Ο πόλεμος στο Ιράν καταγράφεται ως η πρώτη σύγκρουση που η τεχνητή νοημοσύνη ενσωματώνεται συστηματικά στη στρατιωτική επιχειρησιακή λειτουργία, μεταβάλλοντας τον τρόπο λήψης αποφάσεων, συλλογής πληροφοριών και εκτέλεσης επιθέσεων.
Αν η Συρία αποτέλεσε το πρώτο πεδίο μαζικής χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης για παραπληροφόρηση και η Ουκρανία τον πρώτο πόλεμο drones, η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή σηματοδοτεί τη μετάβαση στην εποχή της επιχειρησιακής αξιοποίησης της AI.
Ο επικεφαλής της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ, ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, δήλωσε ότι το Πεντάγωνο αξιοποιεί «μια σειρά προηγμένων εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης» για την επεξεργασία «τεράστιων ποσοτήτων δεδομένων σε δευτερόλεπτα» και τη λήψη «ταχύτερων και πιο αποτελεσματικών αποφάσεων από τον αντίπαλο».
Στην πράξη, η χρήση της AI εκτείνεται από τη στοχοποίηση έως τη διοικητική υποστήριξη και την ανάλυση πληροφοριών.
Στο πεδίο της στοχοποίησης, κεντρικό ρόλο διαδραματίζει το Project Maven, ένα πρόγραμμα που ξεκίνησε το 2017 με στόχο την αυτοματοποιημένη ανάλυση βίντεο και επιχειρησιακών δεδομένων.
Το σύστημα συνδυάζει πληροφορίες από το πεδίο μάχης, εκθέσεις πληροφοριών και υλικό επιτήρησης σε έναν ενιαίο χάρτη, χρησιμοποιώντας τεχνητή νοημοσύνη για τον εντοπισμό στόχων και τη διατύπωση προτάσεων για το είδος του πλήγματος.
Αν και η τελική απόφαση παραμένει στον άνθρωπο, η διαδικασία επιταχύνεται δραστικά, μειώνοντας τον χρόνο που απαιτείται για τον εντοπισμό και την προσβολή στόχων. Σύμφωνα με αναφορές, το σύστημα συνέβαλε σε περισσότερα από 1.000 πλήγματα μέσα στο πρώτο 24ωρο της εκστρατείας.
Η συμβολή της τεχνητής νοημοσύνης δεν περιορίζεται στις μάχιμες λειτουργίες. Οπως επισημαίνει ο ειδικός του Eurasia Group Σκοτ Μπέιντ, η μεγαλύτερη επίδραση της AI είναι «διοικητική και επιχειρησιακή».
Η χρήση της επεκτείνεται στη συντήρηση εξοπλισμού, στη διαχείριση εφοδιαστικών αλυσίδων και στη βελτιστοποίηση της μετακίνησης πόρων.
Παράλληλα, η τεχνητή νοημοσύνη μετασχηματίζει και τον τομέα των πληροφοριών. Στρατιωτικοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι έχουν παραχθεί αναφορές πληροφοριών χωρίς ανθρώπινη επεξεργασία, καθώς τα συστήματα είναι σε θέση να αναλύουν μεγάλους όγκους δεδομένων και να εξάγουν συμπεράσματα με ταχύτητα που δεν είναι εφικτή για τον άνθρωπο.
Ωστόσο, η αξιοπιστία αυτών των αποτελεσμάτων εξαρτάται από την ποιότητα των δεδομένων, ενώ τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα συχνά δεν παρέχουν σαφή αιτιολόγηση των προτάσεών τους.
Η αυξανόμενη χρήση της AI προκαλεί ανησυχίες για τον τρόπο λήψης αποφάσεων στο πεδίο μάχης. Η εμπειρία από τη χρήση συστημάτων υποβοηθούμενης στοχοποίησης στη Γάζα έδειξε ότι οι χειριστές μπορεί να εμπιστεύονται υπερβολικά τις συστάσεις των αλγορίθμων, φαινόμενο που περιγράφεται ως «μεροληψία αυτοματοποίησης».
Το ζήτημα δεν αφορά την πλήρη αυτονομία των συστημάτων, αλλά την τάση αποδοχής των προτάσεών τους χωρίς επαρκή έλεγχο.
Η συζήτηση εντάθηκε μετά από πλήγμα με πύραυλο Τόμαχοκ που έπληξε σχολείο στη Μινάμπ, προκαλώντας δεκάδες θύματα. Αν και μεταγενέστερες έρευνες απέδωσαν το περιστατικό σε παρωχημένες πληροφορίες και όχι σε χρήση τεχνητής νοημοσύνης, το γεγονός πυροδότησε αιτήματα για έλεγχο της χρήσης AI στις στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Την ίδια στιγμή, η σημασία της τεχνολογίας αναδεικνύεται και από την ένταση μεταξύ του Πενταγώνου και της Anthropic, της οποίας τα συστήματα έχουν ενσωματωθεί σε κρίσιμες λειτουργίες.
Η απόφαση να χαρακτηριστεί η εταιρεία «κίνδυνος για την εφοδιαστική αλυσίδα» δημιουργεί ερωτήματα για το κατά πόσο είναι εφικτή η απεξάρτηση από τεχνολογίες που έχουν ήδη ενσωματωθεί σε βάθος στα στρατιωτικά συστήματα.
Πηγή: GZero
