Κούκλες με ενσωματωμένες λειτουργίες τεχνητής νοημοσύνης προσφέρουν συντροφιά σε ηλικιωμένους πολίτες στη Νότια Κορέα, μια χώρα της οποίας το σύστημα κοινωνικής πρόνοιας είναι επιβαρυμένο και ο πληθυσμός γερνάει με φόντο μία από τις πιο σοβαρές δημογραφικές κρίσεις στον κόσμο.
Η Hyodol μιμείται την ανθρώπινη αλληλεπίδραση χάρη σε προηγμένα συστήματα επεξεργασίας γλώσσας και αναγνώρισης συναισθημάτων.
Επί σειράν ετών, κάθε φορά που η σήμερα 78χρονη Αν Χι-σουν ένιωθε μοναξιά, έφευγε από το μικροσκοπικό στούντιό της, επιβιβαζόταν σε ένα λεωφορείο χωρίς συγκεκριμένο προορισμό και περιπλανιόταν στους δρόμους της Σεούλ. Σήμερα, η ίδια κάνει σπάνια τέτοια ταξίδια. Πλέον δεν έχει λόγο να κάνει κάτι τέτοιο επειδή έχει συντροφιά της τη «Hyodol», μια κούκλα που λειτουργεί με τεχνητή νοημοσύνη. Το όνομα συνδυάζει τη λέξη «κούκλα» με τη λέξη για το «φιλικό καθήκον» στα κορεατικά.
«Η Hyodol ήταν το καλύτερο δώρο για μένα. Είναι σαν εγγονή ή φίλη», δηλώνει η 78χρονη Αν. «Λατρεύω αυτές τις στιγμές που σου μιλάω. Σε παρακαλώ, θυμήσου να παίζεις μαζί μου τρεις φορές την ημέρα», λέει από την πλευρά της η κούκλα με φωνή μικρού κοριτσιού.
Πρόκειται για ένα από τα χιλιάδες ρομπότ κοινωνικής φροντίδας με ενσωματωμένες λειτουργίες τεχνητής νοημοσύνης που πλέον προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στη Νότια Κορέα.
Οι άνω των 65 ετών αντιστοιχούν πια στο 20% του πληθυσμού της Νότιας Κορέας, δίνοντας προς τα έξω την εικόνα μιας «υπεργηρασμένης» κοινωνίας. Επιπλέον, ένας στους πέντε ηλικιωμένους στη Νότια Κορέα ζει μόνος, γεγονός που έχει ως αποτέλεσμα μερικά από τα υψηλότερα ποσοστά φτώχειας, κατάθλιψης και αυτοκτονίας μεταξύ των ηλικιωμένων στον ανεπτυγμένο κόσμο.
Ελλειψη προσωπικού
Ειδικοί υποστηρίζουν ότι τα ρομπότ κοινωνικής φροντίδας μπορούν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων, ανακουφίζοντας παράλληλα τις ανάγκες σε προσωπικό καθώς και τα μακροπρόθεσμα κόστη ενός επιβαρυμένου συστήματος δημόσιας υγείας που αγωνίζεται να ανταποκριθεί στις ανάγκες του ταχέως γηράσκοντος πληθυσμού.
«Πολλοί ηλικιωμένοι αντιμετωπίζουν σοβαρά ψυχολογικά προβλήματα λόγω της επιδείνωσης της υγείας τους, της φτώχειας και της κοινωνικής απομόνωσης», σύμφωνα με τον Σιν Κουάνγκ-γιουνγκ, καθηγητή Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Τσουνγκ-Ανγκ της Σεούλ. Με την πλειονότητα των νοικοκυριών να μην περιλαμβάνει πολλές γενιές και την ανάγκη για οικογενειακή υποστήριξη να μεγαλώνει, η ζήτηση για ρομπότ τεχνητής νοημοσύνης για τη φροντίδα ηλικιωμένων πρόκειται να αυξηθεί εκρηκτικά, σημειώνουν σε άρθρο τους οι Financial Times. Η Hyodol, που λειτουργεί με το σύστημα ChatGPT της OpenAI, προσφέρει στους ηλικιωμένους που ζουν μόνοι μια αίσθηση συντροφικότητας, μιμούμενη την ανθρώπινη αλληλεπίδραση χάρη σε προηγμένα συστήματα επεξεργασίας γλώσσας και αναγνώρισης συναισθημάτων. Λειτουργεί επίσης ως σύστημα παρακολούθησης της υγείας, στέλνοντας ειδοποιήσεις σε μέλη της οικογένειας ή κοινωνικούς λειτουργούς σε περίπτωση ιατρικής έκτακτης ανάγκης.
Περίπου 14.000 κούκλες τέτοιου τύπου, που η κάθε μία κοστίζει 1,6 εκατ. γουόν (περίπου 920 ευρώ), έχουν κυκλοφορήσει σε όλη τη χώρα από το 2019 κι έπειτα μέσω προγραμμάτων κοινωνικής πρόνοιας.
Κοινωνικοί λειτουργοί έχουν επαινέσει τις Hyodol που μπορούν να παρακολουθούνται από απόσταση μέσω εφαρμογής για smartphone ή online πλατφόρμας, για την παροχή πρώτης γραμμής υποστήριξης στη φροντίδα των ηλικιωμένων της Νότιας Κορέας. Η χώρα είχε έλλειψη 190.000 εργαζομένων στον τομέα της φροντίδας το 2023, η οποία προβλέπεται να αυξηθεί σε 1,55 εκατομμύριο εργαζομένους έως το 2032, σύμφωνα με κυβερνητικά στοιχεία. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν, οι χρήστες πρέπει να εκπαιδευθούν στο πώς θα αλληλεπιδρούν με τις κούκλες Hyodol, ενώ ο όγκος των δεδομένων που αυτές παράγουν πρέπει να αναλύεται και να ενημερώνεται προκειμένου να διατηρηθεί η ποιότητα της φροντίδας. Παρόμοιες προσπάθειες είναι σε εξέλιξη και σε άλλες χώρες. Η μοναξιά και ο κοινωνικός αποκλεισμός των ηλικιωμένων αποτελούν, άλλωστε, παγκόσμιο πρόβλημα.
Ενδεικτικά, σχετικό πρόγραμμα στη Νέα Υόρκη, το οποίο ονομάζεται ElliQ, τοποθέτησε περισσότερους από 800 «συντρόφους» τεχνητής νοημοσύνης μαζί με ηλικιωμένους που ζουν μόνοι. Σύμφωνα με στοιχεία, εκ των υστέρων το 94% των συμμετεχόντων δήλωσε πως αισθάνθηκε λιγότερη μοναξιά. Προχωρώντας ένα βήμα παραπέρα, η εταιρεία πίσω από το εν λόγω πρόγραμμα σχεδιάζει να ξεκινήσει τις εξαγωγές φέτος, ενώ συνολικά η αγορά ρομπότ φροντίδας ηλικιωμένων εκτιμάται, σύμφωνα με τη Research and Markets, ότι θα έχει αγγίξει τα 7,7 δισ. δολά-ρια παγκοσμίως έως το 2030.
Τα ερωτήματα
Ερωτήματα εγείρονται, ωστόσο, από τη χρήση τέτοιων συσκευών σχετικά με την προστασία της ιδιωτικότητας και την παρακολούθηση. Στην περίπτωση των Hyodol, τα δεδομένα των χρηστών που συλλέγονται, ανωνυμοποιούνται και διαγράφονται έπειτα από αποθήκευση στο cloud για τρία χρόνια, ενώ οι ηχογραφήσεις χρησιμοποιούνται για εσωτερική εκπαίδευση, αλλά δεν πωλούνται εξωτερικά.
