Σαουδική Αραβία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Μπαχρέιν, Κατάρ. Δεν ήθελαν όλες εξαρχής τον πόλεμο. Σύσσωμες όμως ζητούν τώρα από τις ΗΠΑ να τελειώσουν τη δουλειά στο Ιράν, αναλαμβάνοντας μάλιστα το ρίσκο να βρεθούν εμμέσως στο πλευρό του Ισραήλ· με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την εικόνα των ηγεσιών τους στα μάτια των μουσουλμανικών πληθυσμών τους.
Σαουδική Αραβία, ΗΑΕ, Μπαχρέιν, Κατάρ ζητούν τώρα από τις ΗΠΑ να «τελειώσουν τη δουλειά», αφού τα τελευταία χρόνια άλλαξαν το αναπτυξιακό μοντέλο τους.
Τα τελευταία χρόνια, οι χώρες του Κόλπου ανοίχτηκαν στον υπόλοιπο κόσμο, μετασχηματίζοντας τις οικονομίες τους. Επένδυσαν κεφάλαια προσφέροντας προνομιακά επιχειρηματικά περιβάλλοντα, με καλοπληρωμένες δουλειές για επαγγελματίες από το εξωτερικό. Κατασκεύασαν μεγάλης κλίμακας υποδομές, ενσωμάτωσαν τεχνολογία και ανέδειξαν τη γεωγραφία τους για να λειτουργήσουν ως διεθνείς κόμβοι logistics. Δισεκατομμύρια δολάρια συνοδεύουν το νέο μοντέλο ανάπτυξης του Κόλπου, το οποίο επιχειρεί να αναπτύξει τις οικονομίες του πέρα από τον τομέα των υδρογονανθράκων. Εκ των ων ουκ άνευ, η παρουσία πολυεθνικών και ξένων επενδυτών και εργαζομένων στην περιοχή προϋποθέτει ασφάλεια και σταθερότητα.
Η επόμενη ημέρα
Γι’ αυτό και θα περίμενε κανείς τις ηγεσίες του Κόλπου να επιθυμούν τον άμεσο τερματισμό του πολέμου. Ομως το εφιαλτικό σενάριο για τις αντίστοιχες χώρες αφορά στην επόμενη μέρα, καθώς ανησυχούν ότι μπορεί να μείνουν μόνες αντιμέτωπες με ένα ιρανικό καθεστώς το οποίο θα έχει επιβιώσει από αυτήν την κρίση διαθέτοντας επιχειρησιακές δυνατότητες. Στο πλαίσιο αυτό, φοβούνται ότι μετά τη λήξη του πολέμου η Τεχεράνη θα εξέταζε να επιβάλει ένα νέο καθεστώς στα Στενά του Ορμούζ, γεγονός που θα απειλούσε ευθέως το αναπτυξιακό μοντέλο τους. Εξ ου και οι πρόσφατες διαβεβαιώσεις Τραμπ ότι δεν θα εγκαταλείψει την περιοχή στο έλεος του Ιράν.
Ανεξάρτητα από την αντιπαλότητα με το Ισραήλ, οι ηγεσίες της περιοχής αισθάνονταν απειλή από την προοπτική ενός πυρηνικού Ιράν. Κάποιες από αυτές προτιμούσαν τη σταθερότητα μέχρι αποδείξεως του εναντίου. Αλλες θεωρούσαν ότι η σταθερότητα με τον φόβο της αστάθειας ήταν από μόνη της μια μορφή αβεβαιότητας. Η δράση της Τεχεράνης για σχεδόν μισό αιώνα –με πυραύλους, πληρεξούσιους, εκφοβιστικές ενέργειες και κυβερνοεπιθέσεις– είχε προκαλέσει σωρευτικές συνέπειες για την περιοχή. Η σχετική μετριοπάθεια των χωρών του Κόλπου ερχόταν σε αντίθεση με την αμείλικτη θεοκρατία της Τεχεράνης.
Ασφάλεια και οικονομίες
Ομως ο πόλεμος που είναι σε εξέλιξη δημιουργεί τώρα αντικειμενικές προκλήσεις για την ασφάλεια και τη λειτουργία των οικονομιών τους. Οι Ιρανοί έχουν εκτοξεύσει χιλιάδες πυραύλους και drones εις βάρος τους, επιφέροντας ζημιές στις ενεργειακές υποδομές τους. Από την αρχή αυτής της σύγκρουσης, είναι σαφής η επιδίωξη του ιρανικού καθεστώτος να προκαλέσει πόνο στους γείτονες, ώστε με τη σειρά τους να πιέσουν ασφυκτικά τις ΗΠΑ για τον τερματισμό των εχθροπραξιών. Οι χώρες του Κόλπου βρίσκονται σαφώς σε δύσκολη θέση. Για την ώρα, όμως, φαίνεται ότι φοβούνται περισσότερο το Ιράν παρά έναν πόλεμο των ΗΠΑ με το Ιράν στην αυλή τους.
Ρίσκο η εμπλοκή
Μέσα σε αυτό το σκηνικό, οι ηγεσίες της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων φέρονται να εξετάζουν το ενδεχόμενο της στρατιωτικής εμπλοκής τους εναντίον του Ιράν. Ο λόγος που διστάζουν είναι διττός: θα έδιναν λαβή στην Τεχεράνη για κλιμάκωση των αντιποίνων με ρίσκο να πληγούν περαιτέρω οι υποδομές τους και θα εμφανίζονταν εμμέσως να πολεμούν δίπλα στο Ισραήλ απέναντι σε μια μουσουλμανική χώρα. Γι’ αυτό και μένουν μέχρι στιγμής στο περιθώριο της σύγκρουσης.
Το βέβαιο είναι ότι αν αυτός ο πόλεμος ολοκληρωθεί χωρίς δομικές αλλαγές στο καθεστώς της Τεχεράνης, οι χώρες του Κόλπου θα οδηγηθούν να επενδύσουν περισσότερο χρόνο και χρήμα για την αμυντική τους θωράκιση, το πιθανότερο εμβαθύνοντας επιπλέον τις σχέσεις τους με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Από την άλλη πλευρά, αυτή η σύγκρουση με το Ιράν θεωρητικά μπορεί να αποδειχθεί σημείο καμπής. Στον βαθμό που θα εξουδετέρωνε το καθεστώς της Τεχεράνης, το οποίο οι χώρες της Μέσης Ανατολής αντιλαμβάνονται ως τον μεγαλύτερο αποσταθεροποιητή της, θα δημιουργούσε από αυτήν την άποψη νέες προοπτικές για την ασφάλεια και την ανάπτυξη της περιοχής.
