Ο Ρον Ροσάνο είναι ένας από τους πιο πιστούς διαστημικούς τουρίστες στον κόσμο. Ο 65χρονος διαχειριστής ακινήτων από το Σαν Φρανσίσκο πραγματοποίησε ένα σύντομο ταξίδι με το διαστημικό αεροπλάνο της Virgin Galactic το 2023 και μέχρι πρόσφατα περίμενε να πετάξει σε ύψος άνω των 60 μιλίων πάνω από τη Γη με έναν από τους πυραύλους New Shepard της Blue Origin, της εταιρείας που ίδρυσε ο Τζεφ Μπέζος.
Προς μεγάλη του απογοήτευση όμως, η Blue Origin αποφάσισε τον Ιανουάριο να αναστείλει τις τουριστικές πτήσεις για τουλάχιστον δύο χρόνια και το ταξίδι του ακυρώθηκε. «Είχα οραματιστεί τι θα σήμαινε αυτό το ταξίδι για μένα», δηλώνει στο Bloomberg. «Το να βλέπεις τη Γη από αυτή την προοπτική: σε κάνει να νιώθεις ταπεινός. Σου αλλάζει τη ζωή».
Αλλά και οι εταιρείες όπως η Virgin Galactic και η Scaled Composites είχαν οραματιστεί μια άνθηση της αγοράς του διαστημικού τουρισμού όταν, στις αρχές της δεκαετίας του 2000, δήλωναν ότι θα εκτόξευαν ανθρώπους στην τροχιά της Γης. Ο διαστημικός τουρισμός θα γίνει μια «βιομηχανία πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων», ανέφερε ο Ερικ Αντερσον, συνιδρυτής της εταιρείας διαστημικής εξερεύνησης Space Adventures Inc., σε ένα τεύχος του Space Times το 2003 .
Ωστόσο, πλέον η βιομηχανία βρίσκεται σε κρίση. Εκτός από την αναστολή των πτήσεων της Blue Origin, η Virgin Galactic του Ρίτσαρντ Μπράνσον δεν έχει πραγματοποιήσει πτήσεις από τον Ιούνιο του 2024, καθώς έχει επικεντρωθεί στην ανάπτυξη του νέου διαστημικού σκάφους Delta.
Η Virgin Galactic θα δημοσιεύσει τα οικονομικά της αποτελέσματα για το τέταρτο τρίμηνο και το σύνολο του έτους 2025 στις 30 Μαρτίου. Η τιμή της μετοχής της εταιρείας έχει υποχωρήσει κατά περισσότερο από 98% από την είσοδό της στο χρηματιστήριο τον Οκτώβριο του 2019, μέσω συγχώνευσης με μια εισηγμένη εταιρεία.
«Ο συγκεκριμένος κλάδος δεν υφίσταται στην πραγματικότητα ως αγορά. Σίγουρα έχουμε πραγματοποιήσει αρκετές αποστολές που χρηματοδοτήθηκαν από τουρίστες, αλλά αυτές ήταν περιορισμένες και δεν έχουμε δει επαναλαμβανόμενη ζήτηση για αυτές», δήλωσε η Dana Weigel, διευθύντρια του προγράμματος του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού της NASA, κατά τη διάρκεια μιας παρουσίασης στις 24 Μαρτίου στην Ουάσιγκτον.
Τα κύρια προβλήματα είναι η περιορισμένη ζήτηση και το γεγονός ότι η τεχνολογία που απαιτείται, χρειάζεται χρόνια για να αναπτυχθεί παρά το γεγονός η αγορά στην οποία απευθύνεται είναι περιορισμένη, δήλωσε ο Eric Zhu, αναλυτής αεροδιαστημικής και άμυνας της Bloomberg Intelligence.
«Το θεμελιώδες πρόβλημα είναι η επεκτασιμότητα και το κόστος», είπε. «Ο κλάδος στοχεύει σε έναν εξαιρετικά περιορισμένο αριθμό ατόμων, αλλά ακόμη και αυτή η ομάδα δεν ενδιαφέρεται σε σταθερή βάση».
Στάση αναμονής
Η Virgin Galactic έχει στείλει 31 επιβάτες στο διάστημα και η Blue Origin 98 (6 από τους οποίους πέταξαν δύο φορές), συμπεριλαμβανομένου ενός πληρώματος αποκλειστικά με γυναίκες που πέταξε πέρυσι με την Katy Perry, την παρουσιάστρια του CBS News Gayle King και τη σύζυγο του Jeff Bezos, Lauren Sánchez Bezos. Η πτήση αυτή προκάλεσε έντονη αντίδραση στο διαδίκτυο, καθώς η Perry τραγούδησε κατά τη διάρκεια της πτήσης, ενώ φίλησε το έδαφος κατά την επιστροφή.
Ο πρώτος διαστημικός τουρίστας, ο Dennis Tito, πέταξε με ένα διαστημικό σκάφος Soyuz το 2001. Οι ρωσικοί πύραυλοι έχουν μεταφέρει 9 εμπορικούς επιβάτες στο διάστημα, αλλά κανέναν μετά την έναρξη της πλήρους εισβολής στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022.
Η Roscosmos, το ρωσικό αντίστοιχο της NASA, θέλει να ξαναρχίσει τις τουριστικές πτήσεις προς έναν προτεινόμενο ρωσικό διαστημικό σταθμό, αλλά το «στίγμα» από το ταξίδι της Perry δεν έχει εξασθενήσει, είπε ο Robert English, διευθυντής των κεντροευρωπαϊκών σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας.
Η πτήση «ήταν βούτυρο στο ψωμί για τους επικριτές», είπε, «επειδή φιλάς τη Γη αφού επιβιώσεις από ένα μακρύ, οδυνηρό, ηρωικό ταξίδι — όχι μετά από μια σύντομη διαδρομή με λεωφορείου για δισεκατομμυριούχους». Η Virgin Galactic αναμένει να πραγματοποιήσει την πρώτη δοκιμαστική πτήση του διαστημικού σκάφους Delta μέχρι τα τέλη του 2026.
Η εταιρεία αρνήθηκε να αποκαλύψει τις τιμές των εισιτηρίων ή άλλες πληροφορίες πριν από την επικείμενη ανακοίνωση των αποτελεσμάτων. Στο παρελθόν, η Virgin Galactic χρέωνε περίπου 600.000 δολάρια για θέσεις στο νέο διαστημικό σκάφος.
Οι τιμές της Blue Origin δεν είναι γνωστές, αλλά ο Craig Curran, πρόεδρος του DePrez Group of Travel Companies στο Ρότσεστερ της Νέας Υόρκης, εκτιμά ότι η τιμή ενός εισιτηρίου θα κυμαίνεται περίπου από 1,5 έως 2 εκατομμύρια δολάρια.
«Πραγματικά δεν υπάρχει αγορά διαστημικού τουρισμού στην τροχιά της Γης αυτή τη στιγμή», είπε. «Βρισκόμαστε σε στάση αναμονής μέχρι η Virgin Galactic να τεθεί σε λειτουργία.»
Γεφυρώνοντας το χάσμα
Κινεζικές εταιρείες έχουν ανακοινώσει σχέδια για την ανάπτυξη του διαστημικού τουρισμού. Η Beijing Interstellar Human Spaceflight Technology Co. σκοπεύει να πραγματοποιήσει πτήσεις με τουρίστες το 2028, με κόστος 3 εκατομμύρια γουάν (περίπου 430.000 δολάρια). Η CAS Space Technology Co., κατασκευαστής πυραύλων και πάροχος υπηρεσιών πτήσεων, στοχεύει σε επανδρωμένες πτήσεις διαστημικού τουρισμού έως το 2029, σύμφωνα με την ίδια την εταιρεία.
Ο κλάδος ενδέχεται να αναβιώσει αν η SpaceX του Elon Musk πετύχει με το Starship, τον τεράστιο επαναχρησιμοποιήσιμο πύραυλο που βρίσκεται υπό ανάπτυξη. Το Starship θα μπορούσε να μειώσει το κόστος της αποστολής ενός ατόμου σε τροχιά κατά 90%, σύμφωνα με την Fu.
«Δίνουν το μήνυμα ότι “θα ανταγωνιστούμε”», δήλωσε η Rachel Fu, καθηγήτρια στο τμήμα τουρισμού, φιλοξενίας και διαχείρισης εκδηλώσεων του Πανεπιστημίου της Φλόριντα. «Ο διαστημικός τουρισμός δεν προοριζόταν ποτέ να παραμείνει ένα εξειδικευμένο προϊόν πολυτελείας», είπε. «Η μικρή αρχική ομάδα πελατών λειτουργεί ως οικονομική και τεχνολογική γέφυρα προς έναν μακροπρόθεσμο στόχο: τη μείωση του κόστους πρόσβασης στο διάστημα και την επέκταση της εμπορικής δραστηριότητας πέρα από τη Γη».
Πηγή: MoneyReview
