Μέση Ανατολή: Aγόρασαν χρόνο στο παρά πέντε

ΗΠΑ και Ιράν έκαναν ένα βήμα πίσω πριν την άβυσσο - Κίνδυνος να βρεθούν μπροστά στα ίδια αδιέξοδα

3' 46" χρόνος ανάγνωσης
Φόρτωση Text-to-Speech...

Καθώς ο ήλιος έπαιρνε την κατιούσα πάνω από την Ουάσιγκτον, ο Ντόναλντ Τραμπ καλείτο να επιλύσει ένα δραματικό δίλημμα δικής του κατασκευής. Στις 8 το βράδυ έληγε το τελεσίγραφο που είχε θέσει στην ιρανική ηγεσία, απαιτώντας να ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ, υπό την απειλή ότι θα αφανίσει όλους τους σταθμούς ηλεκτρικής ενέργειας, τις γέφυρες και τον ίδιο τον ιρανικό πολιτισμό. Εάν προχωρούσε όντως σε σαρωτικούς βομβαρδισμούς πολιτικών υποδομών, πέραν του ότι θα ενοχοποιείτο από το διεθνές δίκαιο για εγκλήματα πολέμου, θα προκαλούσε σαρωτικά ιρανικά αντίποινα, που θα έφερναν τον Αρμαγεδδώνα στα κράτη του Κόλπου και στην παγκόσμια οικονομία. Εάν πάλι μετέθετε για νιοστή φορά το τελεσίγραφό του, θα έδινε σε όλο τον κόσμο την εικόνα ενός ηγέτη που γαβγίζει, αλλά δεν δαγκώνει.

Δύο ώρες προτού εκπνεύσει η προθεσμία, ο Πακιστανός πρωθυπουργός Σαμπχάζ Σαρίφ, που είχε αναλάβει κεντρικό ρόλο στη μεσολάβηση, έβγαλε τον Αμερικανό πρόεδρο από το αδιέξοδο. Η Τεχεράνη δεχόταν προσωρινή κατάπαυση του πυρός, διάρκειας 15 ημερών και δεσμευόταν να ανοίξει τα Στενά εάν οι Αμερικανοί σταματούσαν τα πλήγματα, επέβαλλαν στο Ισραήλ να πράξει το ίδιο και ξεκινούσαν διαπραγματεύσεις για μόνιμη ειρήνευση με βάση τη δική της πρόταση δέκα σημείων.

Πράσινο φως

Σύμφωνα με την ιστοσελίδα Axios, το πράσινο φως για την εκεχειρία δόθηκε από τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ. Ο Αμερικανός πρόεδρος θα μπορούσε να ισχυρίζεται ότι οι (βάναυσες, για να χρησιμοποιήσουμε τον ηπιότερο δυνατό όρο) απειλές του επέτρεψαν στην Αμερική να επιβάλει κατάπαυση του πυρός από θέση ισχύος, έχοντας καταγάγει συντριπτική νίκη.

Το ίδιο ακριβώς ισχυρίστηκε το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, όχι χωρίς επιχειρήματα. Παρά τις χθεσινές θριαμβολογίες του Αμερικανού υπουργού Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ περί δήθεν καταστροφής του ιρανικού πυραυλικού οπλοστασίου, οι Ιρανοί συνέχιζαν μέχρι την τελευταία στιγμή να βομβαρδίζουν αμερικανικές βάσεις, να καταρρίπτουν αεροπλάνα και να προκαλούν μεγάλες καταστροφές στο Ισραήλ και σε αραβικά κράτη-συμμάχους των ΗΠΑ. Η εκεχειρία βρίσκει το ιρανικό καθεστώς στη θέση του και πολιτικά ισχυρότερο από την προ του πολέμου κατάσταση, με τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου πάντα υπό την κατοχή του.

Και οι δύο πλευρές μιλούν για συντριπτική νίκη, ενώ ετοιμάζονται για δύσκολη διαπραγμάτευση στο Ισλαμαμπάντ – «Κλειδί» το καθεστώς του Ορμούζ.

Το χειρότερο για τον Τραμπ είναι ότι υποχρεώθηκε να αποδεχθεί ως «λειτουργική βάση των διαπραγματεύσεων», που πιθανολογείται ότι θα αρχίσουν στο Ισλαμαμπάντ, την ιρανική πρόταση, η οποία προβλέπει μεταξύ άλλων άρση όλων των κυρώσεων, πολεμικές αποζημιώσεις και αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων από την περιοχή. Φυσικά οι ΗΠΑ δεν θα δεχθούν όλες αυτές τις αξιώσεις, αλλά και μόνο το γεγονός ότι υποχρεώνονται να τις συζητήσουν συνιστά μεγάλη νίκη γοήτρου για το Ιράν και τοποθετεί τον Αμερικανό πρόεδρο σε Συμπληγάδες: ένα κομμάτι της MAGA καυτηριάζει την απόφασή του να ξεκινήσει τον ατυχή πόλεμο και ένα άλλο την απόφασή του να τον τελειώσει εσπευσμένα, χωρίς να έχει πετύχει κανέναν από τους στόχους του. Στο μεταξύ, Δημοκρατικοί γερουσιαστές και βουλευτές ζητούν να κηρυχθεί έκπτωτος ως πνευματικά διαταραγμένος.

Με την προσωρινή κατάπαυση του πυρός και οι δύο πλευρές έκαναν ένα βήμα πίσω από το χείλος της αβύσσου, κερδίζοντας χρόνο, αλλά με κίνδυνο να ξαναβρεθούν σύντομα μπροστά στα ίδια αδιέξοδα. Η εκεχειρία εμφανίζεται άκρως επισφαλής, πρώτα απ’ όλα λόγω του Ισραήλ που εννοεί να συνεχίσει, όπως δήλωσε ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου, τις φονικές επιχειρήσεις του στον Λίβανο εναντίον της Χεζμπολάχ, παρότι ο Σαρίφ ξεκαθάρισε ότι και αυτός περιλαμβάνεται στη συμφωνία. Οι χθεσινοί ισραηλινοί βομβαρδισμοί στον Λίβανο ήταν οι χειρότεροι από την έναρξη του πολέμου και το Ιράν απείλησε ότι θα αποσυρθεί από τη συμφωνία αν δεν σταματήσουν.

Ηράκλειο έργο

Οσο για τη μόνιμη ειρήνευση, η επίτευξη συμβιβασμού μοιάζει με ηράκλειο έργο. Το Ιράν εμφανίζεται δεκτικό σε μεγάλους συμβιβασμούς στο πυρηνικό πρόγραμμα και ο Τραμπ φαίνεται πρόθυμος να άρει τις κυρώσεις αν ικανοποιηθούν άλλες απαιτήσεις του.

Μπορεί να υποθέσει κανείς ότι οι Ιρανοί θα αποσύρουν τις μαξιμαλιστικές αξιώσεις για τα αμερικανικά στρατεύματα εάν οι Αμερικανοί αποσύρουν τις εξίσου ανεδαφικές απαιτήσεις για τους ιρανικούς βαλλιστικούς πυραύλους. Παραμένει ωστόσο το πελώριο θέμα του Ορμούζ, όπου το Ιράν πολύ δύσκολα θα παραιτηθεί από τον έλεγχο των Στενών, το βασικό του λάφυρο από αυτόν τον πόλεμο, που αντισταθμίζει τις πολύ μεγάλες απώλειες.

Μάλιστα εννοεί να το χρησιμοποιήσει για να δελεάσει γειτονικά αραβικά κράτη να συμμετάσχουν προς όφελός τους στο ντε φάκτο καθεστώς διοδίων που το ίδιο έχει εγκαταστήσει. Επιπλέον, η διπλή εξαπάτηση του Ιράν μέσα σε οκτώ μήνες, όπου οι διαπραγματεύσεις χρησιμοποιήθηκαν από τις ΗΠΑ ως προπέτασμα καπνού για τον πόλεμο, θα φορτίσει με έντονη καχυποψία τις συνομιλίες του Ισλαμαμπάντ, όπου όποιος βάλει το χέρι στην τσέπη του θα κινδυνέψει να ωθήσει τους απέναντι να πυροβολήσουν πρώτοι.

comment-below Λάβετε μέρος στη συζήτηση 0 Εγγραφείτε για να διαβάσετε τα σχόλια ή
βρείτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει για να σχολιάσετε.
Για να σχολιάσετε, επιλέξτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει. Παρακαλούμε σχολιάστε με σεβασμό προς την δημοσιογραφική ομάδα και την κοινότητα της «Κ».
Σχολιάζοντας συμφωνείτε με τους όρους χρήσης.
Εγγραφή Συνδρομή

Editor’s Pick

ΤΙ ΔΙΑΒΑΖΟΥΝ ΟΙ ΣΥΝΔΡΟΜΗΤΕΣ

MHT