ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ – ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. Βαθαίνει το «ρήγμα» εντός του ΝΑΤΟ, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ συνεχίζει να απαιτεί από εταίρους και συμμάχους συνδρομή τους για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. Μόνο λίγες ώρες μετά τις νέες κατηγορίες που εξαπέλυσε εναντίον των Ευρωπαίων, μετά τη συνάντησή του με τον γ.γ. του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε το βράδυ της Τετάρτης στον Λευκό Οίκο, ο Αμερικανός πρόεδρος φαίνεται να προσφεύγει εκ νέου στους ίδιους απαιτώντας αυτή τη φορά απτές στρατιωτικές δεσμεύσεις για τη συνδρομή τους στην ασφάλεια των θαλασσίων μεταφορών στα Στενά του Ορμούζ, που παραμένουν «κλειστά» παρά την εκεχειρία με το Ιράν.
Η απαίτηση αυτή μεταφράζεται, σύμφωνα με δημοσιεύματα του Spiegel και του Reuters, σε αποστολή πολεμικών πλοίων ή άλλων στρατιωτικών μέσων από ευρωπαϊκές χώρες, με την Ουάσιγκτον να θεωρεί πλέον ανεπαρκείς τις έως τώρα πολιτικές δηλώσεις στήριξης. Τα δημοσιεύματα επικαλούνται Ευρωπαίους διπλωμάτες που φέρεται να ενημερώθηκαν για το περιεχόμενο της συνάντησης Ρούτε – Τραμπ και περιγράφουν την προειδοποίηση του Αμερικανού προέδρου ως ένα τελεσίγραφο που πρέπει να ικανοποιηθεί εντός των επόμενων ημερών.
Πάντως, οι ίδιες πηγές επανέλαβαν ότι οι σύμμαχοι δεν είχαν ενημερωθεί είτε πριν, είτε μετά την έναρξη του πολέμου από την Ουάσιγκτον, ενώ διευκρίνισαν ότι «το ΝΑΤΟ ως οργανισμός δεν θα εμπλακεί στον πόλεμο κατά του Ιράν, όμως οι σύμμαχοι θα πρέπει να συμβάλουν στην αναζήτηση μακροπρόθεσμων λύσεων για τα Στενά του Ορμούζ. Με τις διαπραγματεύσεις με το Ιράν να βρίσκονται σε εξέλιξη, αυτό θα μπορούσε να βοηθήσει».
Η αλήθεια είναι ότι βρίσκονται ούτως ή άλλως σε εξέλιξη διαβουλεύσεις με πρωτοβουλία της Βρετανίας για συγκρότηση διεθνούς αποστολής με τη συμμετοχή άνω των 40 χωρών, αν και, όπως παραδέχονται Ευρωπαίοι διπλωμάτες, μόνο περιορισμένος αριθμός κρατών διαθέτει τα μέσα για επιχειρήσεις όπως η ναρκαλιεία και η συνοδεία πλοίων. Ο Γάλλος πρόεδρος αναφέρθηκε την Τετάρτη σε μια «αυστηρά αμυντική αποστολή» περίπου 15 χωρών, χωρίς να δώσει περαιτέρω λεπτομέρειες.
Σε κάθε περίπτωση, αυτή τη φορά η «διπλωματία της κολακείας», που αρέσκεται να εφαρμόζει ο Μαρκ Ρούτε έναντι του Τραμπ, δεν έφερε αποτελέσματα, καθώς μετά τη συνάντησή τους διάρκειας περίπου δύο ωρών όχι μόνο δεν εκτονώθηκε η ένταση, αλλά φαίνεται να οξύνθηκε.
Τα περισσότερα κράτη της Συμμαχίας θέτουν ως όρο για τη στρατιωτική εμπλοκή τους εντολή του ΟΗΕ και σταθερή εκεχειρία.
Λίγες ώρες μετά, ο Αμερικανός πρόεδρος μέσω ανάρτησής του στο Truth Social υποστήριξε ότι «το ΝΑΤΟ δεν ήταν εκεί όταν το χρειαζόμασταν και δεν θα είναι εκεί αν το χρειαστούμε ξανά», ενώ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επαναξιολόγησης της αμερικανικής συμμετοχής.
Από την πλευρά του ο Μαρκ Ρούτε επιχείρησε να διασκεδάσει τις εντυπώσεις κάνοντας λόγο για «ειλικρινή και ανοιχτή» συζήτηση. Μιλώντας στο CNN παραδέχθηκε ότι ο Τραμπ εξέφρασε απογοήτευση, υπογράμμισε, όμως, ότι η πλειονότητα των ευρωπαϊκών χωρών έχει ήδη συμβάλει με βάσεις, υποδομές και διευκολύνσεις.
Το κλίμα εντός του ΝΑΤΟ επιβαρύνεται περαιτέρω από πληροφορίες της Wall Street Journal ότι η Ουάσιγκτον εξετάζει «τιμωρητικά» μέτρα κατά συμμάχων, που θεωρούνται μη επαρκώς υποστηρικτικοί. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται σενάρια αποχώρησης αμερικανικών στρατευμάτων από χώρες όπως η Ισπανία ή η Γερμανία, αλλά και αναδιάταξής τους προς κράτη που κρίνονται πιο «φιλικά», όπως η Πολωνία, η Ρουμανία ή η Ελλάδα. Μια τέτοια εξέλιξη θα σηματοδοτούσε βαθιά αναδιάταξη της αρχιτεκτονικής ασφαλείας στην Ευρώπη, παραδέχονται νατοϊκές πηγές.
Η γερμανική πλευρά, διά του καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς, ξεκαθάρισε ότι δεν επιθυμεί περαιτέρω επιβάρυνση των σχέσεων ΗΠΑ – Ευρώπης, τονίζοντας πως το ΝΑΤΟ παραμένει ο βασικός εγγυητής της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Παράλληλα υπογράμμισε την ανάγκη διπλωματικής αποκλιμάκωσης, επιβεβαιώνοντας ότι ενθάρρυνε τον Τραμπ να κινηθεί προς διαπραγματεύσεις με το Ιράν.
Σε κάθε περίπτωση, η πλειονότητα των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ συνδέει οποιαδήποτε στρατιωτική συμβολή στα Στενά του Ορμούζ με σαφές διεθνές νομικό πλαίσιο, όπως εντολή του ΟΗΕ, και με μια σταθερή εκεχειρία. Η διαφοροποίηση αυτή από την πιο άμεση και πιεστική αμερικανική «γραμμή» αναδεικνύει το στρατηγικό χάσμα που έχει διαμορφωθεί εντός της Συμμαχίας.
