«Ο Τραμπ φαίνεται να ετοιμάζεται να αποχωρήσει από το Ιράν», σχολιάζει το CNN σε ανάλυσή του, ένα 24ωρο αφότου ο Αμερικανός πρόεδρος απευθυνόμενος στους συμμάχους των ΗΠΑ είπε ότι θα πρέπει να επωμιστούν τις συνέπειες του πολέμου που ο ίδιος ξεκίνησε.
«Πηγαίνετε να βρείτε το δικό σας πετρέλαιο», έγραψε στο Truth Social την Τρίτη, ενώ πληροφορίες αναφέρουν ότι η αμερικανική κυβέρνηση δεν μπορεί να υποσχεθεί την αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στa Στενά του Ορμούζ. Ο Τραμπ προέβλεψε ότι ο πόλεμος θα «τελειώσει» μέσα σε δύο έως τρεις εβδομάδες. «Δεν θα έχουμε καμία ανάμειξη σε ό,τι συμβεί στα Στενά», δήλωσε σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο.
Εν μέσω νέων ενδείξεων ότι ο Αμερικανός πρόεδρος ενδεχομένως σκέφτεται το τέλος του πολέμου, αξιωματούχοι φαίνεται να διαμορφώνουν ένα παρόμοιο αφήγημα. Ο υπουργός Αμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, ισχυρίστηκε την Τρίτη ότι οι ΗΠΑ πέτυχαν «αλλαγή καθεστώτος» στο Ιράν, παρόλο που αυτό δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.
Οι τελευταίες προσπάθειες της αμερικανικής κυβέρνησης να επαναπροσδιορίσει το τι εστί επιτυχία αντανακλούν τις δυσάρεστες επιλογές που αντιμετωπίζει ο Τραμπ, περισσότερο από ένα μήνα μετά την έναρξη του πολέμου. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει σοβαρούς λόγους στο εσωτερικό να θέσει τέλος στον πόλεμο πριν αυτός επιφέρει περαιτέρω οικονομική δυσχέρεια στους Αμερικανούς. Καθώς η τιμή της βενζίνης ανέβηκε την Τετάρτη σε μέσο όρο στα 4,06 δολάρια το γαλόνι, μια νέα δημοσκόπηση του CNN που διεξήχθη από την SSRS έδειξε ότι το ποσοστό αποδοχής του Τραμπ σε θέματα οικονομίας είχε πέσει στο 31%.
Ωστόσο, η λήξη του πολέμου με το Ιράν να ελέγχει τα Στενά θα θεωρηθεί διεθνώς ως στρατηγική ήττα για τις ΗΠΑ. Το Ιράν θα διεκδικήσει σίγουρα τη νίκη και ενδέχεται να θεωρήσει ότι διαθέτει πλέον ένα σημαντικό αποτρεπτικό μέσο για μελλοντικές επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ.
Επίσης, σε αυτό το σενάριο, η Τεχεράνη πιθανότατα θα προσπαθήσει να αξιοποιήσει οικονομικά τη νέα της θέση επιβάλλοντας τέλη στα δεξαμενόπλοια που διέρχονται από το θαλάσσιο πέρασμα. Τα χρήματα αυτά θα μπορούσαν να αποτελέσουν «καύσιμο» για την ανασυγκρότηση των πυραυλικών και ακόμη και πυρηνικών προγραμμάτων που καταστράφηκαν από τις αεροπορικές επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ.
Ακόμα πάντως κι αν ο Τραμπ καταφέρει να δημιουργήσει ένα φαινομενικά αποδεκτό πολιτικό αφήγημα για να δικαιολογήσει την αποχώρησή του, είναι απίθανο να πείσει τόσο εύκολα τις αγορές.
«Παρόλο που οι ΗΠΑ είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου στον κόσμο, αυτό δεν προστατεύει τους Αμερικανούς καταναλωτές από τις τιμές του πετρελαίου, επειδή αυτά τα μεγέθη είναι παγκόσμια», δήλωσε στο CNN η Ρόζμαρι Κελάνικ, διευθύντρια του προγράμματος σπουδών για τη Μέση Ανατολή στο think tank Defense Priorities. «Και έτσι, όλοι στις ΗΠΑ και όλοι στον κόσμο επηρεάζονται από αυτό το σοκ στην προσφορά».
Αυτό το οικονομικό πλήγμα απειλεί να πυροδοτήσει μια παγκόσμια ύφεση που θα χτυπήσει τις ΗΠΑ, λίγους μόλις μήνες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές.
Η Ευρώπη στην απρόβλεπτη εποχή Τραμπ
Οι ηγέτες στην Ευρώπη συνειδητοποιούν όλο και περισσότερο τις τελευταίες εβδομάδες ότι στην απρόβλεπτη εποχή του Τραμπ δεν μπορούν πλέον να βασίζονται στις εγγυήσεις ασφαλείας των ΗΠΑ.
Ορισμένες χώρες, όπως η Βρετανία, αρχικά αρνήθηκαν να επιτρέψουν στις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν αεροπορικές βάσεις για επιθετικές ενέργειες κατά του Ιράν. Αλλες, όπως η Ισπανία, ακολούθησαν πολύ πιο σκληρή στάση. Ως αποτέλεσμα, ο Τραμπ επέκρινε σφοδρά την «ειδική σχέση» με το Λονδίνο και απείλησε να διακόψει κάθε εμπορική συναλλαγή με τη Μαδρίτη. Ο ίδιος μάλιστα δήλωσε στη βρετανική εφημερίδα The Telegraph ότι εξετάζει το ενδεχόμενο αποχώρησης από το ΝΑΤΟ και χαρακτήρισε τη Συμμαχία «χάρτινη τίγρη», προσθέτοντας ότι ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν συμμερίζεται την άποψή του.
Ωστόσο, στην Ευρώπη δεν υπάρχει καμία διάθεση εμπλοκής σε έναν ακόμη αμερικανικό πόλεμο στη Μέση Ανατολή. «Τι περιμένει ο Ντόναλντ Τραμπ από μια χούφτα ευρωπαϊκών φρεγατών στα Στενά του Ορμούζ που δεν μπορεί να κάνει το ισχυρό αμερικανικό ναυτικό;», αναρωτήθηκε τον περασμένο μήνα ο Γερμανός υπουργός Αμυνας Μπόρις Πιστόριους. «Αυτός δεν είναι δικός μας πόλεμος. Δεν τον ξεκινήσαμε εμείς», συνέχισε.
Aυτή η στάση, όμως, δεν θα γλιτώσει τους Ευρωπαίους συμμάχους από τις συνέπειες του πολέμου, σχολιάζει στην ανάλυσή του το CNN. «Εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι, από την Ασία έως την Ευρώπη και από την Αφρική έως τη Μέση Ανατολή, δεν ψήφισαν τον Τραμπ και δεν έχουν κανένα λόγο σε ό,τι κάνει. Οι αποφάσεις του όμως αλλάζουν τη ζωή τους με ριζικό τρόπο».
«Οι υψηλές τιμές της ενέργειας και ο αυξανόμενος πληθωρισμός απειλούν να συντρίψουν τις εύθραυστες ευρωπαϊκές οικονομίες και να προκαλέσουν πολιτικές αντιδράσεις μεταξύ του εκλογικού σώματος εναντίον των ήδη αδύναμων κεντρώων κυβερνήσεων στην Ευρώπη. Ηδη γίνεται λόγος για επιβολή δελτίων βενζίνης και ντίζελ σε ορισμένες χώρες της Ε.Ε. ενώ υπάρχουν φόβοι ότι μια κατάρρευση της κεντρικής κυβερνητικής εξουσίας στην Τεχεράνη θα μπορούσε να πυροδοτήσει μια ακόμη μαζική έξοδο προσφύγων προς τα σύνορα της Ευρώπης.
Παράλληλα, δεν είναι ρεαλιστική η δήλωση Τραμπ ότι αυτά τα ευρωπαϊκά κράτη θα μπορούσαν απλά «να πάνε να βρουν το δικό τους πετρέλαιο».
Οι αποδυναμωμένοι ευρωπαϊκοί στρατοί έχουν εκτεθεί από τον πόλεμο και ορισμένοι, όπως η Βρετανία, χρειάστηκαν αρκετές εβδομάδες για να αναπτύξουν δυνάμεις. Η Γαλλία κατάφερε να αποστείλει ένα αεροπλανοφόρο για να προασπίσει τα συμφέροντά της και εκείνα των συμμάχων της στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, χωρίς την υποστήριξη των ΗΠΑ, δεν υπάρχει καμία πιθανότητα οι δυνάμεις του ΝΑΤΟ να ανοίξουν τα Στενά και να τα διατηρήσουν ανοιχτά. Ακόμη και το ισχυρό Ναυτικό των ΗΠΑ θεωρεί επί του παρόντος υπερβολικά επικίνδυνο να εισέλθει στην εμβέλεια των ιρανικών drones και πυραύλων.
Πάντως, μπορεί να μην υπάρχει σαφής διέξοδος για το Ιράν και τις ΗΠΑ αλλά ίσως υπάρχει μία για τους συμμάχους των ΗΠΑ σε ό,τι αφορά αντιπαράθεσή τους με τον Τραμπ. Η Ευρώπη έχει πράγματι τη δυνατότητα να προσφέρει βοήθεια. Ορισμένες χώρες διαθέτουν δυνατότητες αποναρκοθεσίας. Η Γαλλία έχει δηλώσει ότι θα ήταν πρόθυμη να συμμετάσχει σε μια διεθνή αποστολή για την προστασία της ναυτιλίας στα Στενά αλλά μόνο αφού σταματήσουν οι εχθροπραξίες.
«Νομίζω ότι θέλουν να αποφύγουν το ενδεχόμενο αυτές οι διαφορές με τις ΗΠΑ για το Ιράν να προκαλέσουν μόνιμη ρήξη στις διατλαντικές σχέσεις», σχολίασε ο Στίβεν Φλάναγκαν, πρώην ανώτερος διευθυντής αμυντικής πολιτικής και στρατηγικής στο Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας, σε ενημέρωση του Ινστιτούτου Μέσης Ανατολής την Τρίτη. «Αλλά αυτό γίνεται όλο και πιο δύσκολο κάθε μέρα που περνά, απέναντι στις καυστικές επικρίσεις του Τραμπ για τον τρόπο με τον οποίο έχουν αντιδράσει μέχρι τώρα οι Ευρωπαίοι».
