ΑΒΑΝΑ. Την αποφυλάκιση 2.010 κρατουμένων ανακοίνωσε τη Μεγάλη Πέμπτη των Καθολικών η κυβέρνηση της Κούβας, σε μια κίνηση η οποία πραγματοποιείται τη στιγμή που η κυβέρνηση Τραμπ ασκεί ασφυκτική πίεση στο καθεστώς της νήσου επιβάλλοντας αυστηρό εμπάργκο καυσίμων.
Η ανακοίνωση χαρακτηρίζει την αναστολή ποινών «ανθρωπιστική πρωτοβουλία», η οποία ελήφθη στο πλαίσιο της Μεγάλης Εβδομάδας, χωρίς να γίνεται μνεία στις αμερικανικές πιέσεις. Οι αποφυλακισθέντες είναι αλλοδαποί κρατούμενοι και Κουβανοί, αλλά και γυναίκες, ηλικιωμένοι και νέοι. Η κυβέρνηση δεν έδωσε διευκρινίσεις ως προς τις ποινές που εξέτιαν, ούτε και από ποιες φυλακές απελευθερώθηκαν. Αγνωστο παραμένει επίσης αν οι αποφυλακισθέντες είχαν συλληφθεί στο πρόσφατο κύμα ταραχών και εάν είχαν καταδικασθεί για τρομοκρατία, αντίσταση κατά της αρχής ή διατάραξη της δημόσιας ειρήνης, συνηθισμένα κατηγορητήρια για συλληφθέντες διαδηλωτές στην Κούβα.
Η κουβανική κυβέρνηση αρνείται ότι φυλακίζει πολιτικούς κρατουμένους. Η οργάνωση υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων Prisoners Defended κατέγραψε 1.214 κρατουμένους για πολιτικά αδικήματα σε φυλακές της Κούβας τον Φεβρουάριο.
Οι κουβανικές αρχές ανέφεραν ότι η απόφαση για χορήγηση χάριτος «βασίστηκε σε προσεκτική ανάλυση των χαρακτηριστικών των τελεσθέντων αδικημάτων από τους δράστες, στην καλή διαγωγή των τελευταίων στις φυλακές, στην προσεχή ολοκλήρωση των ποινών τους και στην κατάσταση της υγείας τους».
Πέρυσι τον Ιανουάριο, η κυβέρνηση της Αβάνας απελευθέρωσε 553 κρατουμένους στο πλαίσιο συνομιλιών με το Βατικανό και μία ημέρα αφότου η κυβέρνηση του τότε Αμερικανού προέδρου Τζο Μπάιντεν ανακοίνωσε την πρόθεσή της να άρει τον χαρακτηρισμό της Κούβας ως κράτους-υποστηρικτή της τρομοκρατίας. Η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι η αποφυλάκιση της Μεγάλης Πέμπτης ήταν η πέμπτη κατά σειρά από το 2011 και ότι περισσότεροι από 11.000 κρατούμενοι έχουν απελευθερωθεί.
Το αυστηρό εμπάργκο στα καύσιμα έχει οξύνει τις αντιδράσεις, με Κουβανούς πολίτες να πραγματοποιούν σχεδόν καθημερινές διαμαρτυρίες, σύμφωνα με ρεπορτάζ της εφημερίδας New York Times. Τον Μάρτιο, κάτοικοι της πόλης Μορόν στην κεντρική Κούβα επιτέθηκαν και λεηλάτησαν την έδρα του Κομμουνιστικού Κόμματος. Ειδήμονες της Κούβας επιμένουν ότι είναι η πρώτη φορά που κυβερνητικό κτίριο δέχθηκε επίθεση στα 70 χρόνια από την κατάληψη της εξουσίας από τους αντάρτες του Φιντέλ Κάστρο. «Η κοινωνία των πολιτών αρχίζει σταδιακά να κάνει την εμφάνισή της, όπως γίνεται σε τέτοια καθεστώτα», λέει η Αλίνα Λόπεζ, ιστορικός και ακτιβίστρια στην πόλη Ματάνζας, στα ανατολικά της Αβάνας.
Παρ’ όλα αυτά, η Κούβα δεν διαθέτει σημαντικό κίνημα αντιφρονούντων, καθώς πολλές προσωπικότητες της αντιπολίτευσης φυλακίστηκαν ή αυτοεξορίστηκαν.
Κίνημα αντίστασης
Παρά τις αντιξοότητες, το κίνημα αντίστασης ενισχύεται, με 229 καταγεγραμμένες διαδηλώσεις τον Μάρτιο, από 30 τον Ιανουάριο, σύμφωνα με την οργάνωση Cubalex με έδρα τις ΗΠΑ. Ο πρόεδρος της χώρας, Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ, αναγνώρισε την αγανάκτηση του κοινού μετά τις διαδηλώσεις στη Μορόν εξαιτίας των μπλακ άουτ ρεύματος και των ελλείψεων σε καύσιμα και τρόφιμα, κατηγορώντας όμως αποκλειστικά τις ΗΠΑ και το εμπάργκο στα καύσιμα. Οι φετινές διαδηλώσεις υπήρξαν περιορισμένης κλίμακας, αλλά ορισμένοι ειδικοί προειδοποιούν ότι μπορεί να αποτελέσουν θρυαλλίδα ευρύτερης κοινωνικής ανάφλεξης.
Η κυβέρνηση της Αβάνας είχε προχωρήσει σε σημαντικές αλλαγές του ποινικού κώδικα μετά τις μεγάλες διαδηλώσεις του 2021, ποινικοποιώντας σε πρωτόγνωρο βαθμό την πολιτική διαφωνία, ακόμη και μέσω Διαδικτύου. Αδικήματα όπως η συκοφαντία, η «περιφρόνηση του κράτους και των θεσμών» και η «κυβερνοτρομοκρατία» επισύρουν σήμερα ποινές κάθειρξης.
