TOKIO. Τη 15η επέτειο από τον σεισμό, το τσουνάμι και το καταστροφικό πυρηνικό δυστύχημα στη Φουκουσίμα της Ιαπωνίας τίμησε χθες η χώρα. Την ίδια στιγμή, η εθνικιστική κυβέρνηση της πρωθυπουργού Σανάε Τακαΐτσι προωθεί τη διεύρυνση της χρήσης πυρηνικής ενέργειας.
Ο σεισμός ισχύος 9 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ και το παλιρροϊκό κύμα που προκλήθηκε στις 11 Μαρτίου 2011 κατέστρεψαν μεγάλο μέρος της παραλιακής ζώνης των νομών Ιουάτε, Μιγιάγκι και Φουκουσίμα στη βόρεια Ιαπωνία και σκότωσαν 22.000 ανθρώπους. Περισσότεροι από μισό εκατομμύριο κάτοικοι της περιοχής αναγκάσθηκαν να εγκαταλείψουν τις κατοικίες τους, κυρίως εξαιτίας των καταστροφών που προκάλεσε το τσουνάμι. Περισσότεροι από 160.000 κάτοικοι της Φουκουσίμα μετεγκαταστάθηκαν εξαιτίας της ραδιενέργειας που απελευθερώθηκε από το πέρασμα του τσουνάμι στο πυρηνικό εργοστάσιο Φουκουσίμα Νταϊτσί. Σχεδόν 26.000 από αυτούς δεν επέστρεψαν ποτέ στα σπίτια τους, έχοντας βρει εναλλακτικές λύσεις ή εξαιτίας της διατήρησης υψηλών τιμών ραδιενέργειας στις κοινότητές τους, οι οποίες παραμένουν απαγορευμένες για ανθρώπινη κατοίκηση.
Χθες στις 2.46 μ.μ., την ακριβή ώρα που σημειώθηκε ο σεισμός το 2011, η Ιαπωνία τήρησε ενός λεπτού σιγή στη μνήμη των θυμάτων. Σε εκδήλωση μνήμης στη Φουκουσίμα, η πρωθυπουργός Σανάε Τακαΐτσι δεσμεύθηκε να κάνει ό,τι είναι δυνατόν προκειμένου να επιταχύνει την ανάκαμψη της πληγείσας περιοχής, ανακοινώνοντας πενταετές πρόγραμμα ανοικοδόμησης και οικονομικής στήριξης, για να προσθέσει την πρόθεσή της να «διδαχθεί από τα πολύτιμα μαθήματα που μας έμαθε η θυσία και η καταστροφή».
Η Τακαΐτσι προωθεί την επανέναρξη λειτουργίας του αντιδραστήρα της Φουκουσίμα, συνεχίζοντας την πολιτική των προκατόχων της, που έδωσαν τέλος το 2022 στα σχέδια σταδιακής εγκατάλειψης της πυρηνικής ενέργειας.
Το πυρηνικό εργοστάσιο Φουκουσίμα Νταϊτσί έχασε την ικανότητα παραγωγής ενέργειας και ψύξης το 2011, προκαλώντας τήξη σε τρεις από τους έξι αντιδραστήρες των εγκαταστάσεων. Ο κάθε ένας από τους τρεις κατεστραμμένους αντιδραστήρες περικλείει τουλάχιστον 880 τόνους λιωμένου πυρηνικού καυσίμου, ενώ η κατάσταση στο εσωτερικό των αντιδραστήρων παραμένει ασαφής καθώς τα επίπεδα ραδιενέργειας παραμένουν επικίνδυνα υψηλά.
Η αφαίρεση του πυρηνικού καυσίμου αναβλήθηκε για το 2037 ή και αργότερα. Στον αντιδραστήρα 1, ο οποίος εξασφάλισε νέα οροφή τον περασμένο μήνα, ειδικευμένοι εργάτες θα αρχίσουν το δύσκολο έργο της αποκομιδής συντριμμιών από τον πάνω όροφο του κτίσματος, προκειμένου να προσεγγίσουν τις δεξαμενές ψύξης και το πυρηνικό καύσιμο. Οι εργασίες αναμένεται να ξεκινήσουν γύρω στο 2027-28.
Δείγμα καυσίμου
Δείγμα πυρηνικού καυσίμου από τη δεξαμενή ψύξης του αντιδραστήρα 1, που εξασφάλισε μη επανδρωμένο ρομπότ τον Νοέμβριο του 2024, έδειξε ότι τα επίπεδα ραδιενέργειας στο εσωτερικό του κατεστραμμένου αντιδραστήρα δεν ήταν όσο υψηλά είχαν εκτιμήσει αρχικά οι ειδικοί. Παρ’ όλα αυτά, η κυβέρνηση και η ιδιοκτήτρια του εργοστασίου της Φουκουσίμα, TEPCO, έχουν θέσει χρονικό ορίζοντα 30-40 ετών για την ολοκλήρωση της απορρύπανσης του χώρου του εργοστασίου. Ανεξάρτητοι ειδικοί εκτιμούν ότι το έργο θα είναι τιτάνιο και θα απαιτήσει τουλάχιστον έναν αιώνα.
Ξεχωριστό πρόβλημα για την απορρύπανση της περιοχής αποτελεί και ο τεράστιος όγκος ελαφρά ραδιενεργού χώματος, ικανού να γεμίσει 22 γήπεδα ποδοσφαίρου. Η κυβέρνηση του Τόκιο έχει δεσμευθεί να μετακινήσει το χώμα με τη βοήθεια συνεργείων οδοποιίας, για να αντιμετωπίσει όμως αντιδράσεις από περιβαλλοντικές οργανώσεις και ομίλους κατοίκων της περιοχής.
