Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει φέρει τη Χαμάς στη δύσκολη θέση να ισορροπεί ανάμεσα σε δύο βασικούς συμμάχους της, το Ιράν και το Κατάρ, οι οποίοι βρίσκονται σε αντίπαλα στρατόπεδα. Οι HΠΑ και το Ισραήλ διεξάγουν εκτεταμένες επιχειρήσεις κατά του Ιράν, το οποίο έχει απαντήσει με πυραύλους και drones προς το Ισραήλ και χώρες του Περσικού Κόλπου, μεταξύ αυτών και το Κατάρ.
Αυτή η σύγκρουση δημιουργεί πρόβλημα για τη Χαμάς, σημειώνουν οι New York Times. Ενώ έχει επανειλημμένα εκφράσει την αλληλεγγύη της προς το Ιράν στη μάχη του με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ, ταυτόχρονα προσπαθεί με διακριτικό τρόπο να δείξει στο Κατάρ ότι ενδιαφέρεται και για τα δικά του συμφέροντα.
«Η Χαμάς βαδίζει σε τεντωμένο σχοινί», δήλωσε ο Ιγιάντ αλ-Κάρα, Παλαιστίνιος αναλυτής που πρόσκειται στην οργάνωση. «Ανάμεσα στο Ιράν και το Κατάρ, βρίσκεται σε μια εξαιρετικά δύσκολη θέση».
Η Χαμάς αποτελεί μέρος του λεγόμενου «άξονα της αντίστασης» του Ιράν, ενός δικτύου πολιτοφυλακών και ένοπλων οργανώσεων που έχει καλλιεργήσει η Τεχεράνη στη Μέση Ανατολή. Αξιωματούχοι της Χαμάς έχουν χαρακτηρίσει το Ιράν ως τον σημαντικότερο ξένο υποστηρικτή της στρατιωτικής της πτέρυγας, πηγή χρηματοδότησης, εξοπλισμού και εκπαίδευσης.
Παράλληλα, η Χαμάς διατηρεί ισχυρούς δεσμούς με το Κατάρ, το οποίο φιλοξενεί επί χρόνια ανώτερα στελέχη της και έχει διαθέσει εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια στη Γάζα -με την έγκριση του Ισραήλ- σε φτωχές οικογένειες, έργα υποδομών και μισθούς δημοσίων υπαλλήλων. Ισραηλινοί αξιωματούχοι έχουν πρόσφατα δηλώσει ότι μετανιώνουν για την απόφαση αυτή, καθώς επέτρεψε στη Χαμάς να εκτρέψει κονδύλια προς στρατιωτικές δραστηριότητες.
Το μήνυμα στον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ
Στην αρχή του πολέμου, η Χαμάς καταδίκασε την ισραηλινο-αμερικανική επίθεση κατά του Ιράν, χαρακτηρίζοντάς την «άμεση επίθεση σε ολόκληρη την περιοχή», ενώ εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία εξέφραζε τη θλίψη της για τον θάνατο του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, του ανώτατου ηγέτη του Ιράν. «Ο εκλιπών μάρτυρας παρείχε πολιτική, διπλωματική και στρατιωτική στήριξη στον λαό μας, παρά τις πιέσεις, τον αποκλεισμό και τις συνωμοσίες κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας», ανέφερε η Χαμάς στην ανακοίνωσή της για τον Αγιατολάχ Χαμενεΐ, ο οποίος σκοτώθηκε σε ισραηλινό πλήγμα στις 28 Φεβρουαρίου.
Σε επιστολή με ημερομηνία 13 Μαρτίου, ο Μοχάμεντ Νταρουίς, ανώτερο στέλεχος της Χαμάς, έγραψε στον Αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, γιο του εκλιπόντος ηγέτη, συγχαίροντάς τον για την ανάληψη της διαδοχής και ενθαρρύνοντάς τον να συνεχίσει τη στήριξη του Ιράν προς τη Χαμάς.
Ωστόσο, για δύο εβδομάδες η Χαμάς παρέμεινε σιωπηλή σχετικά με τις ιρανικές επιθέσεις κατά του Κατάρ, ακόμη και όταν στελέχη της στην πρωτεύουσα Ντόχα λάμβαναν ειδοποιήσεις για επερχόμενα ιρανικά πλήγματα με πυραύλους και drones. Πριν από μία εβδομάδα, η Χαμάς εξέδωσε την πρώτη και, μέχρι στιγμής, μοναδική της ανακοίνωση για τις επιθέσεις του Ιράν σε χώρες της περιοχής, καλώντας την Τεχεράνη να μην τις στοχοποιεί. Δεν έκανε, ωστόσο, καμία ονομαστική αναφορά στο Κατάρ.
Οι ανακοινώσεις της Χαμάς, σύμφωνα με έναν ειδικό, αντικατοπτρίζουν εσωτερικές διαφωνίες εντός της οργάνωσης. «Υπάρχουν δύο ρεύματα στη Χαμάς. Το ένα πιο κοντά στο Ιράν, που είναι ισχυρότερο, και ένα άλλο πιο κοντά στα αραβικά κράτη, που είναι ασθενέστερο», δήλωσε ο Εσμάτ Μανσούρ, Παλαιστίνιος πολιτικός αναλυτής που πέρασε χρόνια σε ισραηλινές φυλακές μαζί με ανώτερα στελέχη της Χαμάς. «Μπορούμε να δούμε και τα δύο αυτά ρεύματα να αποτυπώνονται στις δηλώσεις της Χαμάς από την αρχή του πολέμου».
