«Θα βοηθούσες περισσότερο αν τερμάτιζες τον πόλεμο στην Ουκρανία», φέρεται να είπε ο Ντόναλντ Τραμπ στον Βλαντιμίρ Πούτιν, όταν ο πρόεδρος της Ρωσίας μετέφερε στον Αμερικανό πρόεδρο ότι είναι διαθέσιμος να βοηθήσει στις διαβουλεύσεις με αφορμή τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Ο Τραμπ έθεσε το ζήτημα στη σωστή του διάσταση, με τη διαφορά ότι ο πόλεμος που ξεκίνησε στο Ιράν είναι ένα απροσδόκητο δώρο για τον Πούτιν.
Η αλήθεια είναι ότι η σφοδρότητα της αμερικανοϊσραηλινής επίθεσης εις βάρος του ιρανικού καθεστώτος και της στρατιωτικής του ικανότητας αποτελεί ακόμη ένα πλήγμα για το προφίλ της Ρωσίας ως μεγάλης δύναμης με ευρύτερη επίδραση στο διεθνές στερέωμα.
Την ανατροπή του Μπασάρ αλ Ασαντ στη Συρία ακολούθησε η σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο στη Βενεζουέλα, η οποία προηγήθηκε της δολοφονίας του Αλί Χαμενεΐ στο Ιράν.
Προτεραιότητα
Βασική προτεραιότητα, ωστόσο, για τον Πούτιν είναι το δικό του μέτωπο, στην Ουκρανία.
Από αυτήν την άποψη, έχει μόνο να κερδίσει από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Για τουλάχιστον τρεις λόγους:
• Πρώτον, η αύξηση των τιμών στο πετρέλαιο και στο φυσικό αέριο σημαίνει αύξηση των τιμών στις εξαγωγές ενέργειας της Ρωσίας, εξέλιξη η οποία δίνει ανάσα στη ρωσική οικονομία και στη χρηματοδότηση του πολέμου στην Ουκρανία.
• Δεύτερον, από τις 28 Φεβρουαρίου κι έπειτα, οι τίτλοι των ειδήσεων αφορούν σχεδόν αποκλειστικά την περιοχή της Μέσης Ανατολής, ρίχνοντας κάτω από τα ραντάρ τις εξελίξεις στην Ουκρανία.
Από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, ρωσικά drones και πύραυλοι έχουν χτυπήσει ουκρανικές πόλεις χωρίς να «φτιάξουν» μεγάλα πρωτοσέλιδα.
Αυτό συμβαίνει σε μια φάση κατά την οποία η Ρωσία δεχόταν πιέσεις για εκεχειρία – και έχει αποδειχθεί πλέον ότι μια ειρηνευτική συμφωνία δεν είναι ακόμη προτεραιότητα για τη Ρωσία. Εκ των πραγμάτων, η προσοχή του Τραμπ είναι τώρα στραμμένη στο Ιράν.
• Τρίτον, η Μόσχα έχει κάθε λόγο να ελπίζει ότι αν οι ΗΠΑ εμπλακούν σε έναν παρατεταμένο πόλεμο στο Ιράν, θα αρχίσουν να εξαντλούν στη Μέση Ανατολή οπλισμό που θα διέθεταν στην Ουκρανία – είτε απευθείας είτε μέσω των πωλήσεων στην Ευρώπη.
Εξάλλου, στο σενάριο μιας μακράς σύγκρουσης των Ηνωμένων Πολιτειών με το ιρανικό καθεστώς, η Ουάσιγκτον θα αποκτούσε τον δικό της πόλεμο φθοράς, γεγονός το οποίο η Ρωσία θα κατέγραφε με ικανοποίηση στο πλαίσιο του γεωπολιτικού ανταγωνισμού της με την Αμερική.
Η ειρωνεία είναι ότι εμμέσως ο Ντόναλντ Τραμπ εξυπηρετεί τις επιδιώξεις του Κρεμλίνου όχι απλώς με τη διεξαγωγή του πολέμου στο Ιράν, αλλά και με την απόφαση να επιτρέψει στην Ινδία να αγοράζει ενέργεια από τη Ρωσία, «παγώνοντας» τις κυρώσεις που ο ίδιος είχε επιβάλει στο Νέο Δελχί.
Ρωσικά τάνκερ
Δεξαμενόπλοια με ρωσικό πετρέλαιο ήταν το προηγούμενο διάστημα αραγμένα σε καθεστώς αναμονής εξαιτίας της αυστηροποίησης των δυτικών κυρώσεων.
Ανεξάρτητα από τις επιπλοκές στις σχέσεις της Δύσης με την Ινδία, οι κυρώσεις αυτές εντάσσονταν σε ένα ευρύτερο πλέγμα μέτρων που είχαν αρχίσει να ασκούν αξιοσημείωτες πιέσεις στη ρωσική οικονομία.
Αυτοί είναι κάποιοι από τους λόγους για τους οποίους η Ρωσία δεν έχει την παραμικρή διάθεση να επιβαρύνει τις σχέσεις της με τις Ηνωμένες Πολιτείες παρά την ολομέτωπη επίθεση στο Ιράν, που αποτελεί έναν από τους πιο στενούς συμμάχους της.
Εξάλλου, ο Αμερικανός πρόεδρος λειτουργεί για τον Πούτιν ως το πλέον σημαντικό μέσο επιρροής στην Ευρώπη, δεδομένης της ευελιξίας την οποία έχει επιδείξει ο Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στις ρωσικές επιδιώξεις όπως αυτές εκδηλώνονται με καταστροφικό τρόπο στην ανατολική Ουκρανία.
Στο πλαίσιο αυτό, ο πρόεδρος της Ρωσίας έχει μεθοδικά αποφύγει να ασκήσει προσωπική κριτική στον Αμερικανό πρόεδρο – αρκέστηκε να καταδικάσει γενικώς τη στρατιωτική εκστρατεία Ηνωμένων Πολιτειών και Ισραήλ στο Ιράν, εκφράζοντας απλώς τα συλλυπητήρια της Μόσχας για τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη της Τεχεράνης.
Αν κάτι έχει αποδείξει ο Βλαντιμίρ Πούτιν, είναι ότι ξέρει να αξιοποιεί τις ευκαιρίες όταν αυτές προκύπτουν.
