Τα αντικρουόμενα μηνύματα που εκπέμπονται από τις εμπλεκόμενες στον πόλεμο πλευρές γύρω από το ενδεχόμενο συνομιλιών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν διαμορφώνουν πλέον ένα ιδιαίτερα σύνθετο σκηνικό στη Μέση Ανατολή, την ώρα όμως που η ανταλλαγή πυρών συνεχίζεται με αμείωτη ένταση.
Η προοπτική επανέναρξης του αμερικανοϊρανικού διαλόγου δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις στον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπέντζαμιν Νετανιάχου, σημειώνει σε ανάλυσή της η Λούσι Γουίλιαμσον, ανταποκρίτρια του βρετανικού ειδησεογραφικού δικτύου BBC στο Ισραήλ.
Αυτήν την στιγμή, χιλιάδες Αμερικανοί πεζοναύτες μετακινούνται στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, σύμφωνα με όσα αναφέρουν τα αμερικανικά ΜΜΕ. Ωστόσο, όπως σημειώνει το BBC, στο Ισραήλ ενισχύεται η εκτίμηση ότι ο Αμερικανός πρόεδρος ενδέχεται να αναζητεί διέξοδο από αυτήν τη σύγκρουση, γεγονός το οποίο όμως φανερώνει ότι οι στόχοι των ΗΠΑ και του Ισραήλ αποκλίνουν.
Ο Μάικλ Μίλσταϊν, Ισραηλινός πρώην αξιωματικός στρατιωτικών πληροφοριών, επισημαίνει ότι «ο Νετανιάχου θέλει να συνεχίσει τον πόλεμο», καθώς έχει δεσμευτεί ότι θα εξαλείψει τις υπαρξιακές απειλές για το Ισραήλ και ότι θα δημιουργήσει συνθήκες αλλαγής καθεστώτος στο Ιράν. Οπως σημειώνεται, ωστόσο, υπάρχει πλέον χάσμα μεταξύ αυτών των υποσχέσεων και της πραγματικότητας στο πεδίο.
Το δίλημμα Νετανιάχου
Σε περίπτωση που η Ουάσιγκτον κινηθεί προς μια κατεύθυνση διαπραγμάτευσης με τους Ιρανούς, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα δίλημμα από το οποίο δεν υπάρχει εύκολη διέξοδος: δεν μπορεί να συνεχίσει τον πόλεμο χωρίς την υποστήριξη των ΗΠΑ, αλλά ούτε και να απορρίψει μια αμερικανική πρωτοβουλία.
Παράλληλα ωστόσο, η εσωτερική πίεση στο Ισραήλ παραμένει υψηλή. Ο Νταν Ιλούζ, βουλευτής του κόμματος του Νετανιάχου, Λικούντ, τονίζει ότι η κοινή γνώμη επιθυμεί το τέλος του πολέμου, αλλά «με τρόπο που να εξαλείφει την απειλή», και ότι ως εκ τούτου θα πρέπει να απορριφθούν μοντέλα «ανάσχεσης» όπως ήταν εκείνα που εφαρμόστηκαν στο παρελθόν με τη Χαμάς.
Την ίδια στιγμή, το Ισραήλ εμφανίζεται αποφασισμένο να συνεχίσει τις επιχειρήσεις του, όχι μόνο κατά του Ιράν αλλά και στον Λίβανο. Ο υπουργός Αμυνας Ισραέλ Κατς ανακοίνωσε σχέδιο δημιουργίας ζώνης ασφαλείας νότια του ποταμού Λιτάνι.
«Το καθεστώς δεν πρόκειται να συνθηκολογήσει»
Ο αναλυτής από το Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας στο Τελ Αβίβ, Ντάνι Σιτρινόβιτς, εκτιμά ότι μια συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν είναι απίθανη, καθώς οι διαφορές τόσο στις θέσεις όσο και στις προσδοκίες των δύο πλευρών είναι υπερβολικά μεγάλες. «Από την ιρανική πλευρά θεωρούν ότι κερδίζουν, όχι ότι χάνουν, άρα θα ζητήσουν αποζημιώσεις και εγγυήσεις», σημειώνει. «Από την άλλη, ο Τραμπ πιστεύει ότι το Ιράν θα αποδεχθεί όλες τις απαιτήσεις των ΗΠΑ».
Για να υπάρξει συμφωνία, προσθέτει, είτε ο Τραμπ και ο Νετανιάχου θα πρέπει να επιδιώξουν αλλαγή καθεστώτος είτε να εγκαταλείψουν βασικές απαιτήσεις τους. «Αυτό το (σ.σ. ιρανικό) καθεστώς δεν πρόκειται να συνθηκολογήσει – δεν θα δώσει στους Αμερικανούς κάτι που δεν τους έδωσε πριν από τον πόλεμο. Ελέγχουν τα Στενά του Ορμούζ και θεωρούν ότι έχουν το πάνω χέρι στις διαπραγματεύσεις», προσθέτει.
Η αυτοπεποίθηση αυτή των Ιρανών φέρεται να ενισχύθηκε μάλιστα μετά από την απόσυρση του τελεσιγράφου Τραμπ προς την Τεχεράνη για επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ υπό την απειλή εκτεταμένων επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές. Η απειλή εκείνη αποσύρθηκε από την πλευρά του Αμερικανού προέδρου όταν το Ιράν προειδοποίησε με αντίποινα κατά ενεργειακών εγκαταστάσεων που συνδέονται με τις ΗΠΑ στην περιοχή.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι ο Τραμπ δεν έχει πολλά να χάσει από πλευράς πολιτικού κόστους όταν εμφανίζεται πρόθυμος για έναν νέο γύρο συνομιλιών με το Ιράν, είτε αυτό αποσκοπεί στην εκτόνωση των αγορών ενέργειας, είτε στη δημιουργία ρωγμών στην ιρανική ηγεσία, είτε στην εξασφάλιση χρόνου για ενδεχόμενη νέα στρατιωτική κλιμάκωση εκ μέρους των ΗΠΑ. Δεν θα αποτελούσε έκπληξη αν οι ΗΠΑ προχωρούσαν ακόμη και σε νέα στρατιωτική επίθεση μέσα στις επόμενες ημέρες.
Η σύγκρουση πλέον ισορροπεί ανάμεσα στη συνθηκολόγηση και την κλιμάκωση καθώς καμία πλευρά δεν φαίνεται να βρίσκεται σε θέση που θα την ανάγκαζε να αποδεχθεί τους όρους του αντιπάλου της.
Πηγή: BBC
