Με τη συμπλήρωση ενός μήνα πλέον από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, αποκτούν ειδικό βάρος οι εκτιμήσεις σε ΗΠΑ και Ισραήλ για τις επιδόσεις της στρατιωτικής επιχείρησης σε βάρος της βαλλιστικής ικανότητας της Τεχεράνης. Ο βαθμός της επιτυχίας, όπως την αντιλαμβάνονται οι αξιωματούχοι σε Ουάσιγκτον και Ισραήλ, βρίσκεται σε ευθεία συνάρτηση με τους υπολογισμούς για την περαιτέρω διάρκεια της εκστρατείας στο Ιράν.
Οι επιδόσεις ΗΠΑ και Ισραήλ
Στελέχη του αμερικανικού υπουργείου Αμυνας ανέφεραν ότι ΗΠΑ και Ισραήλ έχουν πλήξει από κοινού περισσότερους από 15.000 στόχους στο Ιράν. Με βάση τις ανακοινώσεις της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ, CENTCOM, τα ισραηλινά πλήγματα φαίνεται να αντιστοιχούν σε περισσότερους από τους μισούς στόχους.
Οι εκπρόσωποι των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων, από την πλευρά τους, δηλώνουν ότι έχουν καταστρέψει περισσότερο από το 80% των συστημάτων αντιαεροπορικής άμυνας του Ιράν. «Οι συνδυασμένες δυνάμεις συνεχίζουν να στοχεύουν εγκαταστάσεις της αμυντικής βιομηχανίας στο Ιράν.
Τα πλήγματα αυτά πιθανότατα έχουν μειώσει την ικανότητα του Ιράν να παράγει πυραύλους και drones. Ισραηλινός στρατιωτικός ανταποκριτής ανέφερε ότι οι ένοπλες δυνάμεις του Ισραήλ έχουν πλήξει περίπου 40 τέτοιες εγκαταστάσεις τις τελευταίες δύο ημέρες», ανέφερε τη Δευτέρα ενημερωτικό δελτίο του Institute for the Study of War.
Στο μεταξύ, οι στρατιωτικοί αναλυτές του Center for Strategic and International Studies εκτιμούν ότι τα αεροπορικά πλήγματα από τις ΗΠΑ μεταφράζονται σε έναν ρυθμό βομβαρδισμών μεταξύ 300 και 500 στόχων ημερησίως.
Σημειώνουν, δε, ότι οι αμερικανικές δυνάμεις χρησιμοποιούν πλέον πολύ φθηνότερα πυρομαχικά μικρού βεληνεκούς, παράγοντας ο οποίος μειώνει σημαντικά το ημερήσιο κόστος του πολέμου.
Την ίδια ώρα, ορισμένα κράτη του Κόλπου αναφέρουν πολύ υψηλά ποσοστά αναχαίτισης, τα οποία κυμαίνονται μεταξύ 80% και 90% – παρομοιάζονται μάλιστα με τα καλύτερα ποσοστά που έχει επιτύχει η Ουκρανία στον πόλεμο με τη Ρωσία.
Κατά τις πρώτες 24 ώρες της επιχείρησης «Epic Fury», οι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν περισσότερους από 1.000 στόχους, αξιοποιώντας τον κατάλογο στόχων που φέρεται να είχε επί χρόνια καταρτίσει η CENTCOM. Στο ίδιο διάστημα, η ισραηλινή πολεμική αεροπορία έπληξε περισσότερους από 750 επιπλέον στόχους.
Στη συνέχεια, ο ρυθμός επιβραδύνθηκε, γεγονός που αποδίδεται στη φειδώ την οποία επέλεξε η CENTCOM ως προς τη χρήση ακριβών και περιορισμένων πυραυλικών συστημάτων μεγάλου βεληνεκούς, όπως οι Tomahawk και JASSM – κοστίζουν περίπου 3,5 εκατ. δολάρια ανά βολή.
Η ένταση της εκστρατείας αυξήθηκε ιδιαίτερα μεταξύ της 7ης και της 10ης ημέρας του πολέμου, καθώς ο συνασπισμός ΗΠΑ και Ισραήλ εκμεταλλεύτηκε την αεροπορική υπεροχή που απέκτησε σε μεγάλα τμήματα του Ιράν. Η επιχειρησιακή επιτυχία στη μείωση της ιρανικής αντιαεροπορικής άμυνας επέτρεψε στα αμερικανικά αεροσκάφη να επιχειρούν με ελάχιστους περιορισμούς και να χρησιμοποιούν έτσι φθηνότερα και πιο διαθέσιμα πυρομαχικά, όπως τα JDAM, που κοστίζουν λιγότερο από 100.000 δολάρια ανά βολή.
Το γεγονός ότι ο ρυθμός προσθήκης νέων στόχων εμφανίζεται πλέον μειωμένος αποδίδεται στο γεγονός ότι εξαντλήθηκε ο αρχικός κατάλογος – η ανάπτυξη νέων στόχων απαιτεί κάποιον χρόνο, καθώς θα πρέπει να εντοπιστούν, να επιβεβαιωθούν και να ενταχθούν σε σχέδια επίθεσης.
Σημειωτέον, η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου δήλωσε τη Δευτέρα ότι οι ΗΠΑ έχουν καταστρέψει από την έναρξη του πολέμου 150 ιρανικά σκάφη, συμπεριλαμβανομένου του 92% των «μεγαλύτερων σκαφών» του Ιράν.
Οι δυνατότητες του Ιράν
Στον αντίποδα, οι εκτοξεύσεις drones και πυραύλων από το Ιράν μειώθηκαν ραγδαία μετά τις πρώτες τέσσερις ημέρες της επιχείρησης. Αν και προς στιγμή υπήρξε μια μικρή ανάκαμψη, παραμένουν πολύ χαμηλότερες από τις αρχικές μαζικές επιθέσεις. Μάλιστα, σύμφωνα με την ενημέρωση που έκανε σήμερα ο Αμερικανός υπουργός Αμυνας, «τις τελευταίες 24 ώρες καταγράφηκε ο χαμηλότερος αριθμός εχθρικών πυραύλων και drones που εκτόξευσε το Ιράν». Ωστόσο, η εναπομείνασα ικανότητα εκτόξευσης πυραύλων εξακολουθεί να προκαλεί ζημιές, αφήνοντας ευδιάκριτο αποτύπωμα, ιδίως σε ενεργειακές εγκαταστάσεις της περιοχής.
Η μείωση των εκτοξεύσεων από το καθεστώς της Τεχεράνης αποδίδεται στο γεγονός ότι οι αμερικανικές και ισραηλινές δυνάμεις έπληξαν ενεργά τα αποθέματα πυραύλων και drones του Ιράν, την παραγωγική του ικανότητα και τους εκτοξευτές – οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις ανέφεραν ότι έως τη 16η ημέρα είχε τεθεί εκτός λειτουργίας το 70% των εκτοξευτών βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν. Επίσης, εκτιμάται ότι έχει συμβάλει -ιδίως στην αρχική μείωση- η αποδιοργάνωση της διοίκησης και του ελέγχου του Ιράν, μετά τα πλήγματα σε στόχους της ηγεσίας. Επιπλέον, το Ιράν πιθανώς υιοθετεί πλέον μια πιο προσεκτική στρατηγική αφενός στη χρήση των μειούμενων αποθεμάτων πυρομαχικών και αφετέρου στη διαχείριση του κινδύνου για τους εκτοξευτές του.
Βασικός στόχος της επιχείρησης
Σε ανάλυση για το Washington Institute, ο πρώην αναλυτής αντιτρομοκρατίας στο FBI Μάθιου Λέβιτ επισημαίνει ότι οι βαλλιστικοί πύραυλοι του Ιράν αποτελούν ουσιαστικά τη βασική προτεραιότητα των επιχειρήσεων που διεξάγουν οι αμερικανικές και ισραηλινές δυνάμεις, καθώς συνιστούν την πιο απτή απειλή για την ασφάλεια στην περιοχή. Ο ίδιος υπογραμμίζει ότι Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ δίνουν στην πραγματικότητα μάχη με τον χρόνο ώστε να καταστρέψουν όσο περισσότερα βαλλιστικά συστήματα μπορούν πριν τελειώσει ο πόλεμος. Η έμφαση δίνεται κυρίως στις δυνατότητες παραγωγής των βαλλιστικών πυραύλων, καθώς και στους εκτοξευτές τους. Το γεγονός ότι οι εκτοξευτές του Ιράν είναι κρυμμένοι σε τούνελ –βγαίνουν έξω για να επιχειρήσουν και ξανακρύβονται– δυσχεραίνει τις επιχειρήσεις των ΗΠΑ και Ισραήλ για την καταστροφή τους.
«Το Ιράν φαίνεται να περιορίζει σκόπιμα τη χρήση πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών, αναγνωρίζοντας ότι η σύγκρουση είναι πιθανό να παραταθεί. Με τον τρέχοντα ρυθμό, πιθανότατα έχει αρκετούς πυραύλους για κάποιες εβδομάδες ακόμη», έλεγε το Σάββατο στους Financial Times η Nτάνι Σιτρίνοβιτς από το Institute for National Security Studies. «Εάν είναι σε θέση να συνεχίσουν τις εκτοξεύσεις από τα καταφύγια με τον τρέχοντα μειωμένο ρυθμό τους, θα μπορούσαν να συνεχίσουν για άλλη μια εβδομάδα ή δύο. Εάν οι Ιρανοί χρησιμοποίησαν τα λιγότερο αποτελεσματικά συστήματά τους στις αρχές της τρέχουσας εκστρατείας, θα έχουν στο απόθεμά τους πυραύλους μεγαλύτερης εμβέλειας και μεγαλύτερης ακρίβειας», σχολίαζε επίσης η Λινέτ Νουσμπάχερ, πρώην σύμβουλος πληροφοριών της βρετανικής κυβέρνησης.
Επί της ουσίας, δεν υπάρχουν ακόμη ασφαλή συμπεράσματα για τα μέσα που έχουν απομείνει στο Ιράν και κατ’ επέκταση για την ικανότητα που εξακολουθεί να διαθέτει για να εξαπολύει επιθέσεις. Το βέβαιο είναι ότι οι εναπομείνασες δυνατότητες σε πυραύλους και drones συνεχίζουν να πλήττουν γειτονικές χώρες του Κόλπου, όπως και το Ισραήλ, αν και με πολύ χαμηλότερη ένταση. Για κάποιους αναλυτές, όπως ο Κρις Παρκ του CSIS, μια ενδεχόμενη στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, «όπως υποδηλώνει η ανάπτυξη πεζοναυτών στην περιοχή», ενδέχεται να δώσει την απάντηση.
