Ο de facto ηγέτης της Σαουδικής Αραβίας, πρίγκιπας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, έχει πιέσει τον πρόεδρο Τραμπ να συνεχίσει τον πόλεμο κατά του Ιράν, υποστηρίζοντας ότι η αμερικανοϊσραηλινή στρατιωτική εκστρατεία αποτελεί «ιστορική ευκαιρία» για την αναδιαμόρφωση της Μέσης Ανατολής, σύμφωνα με πρόσωπα που έχουν ενημερωθεί από Αμερικανούς αξιωματούχους για τις συνομιλίες.
Σε σειρά επαφών την τελευταία εβδομάδα, ο πρίγκιπας Μοχάμεντ μετέφερε στον Τραμπ ότι πρέπει να καταστρέψει τη σκληροπυρηνική κυβέρνηση του Ιράν, ανέφεραν άτομα με γνώση των διαβουλεύσεων.
Ο πρίγκιπας Μοχάμεντ, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, έχει υποστηρίξει ότι το Ιράν συνιστά μακροπρόθεσμη απειλή για τον Κόλπο, η οποία μπορεί να εξαλειφθεί μόνο με την ανατροπή της κυβέρνησης.
«Διαφορετική οπτική γωνία από το Ισραήλ»
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, θεωρεί επίσης το Ιράν μακροπρόθεσμη απειλή, ωστόσο αναλυτές επισημαίνουν ότι οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι πιθανότατα θα έβλεπαν ως επιτυχία ένα αποτυχημένο ιρανικό κράτος που θα είναι απορροφημένο από ταραχές στο εσωτερικό, ανίκανο να απειλήσει το Ισραήλ, ενώ η Σαουδική Αραβία αντιμετωπίζει ένα τέτοιο ενδεχόμενο ως σοβαρή και άμεση απειλή για την ασφάλειά της.
Ανώτεροι αξιωματούχοι τόσο στη Σαουδική Αραβία όσο και στις ΗΠΑ ανησυχούν ότι, εάν η σύγκρουση παραταθεί, το Ιράν θα μπορούσε να εξαπολύσει πιο καταστροφικές επιθέσεις κατά σαουδαραβικών πετρελαϊκών εγκαταστάσεων και οι ΗΠΑ να εγκλωβιστούν σε έναν ατέρμονο πόλεμο.
Οι συνέπειες του πολέμου για την οικονομία και την εθνική ασφάλεια της Σαουδικής Αραβίας είναι τεράστιες. Οι ιρανικές επιθέσεις με drones και πυραύλους ως απάντηση στην αμερικανοϊσραηλινή επίθεση στο Ιράν έχουν ήδη προκαλέσει μεγάλες αναταράξεις στην αγορά πετρελαίου.
Η επίσημη θέση των Σαουδαράβων
Σαουδάραβες αξιωματούχοι απέρριψαν την ιδέα ότι ο πρίγκιπας Μοχάμεντ έχει πιέσει για την παράταση του πολέμου. «Το Βασίλειο της Σαουδικής Αραβίας ήταν πάντα υπέρ της ειρηνικής επίλυση του ζητήματος, ακόμη και πριν ξεκινήσει η σύγκρουση», ανέφερε η σαουδαραβική κυβέρνηση σε ανακοίνωσή της, σημειώνοντας ότι οι αξιωματούχοι «παραμένουν σε στενή επαφή με την κυβέρνηση Τραμπ και η δέσμευσή τους παραμένει αμετάβλητη».
«Πρωταρχικό μας μέλημα σήμερα είναι να υπερασπιστούμε τους εαυτούς μας από τις καθημερινές επιθέσεις κατά του λαού μας και των πολιτικών μας υποδομών», προσθέτει η σαουδαραβική κυβέρνηση. «Το Ιράν επέλεξε την επικίνδυνη πολιτική της έντασης αντί μίας σοβαρής διπλωματικής επίλυσης. Αυτό βλάπτει όλους τους εμπλεκομένους, και περισσότερο από όλους το ίδιο το Ιράν».
Το παρασκήνιο
Κατά καιρούς, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται ανοιχτός στο ενδεχόμενο αποκλιμάκωσης, όμως ο πρίγκιπας Μοχάμεντ έχει υποστηρίξει ότι αυτό θα ήταν λάθος, σύμφωνα με τις πηγές, και έχει πιέσει για επιθέσεις κατά της ενεργειακής υποδομής του Ιράν, ώστε να αποδυναμωθεί η κυβέρνηση στην Τεχεράνη.
Η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λέβιτ, δήλωσε ότι η κυβέρνηση «δεν σχολιάζει τις ιδιωτικές συνομιλίες του προέδρου».
«Ο πρίγκιπας Μοχάμεντ, ένας αυταρχικός μονάρχης που προβαίνει συστηματικά σε καταστολή των διαφωνούντων, χαίρει της εκτιμήσεως του Τραμπ και έχει επηρεάσει στο παρελθόν τις αποφάσεις του», σχολιάζουν οι NYT. Σύμφωνα με τις πηγές που επικαλείται η αμερικανική εφημερίδα, ο πρίγκιπας έχει υποστηρίξει ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να εξετάσουν το ενδεχόμενο αποστολής στρατευμάτων στο Ιράν, προκειμένου να καταλάβουν ενεργειακές υποδομές και να ανατρέψουν την κυβέρνηση.
Τις τελευταίες ημέρες, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει εξετάσει πιο σοβαρά ένα στρατιωτικό σχέδιο για την κατάληψη του νησιού Χαργκ, κόμβου της ιρανικής πετρελαϊκής υποδομής. Μια τέτοια επιχείρηση, με αερομεταφερόμενες δυνάμεις του στρατού ή μια αμφίβια επίθεση από πεζοναύτες, θα ήταν εξαιρετικά επικίνδυνη. Ωστόσο, ο πρίγκιπας Μοχάμεντ έχει ταχθεί υπέρ χερσαίων επιχειρήσεων στις συνομιλίες του με τον Τραμπ, σύμφωνα με τις πηγές.
Οι σαουδαραβικές θέσεις για τον πόλεμο διαμορφώνονται τόσο από οικονομικούς όσο και από πολιτικούς παράγοντες. Από την έναρξη της σύγκρουσης, οι ιρανικές αντεπιθέσεις έχουν ουσιαστικά πνίξει τα Στενά του Ορμούζ, πλήττοντας την αγορά ενέργειας. Η συντριπτική πλειονότητα του πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και του Κουβέιτ διέρχεται από τα Στενά για να φτάσει στις διεθνείς αγορές.
Παρότι η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ έχουν κατασκευάσει αγωγούς για να παρακάμψουν τα Στενά, οι εναλλακτικές αυτές διαδρομές έχουν επίσης δεχθεί επιθέσεις.
Αναλυτές που γνωρίζουν τη σαουδαραβική στρατηγική επισημαίνουν ότι αν και ο πρίγκιπας Μοχάμεντ πιθανότατα προτιμούσε να αποφευχθεί ο πόλεμος ανησυχεί επειδή, αν ο Τραμπ υποχωρήσει τώρα, η Σαουδική Αραβία και η υπόλοιπη Μέση Ανατολή θα βρεθούν μόνες απέναντι σε ένα ενισχυμένο και εξοργισμένο Ιράν.
Σε αυτό το σενάριο, μια ημιτελής επίθεση θα άφηνε τη Σαουδική Αραβία εκτεθειμένη σε μελλοντικές, τακτικές ιρανικές επιθέσεις και θα μπορούσε να επιτρέψει στο Ιράν να κλείνει περιοδικά τα Στενά του Ορμούζ.
Μια επίθεση του 2019 σε σαουδαραβικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις με την υποστήριξη του Ιράν (που για σύντομο διάστημα έθεσε εκτός λειτουργίας το ήμισυ της παραγωγής πετρελαίου του βασιλείου) οδήγησε τον πρίγκιπα να επανεξετάσει τη στάση του απέναντι στην Ισλαμική Δημοκρατία.
Αργότερα, Σαουδάραβες αξιωματούχοι επιδίωξαν διπλωματική αποκλιμάκωση, αποκαθιστώντας σχέσεις με το Ιράν το 2023, εν μέρει επειδή συνειδητοποίησαν ότι η συμμαχία τους με τις ΗΠΑ προσέφερε μόνο μερική προστασία απέναντι στο Ιράν. Αλλες χώρες της περιοχής, όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, επίσης, επιδίωξαν θερμότερες σχέσεις με το Ιράν τα τελευταία χρόνια για παρόμοιους λόγους.
Η Γιασμίν Φαρούκ, διευθύντρια του προγράμματος για τον Κόλπο και την Αραβική Χερσόνησο στο International Crisis Group, σχολιάζει χαρακτηριστικά: «Οι Σαουδάραβες αξιωματούχοι θέλουν ασφαλώς να τελειώσει ο πόλεμος, αλλά το πώς θα τελειώσει έχει σημασία».
