Αμερικανοί και Ισραηλινοί στρατιωτικοί διοικητές πριν από την έναρξη της επιχείρησης κατά του Ιράν συναντιόνταν για να χαράξουν τη στρατηγική του πολέμου με το Ιράν και συζητούσαν τον καταμερισμό των στόχων.
Ωστόσο, από την αρχή ήταν σαφές ότι το Ισραήλ θα αναλάμβανε μία ιδιαίτερα σκοτεινή αποστολή: το κυνήγι και την εξόντωση της ιρανικής ηγεσίας, όπως αναφέρει ρεπορτάζ της αμερικανικής εφημερίδας Washington Post.
Το Ισραήλ προχώρησε σε αυτή την αποστολή με αμείλικτο τρόπο, σκοτώνοντας τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν στο πρώτο κύμα επιθέσεων του πολέμου, καθώς και περισσότερους από 250 ακόμη «ανώτερους Ιρανούς αξιωματούχους», σύμφωνα με στοιχεία του ισραηλινού στρατού.
Το πιο πρόσφατο πλήγμα σημειώθηκε την Πέμπτη, όταν το Ισραήλ ανακοίνωσε ότι εξόντωσε τον αρχηγό του ναυτικού των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης.
Η εκστρατεία «αποκεφαλισμού» της ηγεσίας βασίζεται σε μηχανισμό δολοφονιών που το Ισραήλ ανέπτυσσε επί δεκαετίες, τον οποίο τα τελευταία χρόνια έχει εξελίξει ώστε να επιτύχει πρωτοφανή επίπεδα φονικής αποτελεσματικότητας, σύμφωνα με ανώτερους αξιωματούχους του στρατού και των υπηρεσιών πληροφοριών.
Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι το Ισραήλ αξιοποιεί εκτεταμένο δίκτυο πληροφοριών και δυνατοτήτων επιτήρησης εντός του Ιράν – από στρατολόγηση προσώπων μέσα στο καθεστώς έως κυβερνοδιεισδύσεις σε χιλιάδες στόχους, όπως κάμερες δρόμων, συστήματα πληρωμών και κομβικά σημεία του Διαδικτύου που χρησιμοποιούνται για περιορισμό της επικοινωνίας των πολιτών.
Ολες αυτές οι ροές δεδομένων αναλύονται μέσω μιας νέας, απόρρητης πλατφόρμας τεχνητής νοημοσύνης, η οποία –σύμφωνα με Ισραηλινούς αξιωματούχους– έχει σχεδιαστεί για να παρακολουθεί καθημερινές συνήθειες, καθώς και τις μετακινήσεις των στόχων.
Οι τακτικές στοχευμένων δολοφονιών περιλαμβάνουν βόμβες που έχουν τοποθετηθεί μήνες πριν ενεργοποιηθούν, drones ικανά να εισέρχονται σε διαμερίσματα από παράθυρα, καθώς και υπερηχητικούς πυραύλους που εκτοξεύονται από αεροσκάφη stealth.
Ερωτηθείς γιατί η αποστολή εξόντωσης της ιρανικής ηγεσίας ανατέθηκε στο Ισραήλ, ανώτερος αξιωματούχος ασφαλείας απάντησε: «Υπήρχε ανάγκη να στοχοποιηθούν. Και εμείς μπορούσαμε να το κάνουμε».
«Βρώμικη δουλειά»
Παραμένει ωστόσο ασαφές κατά πόσο η συνεχιζόμενη εκστρατεία «αποκεφαλισμού» της ηγεσίας θα επιτρέψει στο Ισραήλ να επιτύχει τους βασικούς στόχους του πολέμου: την εξάλειψη της απειλής από τους ιρανικούς πυραύλους και τις συμμαχικές του δυνάμεις, την παρεμπόδιση της πορείας του προς την απόκτηση πυρηνικών όπλων και την αποδυνάμωση του καθεστώτος σε βαθμό που θα μπορούσε να οδηγήσει στην ανατροπή του.
Μέχρι στιγμής, οι στόχοι αυτοί μοιάζουν δύσκολα επιτεύξιμοι. Οσοι σκοτώνονται συχνά αντικαθίστανται από πιο σκληροπυρηνικά στελέχη, ενώ μαζικές διαδηλώσεις δεν έχουν εκδηλωθεί, εν μέσω των συνεχιζόμενων αμερικανοϊσραηλινών βομβαρδισμών και του φόβου για καταστολή από το καθεστώς.
Ανώτεροι Ισραηλινοί αξιωματούχοι περιγράφουν το ιρανικό καθεστώς ως πληγωμένο αλλά ανθεκτικό, σταθερό και με αίσθημα «νίκης», έχοντας αντέξει έναν μήνα επιθέσεων από δύο από τους ισχυρότερους στρατούς στον κόσμο.
Το άρθρο της WP βασίζεται σε συνεντεύξεις με ανώτερους αξιωματούχους ασφαλείας, οι οποίοι μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας.
Ειδικοί εκφράζουν ανησυχία ότι η αυξανόμενη αποτελεσματικότητα του Ισραήλ στις στοχευμένες δολοφονίες –ακόμη και όταν αυτές εκτελούνται με ακρίβεια– δημιουργεί δυναμική εξάρτησης από τέτοιες πρακτικές και οδηγεί σε διεύρυνση των ορίων ως προς το ποιοι θεωρούνται νόμιμοι στόχοι.
«Εχουμε προχωρήσει υπερβολικά, μετατρέποντάς το σε στρατηγική αντί για περιστασιακή επιχειρησιακή αναγκαιότητα», δήλωσε ο Αριελ Λεβίτε, ειδικός σε θέματα πυρηνικής πολιτικής και ασφάλειας του Ισραήλ στο Carnegie Endowment for International Peace.
Ο καταμερισμός ρόλων στη σύγκρουση δίνει την εντύπωση ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αφήσει στο Ισραήλ τις “βρώμικες δουλειές” του πολέμου», σημείωσε ο ίδιος, προσθέτοντας ότι η στάση της Ουάσιγκτον μοιάζει να είναι: «Εμείς δεν μπορούμε να τους σκοτώσουμε, αλλά δεν θα έχουμε κανένα πρόβλημα αν το κάνετε εσείς».
Αξιωματούχοι των ΗΠΑ υπογράμμισαν ότι ο καταμερισμός αυτός βασίζεται στις επιχειρησιακές δυνατότητες της κάθε πλευράς και όχι σε νομικούς περιορισμούς. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν άλλωστε πραγματοποιήσει στο παρελθόν δικές τους στοχευμένες δολοφονίες, όπως εκείνη του 2020 κατά του διοικητή της Δύναμης Κουντς του Ιράν, Κασέμ Σουλεϊμανί.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ παρουσίασε τα πλήγματα κατά της ιρανικής ηγεσίας ως κοινή επιχείρηση. «Σκοτώσαμε όλη την ηγεσία τους και στη συνέχεια συγκεντρώθηκαν για να επιλέξουν νέους ηγέτες – και τους σκοτώσαμε και αυτούς», δήλωσε σε δημοσιογράφους την περασμένη εβδομάδα. Υποστήριξε μάλιστα ότι ο στόχος της αλλαγής καθεστώτος έχει επιτευχθεί, καθώς «οι ηγέτες είναι πλέον εντελώς διαφορετικοί από εκείνους με τους οποίους ξεκινήσαμε».
Η εξόντωση της «Ομάδας των Πέντε»
Το Ισραήλ πέτυχε αυτή την ανατροπή με εντυπωσιακή ταχύτητα, ξεκινώντας από την επίθεση της 28ης Φεβρουαρίου, κατά την οποία σκοτώθηκε ο αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, τερματίζοντας την 27ετή θητεία του ως ανώτατου ηγέτη του Ιράν. Στην ίδια επίθεση σκοτώθηκαν επίσης ο επικεφαλής του συμβουλίου άμυνας, ο διοικητής των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, ο αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων, ο υπουργός Αμυνας και τουλάχιστον δώδεκα ακόμη υψηλόβαθμα στελέχη.
Η επιχείρηση αυτή παρουσιάστηκε ως αποτέλεσμα μιας μοναδικής επιτυχίας των υπηρεσιών πληροφοριών. Στην πραγματικότητα, σύμφωνα με Ισραηλινούς αξιωματούχους, οι μυστικές υπηρεσίες της χώρας παρακολουθούσαν εδώ και σχεδόν έναν χρόνο τις συναντήσεις της λεγόμενης «Ομάδας των Πέντε», δηλαδή του Χαμενεΐ και των στενότερων συνεργατών του.
«Σχεδόν κάθε εβδομάδα συγκεντρώνονταν», ανέφερε αξιωματούχος ασφαλείας. «Αλλοτε σε διαφορετικές τοποθεσίες, άλλοτε σε πιο ασφαλή περιβάλλοντα – και άλλοτε λιγότερο», πρόσθεσε. Οι πληροφορίες θεωρούνταν τόσο αξιόπιστες, ώστε το ενδεχόμενο πλήγματος κατά της ομάδας είχε τεθεί ήδη πριν από τον 12ήμερο πόλεμο του Ιουνίου, αλλά απορρίφθηκε λόγω συμφωνίας ΗΠΑ – Ισραήλ να δοθεί προτεραιότητα στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Ο Χαμενεΐ βρισκόταν με μέλη της οικογένειάς του σε όροφο της κατοικίας του, πάνω από το έδαφος, όταν σκοτώθηκε, σύμφωνα με Ισραηλινούς αξιωματούχους. Ο γιος του, Μοτζτάμπα, που στη συνέχεια ορίστηκε διάδοχος, βρισκόταν επίσης στο συγκρότημα και τραυματίστηκε σοβαρά, αλλά επέζησε – εν μέρει επειδή είχε μετακινηθεί σε γειτονικό κήπο.
Ο νεότερος Χαμενεΐ, του οποίου η σύζυγος και η κόρη φέρεται να σκοτώθηκαν στην επίθεση, διαδραματίζει περιορισμένο ηγετικό ρόλο μετά τον θάνατο του πατέρα του. «Λαμβάνει αποφάσεις κατά καιρούς», δήλωσε ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος ασφαλείας, ενώ εκτιμάται ότι ενέκρινε τη συμμετοχή του προέδρου του ιρανικού Κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, σε προκαταρκτικές συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ωστόσο, ο επιζών Χαμενεΐ φαίνεται να παραμένει σε μεγάλο βαθμό απομονωμένος, στο πλαίσιο μέτρων για την προστασία του.
Η εξόντωση της λεγόμενης «Ομάδας των Πέντε» από το πρώτο κύμα επιθέσεων είχε ενσωματωθεί στον αμερικανοϊσραηλινό πολεμικό σχεδιασμό, που καταρτίστηκε έπειτα από εκτεταμένες διαβουλεύσεις μεταξύ ανώτερων αξιωματικών των Ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων και της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ, σύμφωνα με αξιωματούχους. Ωστόσο, ο χρόνος της επιχείρησης άλλαξε την τελευταία στιγμή, όταν το Ισραήλ έλαβε πληροφορίες ότι μια συνάντηση που είχε προγραμματιστεί για το βράδυ της 28ης Φεβρουαρίου μετατέθηκε για το πρωί.
Μέχρι τότε, οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν ήδη αναπτύξει ισχυρές δυνάμεις γύρω από το Ιράν, με αεροσκάφη και πυραύλους ικανούς να πλήξουν την Τεχεράνη μέσα σε λίγα λεπτά. Ωστόσο, ήταν ισραηλινά τα μαχητικά αεροσκάφη –που απογειώθηκαν από βάσεις σε απόσταση περίπου δύο ωρών– τα οποία εξαπέλυσαν τον καταιγισμό πυραύλων κατά του συγκροτήματος όπου βρισκόταν η ηγεσία.
Διείσδυση στο «ψηφιακό νευρικό σύστημα» του Ιράν
Τα πλήγματα αυτά αποτέλεσαν την κορύφωση μιας πολυετούς προσπάθειας του Ισραήλ να εξασφαλίσει σε πραγματικό χρόνο πληροφορίες για τις τοποθεσίες και τις μετακινήσεις της ιρανικής ηγεσίας – μια προσπάθεια που ηγήθηκαν η Μοσάντ, αρμόδια για στρατολόγηση πηγών και μυστικές επιχειρήσεις, και η Μονάδα 8200, η επίλεκτη υπηρεσία κυβερνοεπιχειρήσεων των ισραηλινών στρατιωτικών πληροφοριών.
Οι δύο υπηρεσίες στεγάζονται αντικριστά, σε δρόμο στα βόρεια προάστια του Τελ Αβίβ, κοντά σε εμπορικό κέντρο και κινηματογράφο. Η περιοχή θυμίζει ήσυχο προάστιο, με θαλασσινό αεράκι από τη Μεσόγειο – με τη διαφορά ότι εκεί κινούνται λεωφορεία γεμάτα στρατιώτες, υπάρχουν αυστηρά μέτρα ασφαλείας και στον ορίζοντα υψώνονται πύργοι υποκλοπών των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων.
Οι ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών και οι αμερικανικές CIA και NSA συνεργάζονται εδώ και χρόνια σε μυστικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν, μεταξύ των οποίων και το «Stuxnet», η επιχείρηση που αποκαλύφθηκε το 2010 και στόχευε στην υπονόμευση του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος μέσω κακόβουλου λογισμικού.
Ωστόσο, πολλές από τις δυνατότητες πληροφοριών που τροφοδοτούν σήμερα τα πλήγματα κατά της ηγεσίας αναπτύχθηκαν έπειτα από κύκλο κυβερνοεπιθέσεων μεταξύ Ιράν και Ισραήλ που ξέσπασε πριν από περίπου πέντε χρόνια, σύμφωνα με Ισραηλινούς αξιωματούχους.
Αφού φερόμενες ιρανικές επιθέσεις προκάλεσαν διακοπές στη λειτουργία υδροδοτικών συστημάτων και άλλων υποδομών στο Ισραήλ, η ισραηλινή πλευρά απάντησε με κύμα αντιποίνων: προκάλεσε κυκλοφοριακό χάος διαταράσσοντας τα φανάρια της Τεχεράνης, έκλεισε πρατήρια καυσίμων σαμποτάροντας τα ηλεκτρονικά τους συστήματα και εμπόδισε μέλη της πολιτοφυλακής Μπασίτζ –που υποστηρίζεται από το καθεστώς– να κάνουν αναλήψεις μετρητών από ΑΤΜ.
Αυτές οι σχετικά περιορισμένες ενέργειες έκρυβαν μια πολύ ευρύτερη επιχείρηση της Μονάδας 8200 για τη διείσδυση στο «ψηφιακό νευρικό σύστημα» του Ιράν, όπως ανέφεραν αξιωματούχοι. «Οτιδήποτε μπορούσε να παραβιαστεί προσπαθήσαμε να το παραβιάσουμε», δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων. «Από τηλεφωνικές επικοινωνίες και κάμερες κυκλοφορίας μέχρι εσωτερικά συστήματα ασφαλείας».
Στους στόχους περιλαμβάνονταν, σύμφωνα με τον ίδιο, και βάσεις δεδομένων που διατηρούσαν οι ιρανικές δυνάμεις ασφαλείας για εγκαταστάσεις που προορίζονταν να λειτουργήσουν ως κέντρα διαχείρισης κρίσεων ή εναλλακτικές τοποθεσίες για την ηγεσία σε περίπτωση επίθεσης ή εξέγερσης.
«Κάποιες φορές είχαμε πρόσβαση σε δεδομένα από την υπηρεσία πληροφοριών των Φρουρών της Επανάστασης, άλλες από τον στρατό ή την αστυνομία», σημείωσε. «Γινόμασταν ολοένα και πιο ικανοί να αντλούμε πληροφορίες από παντού».
Πηγή: WP
