Λέμε συχνά ότι δεν πρέπει ποτέ να φοράμε καινούργια ρούχα πριν τα πλύνουμε. Αυτό σε πολλούς ακούγεται υπερβολικό αλλά, όπως φαίνεται, δεν είναι. Σε ανάρτηση στο TikTok, μια γυναίκα έδειξε φωτογραφίες από τα χέρια, τα πόδια και το πρόσωπό της γεμάτα ροζ καντήλες – μια αντίδραση που, όπως έγραψε, εμφανίστηκε λίγο αφότου φόρεσε ένα καινούργιο φόρεμα που αγόρασε μέσω Διαδικτύου.
Στο Reddit, παρόμοιες ιστορίες εμφανίζονται συχνά σε αναρτήσεις για «κόκκινα εξογκώματα που προκαλούν φαγούρα» και για καντήλες που εμφανίζονται στο δέρμα λίγο αφότου φόρεσαν καινούργια ρούχα. Η δρ Σούζαν Μάσικ, δερματολόγος στο Ιατρικό Κέντρο Wexner του Πολιτειακού Πανεπιστημίου του Οχάιο, επισημαίνει ότι είναι σύνηθες οι ασθενείς της να παραπονιούνται για δερματικές αντιδράσεις σε καινούργια ρούχα, ιδιαίτερα σε σημεία όπου υπάρχει τριβή, όπως οι μασχάλες, η βουβωνική χώρα, η μέση και ο λαιμός.
Μιλήσαμε με ειδικούς για να μάθουμε τι μπορεί να προκαλεί αυτούς τους ερεθισμούς και αν το πλύσιμο των καινούργιων ρούχων πριν από τη χρήση μπορεί να βοηθήσει. Τα καινούργια ρούχα συχνά περιέχουν διάφορες ουσίες που μπορούν να ερεθίσουν το δέρμα ή να προκαλέσουν αλλεργικές αντιδράσεις, λέει η δρ Σάμσα Κανουάλ, δερματολόγος στο Πόρτλαντ του Ορεγκον.
Η βρωμιά και η σκόνη που μπορεί να συσσωρευθούν κατά την αποθήκευση ενδέχεται να προκαλέσουν κόκκινα εξανθήματα με φαγούρα ή πόνο, προσθέτει – ιδιαίτερα σε άτομα με ευαίσθητο δέρμα. Οι πιο συχνές αιτίες ερεθισμού, ωστόσο, είναι οι χιλιάδες χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται κατά την παραγωγή των υφασμάτων.
Πολλά ρούχα υποβάλλονται σε επεξεργασία με διάφορες ουσίες –όπως μυκητοκτόνα, προϊόντα φινιρίσματος και αρωματικές ουσίες– που μειώνουν το τσαλάκωμα, παρατείνουν τη διάρκεια ζωής στο ράφι, προστατεύουν από λεκέδες και μούχλα και διατηρούν τα ρούχα μυρωδάτα, αναφέρει η Κανουάλ.
Τα αζωχρώματα
Δεν προκαλούν όλες αυτές οι ουσίες αντιδράσεις, προσθέτει, αλλά οι βαφές είναι συχνά υπεύθυνες γι’ αυτές – ιδιαίτερα τα αζωχρώματα, που χρησιμοποιούνται συχνά σε συνθετικά υλικά, όπως ο πολυεστέρας.
Η φορμαλδεΰδη (που χρησιμοποιείται για να μην τσαλακώνονται τα ρούχα), τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων (που συχνά βρίσκονται σε βαμβακερά ρούχα) και οι αρωματικές ουσίες μπορούν επίσης να προκαλέσουν κόκκινα εξανθήματα με φαγούρα σε περιοχές όπου τα ρούχα έρχονται σε στενή επαφή με το δέρμα, εξηγεί η Κανουάλ.
Σε μελέτη του 2022, ερευνητές στην Ισπανία εξέτασαν 120 ρούχα για μωρά, νήπια και εγκύους που αγοράστηκαν από διάφορους λιανοπωλητές στην Ισπανία και στο Διαδίκτυο. Βρήκαν φορμαλδεΰδη στο 20% των δειγμάτων. Κατά την Κανουάλ, ακόμη και ρούχα που φέρουν την ένδειξη «οργανικό» μπορεί να περιέχουν βαφές, προϊόντα φινιρίσματος, μαλακτικά και αρωματικές ουσίες.
Το πλύσιμο των ρούχων πριν τα φορέσετε πράγματι βοηθάει να απομακρυνθούν ορισμένοι πιθανοί ερεθιστικοί παράγοντες, όπως υπολείμματα βαφών, αρωμάτων και φορμαλδεΰδης, αναφέρουν οι ειδικοί με τους οποίους μιλήσαμε. «Στις δοκιμές μας, ένας μόνο σύντομος κύκλος πλύσης με κρύο νερό αφαίρεσε σχεδόν όλη τη φορμαλδεΰδη που υπήρχε», λέει ο Χοακίμ Ροβίρα Σολάνο, ερευνητής στο Πανεπιστήμιο Rovira i Virgili στην Ισπανία, ο οποίος συνέγραψε τη μελέτη του 2022.
Ωστόσο, δεν απομακρύνονται πλήρως όλες οι προβληματικές χημικές ουσίες με το πλύσιμο, τονίζει η Σιλβάνα Μπρίκλεϊ, νοσηλεύτρια με ειδίκευση στη δερματολογία στο Νοσοκομείο και Ιατρικό Κέντρο Lahey στο Μπέρλινγκτον της Μασαχουσέτης. Πολλές χημικές ουσίες που μπορούν να ερεθίσουν το δέρμα, όπως τα επιβραδυντικά φλόγας και οι αντιμικροβιακές επεξεργασίες που χρησιμοποιούνται σε ορισμένα αθλητικά ρούχα για να αποτρέπουν τις οσμές, έχουν σχεδιαστεί ώστε να παραμένουν στα ρούχα ακόμη και ύστερα από πολλαπλά πλυσίματα. Ατομα που είναι ευαίσθητα σε τέτοιες χημικές ουσίες μπορεί να εμφανίσουν αντιδράσεις, όσες φορές κι αν πλυθούν τα ρούχα.
Ατμός και αερισμός
Για ρούχα που θέλουν μόνο στεγνό καθάρισμα, το πέρασμα με ατμό ή ο καλός αερισμός πριν από την πρώτη χρήση μπορούν να βοηθήσουν να απομακρυνθούν ορισμένες αρωματικές ουσίες ή άλλες οσμές, λέει η Κανουάλ, αλλά πιθανότατα δεν θα βοηθήσει με άλλες, πιο ανθεκτικές επεξεργασίες, όπως ρητίνες για την ανθεκτικότητα στις ζάρες, επεξεργασίες για την ανθεκτικότητα στους λεκέδες και ορισμένες ειδικές επιστρώσεις. Προτείνει να φοράτε κάτι προστατευτικό, όπως ένα λεπτό μπλουζάκι, κάτω από τα καινούργια ρούχα που δεν μπορούν να πλυθούν.
Αν μια δερματική αντίδραση επιμένει αφού πλύνετε τα ρούχα σας, η Μάσικ συνιστά να συμβουλευθείτε έναν δερματολόγο. Τις περισσότερες φορές η αντίδραση είναι ερεθιστική δερματίτιδα εξ επαφής – συνήθως παροδικά κόκκινα εξανθήματα, με φαγούρα, που εμφανίζονται μέσα σε λίγα λεπτά έως ώρες μετά την άμεση επαφή με μια ουσία και δεν απαιτούν θεραπεία πέρα από την αποφυγή του ερεθιστικού παράγοντα.
Μια πιο προβληματική και λιγότερο συχνή αντίδραση είναι η αλλεργική δερματίτιδα εξ επαφής, η οποία εμφανίζεται όταν ο οργανισμός αναπτύσσει αλλεργία σε μια ουσία έπειτα από επαναλαμβανόμενη έκθεση. Ακόμη και μικρή έκθεση μπορεί να προκαλέσει αντιδράσεις, όπως εξανθήματα με φαγούρα, πρήξιμο, εξογκώματα, φουσκάλες, αίσθημα καύσου ή ευαισθησία, τα οποία μπορεί να χρειαστούν δύο έως τέσσερις ημέρες για να εμφανιστούν, αναφέρει η Μπρίκλεϊ.
Αν εμφανίσετε οποιοδήποτε είδος εξανθήματος αφού φορέσατε κάποιο ρούχο, η Μάσικ συμβουλεύει να αντισταθείτε στην επιθυμία να ξυστείτε, καθώς αυτό μπορεί να επιδεινώσει το εξάνθημα ή να προκαλέσει αποχρωματισμό του δέρματος ή μόλυνση. Εντέλει, λέει η Μπρίκλεϊ, το πλύσιμο των ρούχων πριν τα φορέσετε μπορεί να έχει και ορισμένα μειονεκτήματα. Οι γιακάδες μπορεί να μην κρατούν πια τη φόρμα τους και τα χρώματα να μην είναι τόσο έντονα. Αλλά «όλα καταλήγουν στο αν θέλετε αυτές τις ουσί-ες πάνω στα ρούχα σας ή όχι».
