Η σαρωτική νίκη του Πέτερ Μάγιαρ στις ουγγρικές εκλογές χθες δεν αποτέλεσε απλώς μια εσωτερική πολιτική ανατροπή, αλλά ένα γεγονός με άμεσο αντίκτυπο στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Στις Βρυξέλλες, όπου εδώ και χρόνια κυριαρχούσε η κόπωση από τις συνεχείς συγκρούσεις με τον απερχόμενο πρωθυπουργό Βίκτορ Ορμπαν, το αποτέλεσμα έγινε δεκτό με εμφανή ανακούφιση — σχεδόν ως πολιτική «αποσυμπίεση» για την Ένωση.
Η επικράτηση του φιλοευρωπαϊκού κόμματος Tisza, με συνταγματική πλειοψηφία, δημιουργεί προσδοκίες για επιστροφή της Ουγγαρίας στον πυρήνα των ευρωπαϊκών αποφάσεων.
Δεν είναι τυχαίο ότι η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, έσπευσε να δηλώσει πως «η Ουγγαρία επέλεξε την Ευρώπη», υπογραμμίζοντας ότι η Ενωση «γίνεται ισχυρότερη» ενώ τόσο η ίδια όσο και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου συνομίλησαν χθες με τον Πέτερ Μάγιαρ εκφράζοντας προσδοκίες για στενή συνεργασία.
Στο ίδιο πνεύμα, και η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μετσόλα τόνισε ότι «η θέση της Ουγγαρίας είναι στην καρδιά της Ευρώπης».
Η αλλαγή ηγεσίας στις Βρυξέλλες εκλαμβάνεται ως πιθανό τέλος μιας μακράς περιόδου θεσμικής έντασης. Ο Βίκτορ Ορμπαν είχε επανειλημμένα μπλοκάρει κρίσιμες ευρωπαϊκές αποφάσεις, από κυρώσεις κατά της Ρωσίας έως χρηματοδοτικά πακέτα για την Ουκρανία, ενώ οι σχέσεις του με τη Μόσχα και τον Βλαντίμιρ Πούτιν προκαλούσαν δυσπιστία στους ευρωπαϊκούς θεσμούς και αγανάκτηση στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Η νίκη Μάγιαρ δημιουργεί την προσδοκία ότι τέτοιου είδους εμπλοκές θα περιοριστούν σημαντικά.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αντίδραση του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος χαιρέτισε το αποτέλεσμα και εξέφρασε ετοιμότητα για «εποικοδομητική συνεργασία». Για το Κίεβο, η αλλαγή στην Ουγγαρία ενδέχεται να αποδειχθεί καθοριστική: η μέχρι πρότινος δύσκολη σχέση με τη Βουδαπέστη είχε μπλοκάρει, μεταξύ άλλων, τη χορήγηση δανείου 90 δισ. ευρώ και την επιβολή νέων κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Πλέον, ανοίγει ο δρόμος για επιτάχυνση κρίσιμων αποφάσεων που αφορούν την άμυνα και τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας.
Στις μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, το κλίμα ήταν κατά βάση θετικό, αν και όχι απολύτως ομοιογενές. Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν έκανε λόγο για νίκη της δημοκρατικής συμμετοχής και των ευρωπαϊκών αξιών, ενώ ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς εξέφρασε την προσδοκία για μια «ισχυρή και ενωμένη Ευρώπη». Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ σημείωσε ότι «σήμερα κερδίζει η Ευρώπη».
Ωστόσο, δεν έλειψαν οι πιο επιφυλακτικές ή διπλωματικά ισορροπημένες αντιδράσεις. Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι συνεχάρη μεν τον Μάγιαρ, αλλά ταυτόχρονα ευχαρίστησε τον Ορμπαν για τη συνεργασία των προηγούμενων ετών, αφήνοντας να διαφανεί μια διαφορετική πολιτική ανάγνωση του αποτελέσματος.
Η επόμενη ημέρα, ωστόσο, δεν θα είναι χωρίς προκλήσεις. Ο Πέτερ Μάγιαρ καλείται να αξιοποιήσει τη συνταγματική πλειοψηφία για να αναμορφώσει θεσμούς που, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, είχαν οδηγήσει τη χώρα σε «εκλογική απολυταρχία». Παράλληλα, θα πρέπει να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη των εταίρων, να επαναφέρει τη χώρα στον ευρωπαϊκό διάλογο και να διαχειριστεί τις εσωτερικές πολιτικές ισορροπίες μετά από 16 χρόνια κυριαρχίας Όρμπαν.
Σε ένα ευρύτερο επίπεδο, η ανατροπή στην Ουγγαρία τροφοδοτεί ελπίδες στις Βρυξέλλες ότι μπορεί να σηματοδοτήσει μια καμπή απέναντι στην άνοδο του λαϊκισμού και της άκρας δεξιάς στην Ευρώπη ενόψει μιας κρίσιμης εκλογικής χρονιάς το 2027 στα μεγαλύτερα κράτη μέλη της Ε.Ε, τη Γαλλία, Πολωνία, Ισπανία και Ιταλία. Η υψηλή συμμετοχή των ψηφοφόρων ενισχύει αυτή την ανάγνωση, ως ένδειξη ισχυρής δημοκρατικής κινητοποίησης.
Εν τέλει, η νίκη Μάγιαρ αντιμετωπίζεται ως μια ευκαιρία επανεκκίνησης: για την Ουγγαρία, για τη συνοχή της Ευρωπαϊκής Ενωσης και για τη διαμόρφωση μιας πιο συνεκτικής στάσης απέναντι στις γεωπολιτικές προκλήσεις, με πρώτο και κυριότερο το μέτωπο της Ουκρανίας.
