Με «αιχμή» την Ελλάδα, η οποία ανακοίνωσε σήμερα την απαγόρευση χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από ανηλίκους κάτω των 15 ετών, επανέρχεται στο προσκήνιο η ευρωπαϊκή συζήτηση για τα όρια και τις αρμοδιότητες των κρατών-μελών σε ένα πεδίο που κατ’ εξοχήν ρυθμίζεται σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ενωσης.
Από τις Βρυξέλλες, η Κομισιόν χαιρέτισε κάθε πρωτοβουλία που στοχεύει στην ενίσχυση της προστασίας των παιδιών στο Διαδίκτυο, υπογραμμίζοντας ωστόσο με σαφήνεια τα όρια των εθνικών παρεμβάσεων.
«Καλωσορίζουμε κάθε πρόοδο και κάθε ανακοίνωση μέτρων για την αύξηση της προστασίας των παιδιών στο Διαδίκτυο», τόνισε ερωτηθείς σχετικά ο αρμόδιος εκπρόσωπος της Κομισιόν Τομά Ρενιέ χαρακτηρίζοντας, μάλιστα, την Ελλάδα «πρωτοπόρο», καθώς όπως υπενθύμισε έχει ήδη προχωρήσει σε δοκιμές εφαρμογών επαλήθευσης ηλικίας και είναι «αρκετά προχωρημένη» στη σχετική διαδικασία.
Την ίδια στιγμή, όμως, το μήνυμα της Επιτροπής προς τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις είναι ξεκάθαρο: «Τα κράτη-μέλη μπορούν να θεσπίζουν νομοθεσία που επιβαρύνει τους πολίτες τους, αλλά δεν μπορούν να επιβάλλουν πρόσθετες υποχρεώσεις στις διαδικτυακές πλατφόρμες», καθώς αυτό θα αντέβαινε στον εναρμονιστικό χαρακτήρα του κανονισμού για τις ψηφιακές υπηρεσίες (DSA). «Αυτό είναι ήδη ρυθμισμένο σε ευρωπαϊκό επίπεδο», σημειώθηκε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, η Κομισιόν διευκρίνισε ότι οποιαδήποτε εθνική πρωτοβουλία μπορεί να επηρεάσει την ενιαία αγορά -μέσω σχετικής νομοθεσίας- θα πρέπει να κοινοποιείται στις Βρυξέλλες για αξιολόγηση.
«Μέχρι στιγμής δεν έχουμε λάβει καμία κοινοποίηση», ανέφερε ο εκπρόσωπος, προσθέτοντας ότι η διαδικασία αυτή θα ενεργοποιηθεί όταν τα σχετικά σχέδια νόμου προχωρήσουν σε εθνικό επίπεδο.
Στο ίδιο πλαίσιο, επισημαίνεται ότι βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη το έργο της ειδικής συμβουλευτικής ομάδας, που είχε ανακοινωθεί από την πρόεδρο της Κομισιόν, τον περασμένο Σεπτέμβριο.
Η ομάδα έχει πραγματοποιήσει την πρώτη της συνεδρίαση τις τελευταίες εβδομάδες, ενώ νέα συνάντηση αναμένεται εντός του Απριλίου. Συνολικά προβλέπονται τουλάχιστον τρεις συνεδριάσεις, με τις τελικές συστάσεις να αναμένονται το καλοκαίρι.
«Οι συστάσεις θα μας διαφωτίσουν για πιθανά πρόσθετα βήματα από την πλευρά της Επιτροπής», σημειώθηκε, με έμφαση στην ανάγκη εξεύρεσης μιας «εναρμονισμένης λύσης» σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Οι σημερινές τοποθετήσεις έρχονται να συμπληρώσουν το ήδη διαμορφωμένο πλαίσιο της Κομισιόν, η οποία διατηρεί σταθερή γραμμή: ενθαρρύνει τις εθνικές πρωτοβουλίες για την προστασία των ανηλίκων, αλλά απορρίπτει κάθε απόπειρα επιβολής κανόνων απευθείας στις πλατφόρμες εκτός του DSA.
Οι Βρυξέλλες καλωσορίζουν δηλαδή τις πρωτοβουλίες των κρατών-μελών για τον περιορισμό της πρόσβασης των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και κάθε μέτρο ενίσχυσης της προστασίας των παιδιών, ωστόσο, ξεκαθαρίζουν ότι οι κανόνες για τις ίδιες τις πλατφόρμες καθορίζονται αποκλειστικά σε ευρωπαϊκό επίπεδο μέσω του DSA.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπογραμμίζει ότι τα κράτη-μέλη μπορούν να προχωρούν σε εθνικές νομοθετικές πρωτοβουλίες – για παράδειγμα, να ορίζουν όρια ηλικίας ή να υιοθετούν μέτρα που αφορούν τους ίδιους τους χρήστες. Ομως, δεν μπορούν να επιβάλλουν πρόσθετες υποχρεώσεις στις διαδικτυακές πλατφόρμες, καθώς αυτό θα υπονόμευε τον εναρμονιστικό χαρακτήρα του DSA και θα οδηγούσε σε κατακερματισμό της ενιαίας ψηφιακής αγοράς.
Την ίδια ώρα, εντείνεται η συζήτηση για την ανάγκη μιας κοινής ευρωπαϊκής προσέγγισης, καθώς όλο και περισσότερα κράτη-μέλη προχωρούν σε εθνικές πρωτοβουλίες μέσω ανάπτυξης εφαρμογών επαλήθευσης ηλικίας ή ακόμη και σχέδια περιορισμού της πρόσβασης ανηλίκων στα social media.
Ωστόσο, η πολυμορφία αυτών των προσεγγίσεων –διαφορετικά ηλικιακά όρια, διαφορετικά τεχνολογικά εργαλεία– ενισχύει τον κίνδυνο κατακερματισμού, καθιστώντας δυσκολότερη την εφαρμογή ενιαίων κανόνων σε επίπεδο Ε.Ε.
Σε κάθε περίπτωση, το επόμενο διάστημα θεωρείται κρίσιμο, καθώς οι προτάσεις της συμβουλευτικής ομάδας και οι αποφάσεις της Επιτροπής θα καθορίσουν αν η Ευρώπη θα κινηθεί προς ένα ενιαίο, συνεκτικό πλαίσιο προστασίας των ανηλίκων ή αν θα συνεχιστεί η σημερινή πολυδιάσπαση εθνικών πρωτοβουλιών.
