Στην Ουάσιγκτον, στις 9-10 Ιουνίου, θα πραγματοποιηθεί η επόμενη υπουργική σύνοδος Ενέργειας του σχήματος 3+1 (Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ και Ηνωμένες Πολιτείες), σε μια εξέλιξη που αποτυπώνει τη βούληση της αμερικανικής κυβέρνησης να ενισχύσει τη δυναμική που διαμορφώθηκε τον Νοέμβριο και να αναδείξει το συγκεκριμένο πλαίσιο συνεργασίας σε βασικό στοιχείο της νέας ενεργειακής αρχιτεκτονικής στην Ανατολική Μεσόγειο. Οπως ανέφεραν πήγες της «Κ», η οριστικοποίηση της τετραμερούς συνάντησης αποκτά ιδιαίτερη σημασία στην παρούσα ασταθή συγκυρία, η οποία δοκιμάζει την ευρύτερη περιοχή και θέτει τις διεθνείς ενεργειακές αγορές υπό καθεστώς πρωτοφανούς πίεσης.
Σε αυτό το σύνθετο περιβάλλον, ο ρόλος της Ανατολικής Μεσογείου –και ειδικότερα της Ελλάδας– αναδείχθηκε στις επαφές που είχε στο Χιούστον του Τέξας ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, στο πλαίσιο της συμμετοχής του στο κορυφαίο διεθνές ενεργειακό συνέδριο CERAWeek 2026.
Κατά τη διάρκεια συζήτησης στο Πανεπιστήμιο Rice, στο πλαίσιο εκδήλωσης του Baker Institute, ο κ. Παπασταύρου ανέδειξε τη σημασία της περιφερειακής συνεργασίας ως βασικής προϋπόθεσης για τη διαμόρφωση ενός σταθερού και προβλέψιμου ενεργειακού περιβάλλοντος, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στον ρόλο του 3+1.
Οπως εξήγησε, αυτή η πρωτοβουλία μπορεί να αποτελέσει πρότυπο για την ευρύτερη περιοχή, καθώς εδράζεται στην εμπιστοσύνη, τη σταθερότητα και την τήρηση κοινών κανόνων, συμβάλλοντας στον περιορισμό των περιφερειακών εντάσεων. Τόνισε ότι η Ανατολική Μεσόγειος διαθέτει σημαντικό ενεργειακό δυναμικό, το οποίο έως σήμερα παρέμενε σε μεγάλο βαθμό ανεκμετάλλευτο λόγω ακριβώς αυτών των γεωπολιτικών αβεβαιοτήτων.
Υπό αυτό το πρίσμα, αναφερόμενος στη στάση της Τουρκίας, ο κ. Παπασταύρου εξήγησε ότι η χρήση ή η απειλή χρήσης βίας δεν μπορεί να αποτελεί αποδεκτό τρόπο άσκησης πολιτικής. Η περιφερειακή συνεργασία, είπε, προϋποθέτει σεβασμό των κανόνων, εμπιστοσύνη και σταθερότητα, ενώ διευκρίνησε ότι το 3+1 δεν είναι μια πρωτοβουλία αποκλεισμού, αλλά ένα μοντέλο συνεργασίας, βασισμένο στη θεσμική συνεννόηση.
Ο κ Παπασταύρου έδωσε έμφαση στον «ενεργειακό πραγματισμό» που ακολουθεί η Ελλάδα, επισημαίνοντας ότι η ταυτόχρονη επένδυση σε φυσικό αέριο και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας έχει οδηγήσει σε σημαντικό μετασχηματισμό του ενεργειακού μείγματος. Η εξέλιξη αυτή, όπως είπε, λειτουργεί ως αντιστάθμισμα στις διεθνείς διακυμάνσεις των τιμών, χωρίς, ωστόσο, να αναιρεί την ανάγκη περαιτέρω ενίσχυσης της ενεργειακής αυτάρκειας.
Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρθηκε στην ανάγκη άρσης των κανονιστικών εμποδίων που αποθαρρύνουν τις επενδύσεις, τονίζοντας ότι η κανονιστική ασυμβατότητα εξακολουθεί να αποτελεί βασικό ανασταλτικό παράγοντα για την προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων. Οπως σημείωσε, η δημιουργία ενιαίων κανόνων αποτελεί κρίσιμη προϋπόθεση για τη λειτουργία αποτελεσματικών και ανταγωνιστικών αγορών ενέργειας.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στη δυναμική του Κάθετου Διαδρόμου, επισημαίνοντας ότι η ενίσχυση των διασυνδέσεων μεταξύ χωρών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης –όπως η Ελλάδα, η Βουλγαρία, η Σερβία και η Βόρεια Μακεδονία– διαμορφώνει ένα νέο πλέγμα συνεργασίας, μετατρέποντας μια μέχρι πρότινος κατακερματισμένη περιοχή σε έναν ενιαίο ενεργειακό χώρο με αυξημένες προοπτικές ανάπτυξης.
Νωρίτερα, ο υπουργός Περιβάλλοντος πραγματοποίησε συνάντηση με ανώτατα στελέχη της Chevron, αρμόδια για τον τομέα της έρευνας και της ανάπτυξης υδρογονανθράκων σε διεθνές επίπεδο, μεταξύ των οποίων ο αντιπρόεδρος Ερευνας, Kevin McLachlan, ο αντιπρόεδρος για τα Global New Ventures, Gavin Lewis, και ο διευθυντής Global Exploration Commercial, Chris Powers.
Μετά τη συνάντηση, ο υπουργός Ενέργειας υπογράμμισε την πρόοδο που καταγράφεται στην υλοποίηση των ενεργειακών σχεδιασμών, επισημαίνοντας ότι «μετά την κύρωση των ενεργειακών συμφωνιών προχωρούμε άμεσα στην υλοποίησή τους. Θέσαμε σαφές χρονοδιάγραμμα και δρομολογήσαμε τις απαραίτητες ενέργειες, ώστε να ξεκινήσουν οι σεισμικές έρευνες νοτίως της Κρήτης πριν από το τέλος του 2026».
Παράλληλα, συνέδεσε τις εξελίξεις με το ευρύτερο γεωπολιτικό περιβάλλον, τονίζοντας πως «η κρίση στη Μέση Ανατολή επιβεβαιώνει εμφατικά την επιλογή του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για την άμεση ανάπτυξη του τομέα των υδρογονανθράκων», ενώ σημείωσε ότι «η Ελλάδα βαδίζει σταθερά προς την ενεργειακή αυτάρκεια, αξιοποιώντας τις δικές της δυνάμεις και τον εθνικό πλούτο της».
Κλείνοντας, έδωσε έμφαση και στη στρατηγική διάσταση των επιλογών αυτών, αναφέροντας ότι «με αυτοπεποίθηση αναβαθμίζουμε τον γεωπολιτικό ρόλο μας και οικοδομούμε ένα ενεργειακά ασφαλές μέλλον για την πατρίδα μας».
