και η Ουάσιγκτον τους τελευταίους μήνες.
Και νέες συναντήσεις
Συμφωνίες δεν υπεγράφησαν, αλλά δόθηκε η υπόσχεση για περισσότερες διαπραγματεύσεις. Τέθηκαν οι βάσεις ενός χρονοδιαγράμματος στο πλαίσιο του οποίου ανώτατοι αξιωματούχοι των δύο πλευρών θα συζητούν για θέματα ασφάλειας, προγράμματα συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας και τρόπους προσέλκυσης αμερικανικών επενδύσεων στη Ρωσία.
Οι δύο ηγέτες πρόκειται να έχουν άλλες τρεις συναντήσεις μέσα στο χρόνο, αρχίζοντας από τον ερχόμενο μήνα όταν θα μεταβούν στη Γένοβα για τη σύνοδο της ομάδας των πλέον ανεπτυγμένων βιομηχανικά χωρών (G8). Ενα από τα πιο σημαντικά στοιχεία της συνόδου ήταν η ανταλλαγή φιλοφρονήσεων, με τον Τζορτζ Μπους να διαβεβαιώνει ότι ο Ρώσος ομόλογός του είναι άξιος εμπιστοσύνης και τον Βλαντιμίρ Πούτιν να αναγνωρίζει ότι εντυπωσιάστηκε από την ειλικρίνια του συνομιλητή του. Μένει να δούμε σε ποιο επίπεδο μπορεί να φθάσει η μεταξύ τους συνεργασία.
Αλλαγή ύφους
Η αλλαγή ύφους στις ρωσο-αμερικανικές σχέσεις αντανακλά την επιθυμία των δύο ηγετών να διασφαλίσουν τη θετική έκβαση της συνόδου, σχολιάζουν οι New York Times. Ο μεν Μπους έπρεπε να αποδείξει στην Ευρώπη και τη Γερουσία ότι δεν είναι τόσο ριψοκίνδυνος καθώς προωθεί το πρόγραμμα του «Πολέμου των Αστρων», ο δε Πούτιν έπρεπε να βεβαιωθεί ότι η κυβέρνηση Μπους δεν επιδιώκει την αντιπαράθεση.
Ο Τζορτζ Μπους, τέλος, απέρριψε το ενδεχόμενο συμβιβασμού στο πλαίσιο του ο οποίου οι ΗΠΑ θα απέκλειαν την ένταξη των βαλτικών χωρών στο ΝΑΤΟ με αντάλλαγμα την αποδοχή της αντιπυραυλικής άμυνας από τη Μόσχα. «Καμιά χώρα, διαβεβαίωσε, δεν πρόκειται να χρησιμοποιηθεί σαν πιόνι για την εξυπηρέτηση συμφερόντων άλλων. Δεν θα πουλήσουμε τη μοίρα ελεύθερων ευρωπαϊκών λαών».
Και τώρα που η διεύρυνση αυτού του κλειστού «κλαμπ» προχωρεί πλέον προς την τελική της ευθεία απηλλαγμένη από τα σοβαρότερα ερωτηματικά της, ανοίγει το τελευταίο κεφάλαιο, η ανασύσταση του «κλαμπ» ως (περιορισμένου) ομίλου προθύμων και ικανών, πιθανόν υπό την επωνυμία «σκληρός πυρήνας». Στο Λάκεν, οι 15 θα καθορίσουν έτσι το «χάρτη πορείας», το πρόγραμμα της διακυβερνητικής του 2004 που αναμένεται πρωτίστως να ανοίξει οριστικά την πόρτα στην Ευρώπη του «σκληρού πυρήνα» και της περιφέρειας.
