Εκατοντάδες τάνκερ παραμένουν εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο, καθώς παραμένει αδύνατο να περάσουν από τα Στενά του Ορμούζ, παρά τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν.
Το γεγονός ότι η εκεχειρία δείχνει εξαιρετικά εύθραυστη αυτή τη στιγμή δεν έχει πείσει τους πλοιοκτήτες για το ρίσκο της διέλευσης. Στο μεταξύ, οι σημερινές δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ για επανέναρξη του πολέμου αν το Ιράν δεν συμμορφωθεί «με την πραγματική συμφωνία» εντείνουν ακόμα περισσότερο την αβεβαιότητα.
Ακόμα πάντως και αν η εκεχειρία αποδειχθεί στέρεη, αναλυτές του κλάδου τονίζουν ότι θα πρέπει να ξεπεραστούν και άλλα εμπόδια για να επανέλθει η ναυτιλιακή κίνηση στα φυσιολογικά επίπεδα.
Η εύθραυστη εκεχειρία
Από τα πρώτα 24ωρα της αμερικανοϊσραηλινής επίθεσης εναντίον του Ιράν έως σήμερα, η Τεχεράνη διατηρεί τον έλεγχο των Στενών, τοποθετώντας νάρκες και διεξάγοντας επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων, πράγμα που εκτόξευσε τα ασφάλιστρα.
Στο πλαίσιο της συμφωνίας για εκεχειρία, όπως δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, η χώρα θα επιτρέψει τώρα την «ασφαλή διέλευση» των πλοίων μέσω των Στενών, αλλά τα πλοία αυτά θα πρέπει να συντονίζονται με τις Ενοπλες Δυνάμεις του Ιράν και οι διελεύσεις θα υπόκεινται σε «τεχνικούς περιορισμούς».
Ωστόσο, το Ιράν κατηγόρησε την Τετάρτη τις ΗΠΑ και το Ισραήλ για παραβιάσεις της εκεχειρίας, κυρίως όσον αφορά τα μαζικά και πολύνεκρα ισραηλινά πλήγματα στον Λίβανο. Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars ανέφερε ότι τα πετρελαιοφόρα που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ έχουν σταματήσει μετά την «παραβίαση της εκεχειρίας» από το Ισραήλ στον Λίβανο. Ως επακόλουθο, η απειλή νέας γενίκευσης του πολέμου στη Μέση Ανατολή παραμένει, εφόσον η ναυσιπλοΐα στα Στενά παραμένει αποκλεισμένη.
Το Ορμούζ παραμένει κλειστό
Μετά τα ισραηλινά πλήγματα στον Λίβανο, οι Φρουροί της Επανάστασης προειδοποίησαν τα πλοία στην περιοχή ότι τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά και ότι η διέλευση πραγματοποιείται μόνο έπειτα από ειδική άδεια των ίδιων.
«Προσοχή σε όλα τα πλοία στον Περσικό Κόλπο και τον Κόλπο του Ομάν. Εδώ σταθμός ναυτικού των Φρουρών της Επανάστασης. Η διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ παραμένει κλειστή και απαιτείται άδεια από τους Φρουρούς της Επανάστασης πριν από τη διέλευση. Οποιοδήποτε πλοίο επιχειρήσει να περάσει θα αποτελέσει στόχο και θα καταστραφεί», αναφέρεται στο σχετικό μήνυμα των ιρανικών Αρχών που εστάλη την Τετάρτη.
Παράλληλα, το ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης στο Ιράν ανακοίνωσε τις πρώτες πρωινές ώρες σήμερα ότι τα πλοία τα οποία διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ θα πρέπει να ακολουθούν δύο εναλλακτικά δρομολόγια, πλησιέστερα στις ιρανικές ακτές, κάνοντας λόγο για την πιθανότητα να υπάρχουν «νάρκες» στα συνηθισμένα δρομολόγια, πιο ανοικτά.
Σύμφωνα με τα δεδομένα των τελευταίων 24 ωρών, μόλις ένα μη ιρανικό πετρελαιοφόρο πέρασε τα Στενά του Ορμούζ καθώς και δύο ιρανικά τάνκερ. Παράλληλα, πέντε εμπορικά πλοία άλλου τύπου επιβεβαιώθηκε ότι επίσης έκαναν διέλευση. Ενδεικτικά, τα νούμερα αυτά είναι χαμηλότερα συγκριτικά με τις προηγούμενες ημέρες και ασύγκριτα με τα 140 πλοία την ημέρα που διέρχονταν πριν από τον πόλεμο.
Την ίδια στιγμή, αναλυτές του ναυτιλιακού κλάδου ανέφεραν ότι προς το παρόν δεν υπάρχουν ενδείξεις για μαζική συγκέντρωση πλοίων ή ουρές αναμονής για τη διέλευση των Στενών. «Η κατάσταση είναι πολύ ασταθής για να δεσμευτεί κανείς», δήλωσε ο Οσκαρ Σεϊκάλι, διευθύνων σύμβουλος της NSI Insurance Group, σχολιάζοντας το πόσο εύθραυστη δείχνει η εκεχειρία.
Τα ιρανικά «διόδια»
Στο μεταξύ, οι όροι διέλευσης, οι ρυθμίσεις για τα ιρανικά «διόδια» και το νομικό πλαίσιο που διέπει τη διέλευση παραμένουν ασαφή. «Δεν είναι σαφές αν το Ιράν θα διατηρήσει τον έλεγχο του Ορμούζ κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, αλλά οι ενδείξεις είναι ότι η Ισλαμική Δημοκρατία αρνείται να παραιτηθεί από το πλεονέκτημά της», ανέφερε η Windward σε σημείωμά της την Τετάρτη.
Οι αναλυτές υποστηρίζουν ότι το Ιράν μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί ως «φύλακας» των Στενών, εφόσον ο αριθμός των πλοίων που διέρχονται από εκεί παραμείνει σχετικά μικρός. Ωστόσο, δεν θα είναι σε θέση να διαχειριστεί τα περισσότερα από 100 πλοία την ημέρα που διέρχονταν από τα Στενά πριν από τον πόλεμο.
«Είναι απίθανο το Ιράν να μπορέσει να εφαρμόσει γενικές ρυθμίσεις διέλευσης, λόγω περιορισμών χωρητικότητας όσον αφορά την αναγνώριση των πλοίων και τις συνεχείς απαιτήσεις για την καθοδήγηση των πλοίων μέσω του διαύλου», δήλωσε στους New York Times ο Τζακ Κένεντι, επικεφαλής του τμήματος κινδύνου χωρών της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής στην S&P Global Market Intelligence.
Σε κάθε περίπτωση, ορισμένες ναυτιλιακές εταιρείες είναι διατεθειμένες να διαπραγματευτούν με το Ιράν και μάλιστα να πληρώσουν εκατομμύρια δολάρια για τη διέλευση. Οι εταιρείες αυτές υφίστανται τεράστιες οικονομικές απώλειες λόγω των πλοίων που περιμένουν να περάσουν από τα Στενά, οπότε ενδέχεται να είναι πρόθυμες να καταβάλουν μεγάλα ποσά για να βγάλουν τα πλοία τους στον Ινδικό Ωκεανό.
Ωστόσο, οι μεγαλύτερες και πιο καθιερωμένες ναυτιλιακές εταιρείες ενδέχεται να κρίνουν ότι η συνεργασία με το Ιράν ενέχει υπερβολικά μεγάλο νομικό κίνδυνο, ιδίως αν οι Ηνωμένες Πολιτείες συνεχίσουν να επιβάλλουν κυρώσεις στο Ιράν.
«Εως 15 πλοία την ημέρα»
Το Ιράν θα επιτρέπει τη διέλευση έως 15 πλοίων την ημέρα από τα Στενά του Ορμούζ, με βάση τη συμφωνία εκεχειρίας που κατέληξε με τις ΗΠΑ, τόνισε νωρίτερα σήμερα μια μη κατονομαζόμενη υψηλόβαθμη ιρανική πηγή στο ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων TASS.
