Τα αντικρουόμενα μηνύματα Τραμπ ανησυχούν συμμάχους και αγορές, καθώς όλοι αδυνατούν να καταλάβουν πώς –και πότε– θα τελειώσει αυτός ο πόλεμος που είναι σε εξέλιξη με το Ιράν. Αυτή η αβεβαιότητα ωστόσο εντείνει τις οικονομικές πιέσεις και εντός των ΗΠΑ, ανεβάζοντας το πολιτικό κόστος για τον Αμερικανό πρόεδρο ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του ερχόμενου Νοεμβρίου.
Ο ίδιος ο Τραμπ έχει στείλει σειρά από αντιφατικά σήματα. Σε ομιλία του τη Δευτέρα είπε ότι οι ΗΠΑ έχουν ήδη κερδίσει τον πόλεμο, «αλλά δεν έχουν κερδίσει αρκετά». Λίγες ώρες νωρίτερα, σε συνέντευξή του στο CBS News, είχε δηλώσει ότι ο πόλεμος είναι «σχεδόν τελειωμένος».
Μέσα σε ένα τέτοιο κλίμα ασάφειας, το Axios παρουσιάζει πέντε σενάρια για το πώς θα μπορούσε να τερματιστεί η σύγκρουση.
Εκεχειρία και νέα πυρηνική συμφωνία
Ο τερματισμός των συγκρούσεων, συνοδευόμενος από μια συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, αποτελεί ένα από τα βασικά σενάρια. Η διάλυση του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος αποτελεί βασικό στόχο του Τραμπ. Λίγες ημέρες πριν ξεσπάσει ο πόλεμος, ΗΠΑ και Ιράν είχαν πραγματοποιήσει τρεις γύρους έμμεσων διαπραγματεύσεων. Οι απεσταλμένοι του Τραμπ κατέληξαν τελικά στο συμπέρασμα ότι η Τεχεράνη δεν ήταν πραγματικά έτοιμη για συμφωνία. Παρ’ όλα αυτά, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε τη Δευτέρα στο Fox ότι η επανέναρξη των συνομιλιών «είναι πιθανή», αν κι εξέφρασε απογοήτευση για την επιλογή του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ ως διαδόχου στην ηγεσία της χώρας.
Υπενθυμίζεται ότι λίγο πριν από την έναρξη των επιθέσεων, οι διαμεσολαβητές του Ομάν είχαν δηλώσει ότι το Ιράν είχε συμφωνήσει να μην αποθηκεύει εμπλουτισμένο ουράνιο.
«Μοντέλο Βενεζουέλας»
Ο Τραμπ έχει αναφερθεί στη Βενεζουέλα ως «μοντέλο». Με άλλα λόγια, στην «καρατόμηση» του Νικολάς Μαδούρο από την εξουσία και στη λειτουργική σχέση με τη διάδοχό του, Ντέλσι Ροντρίγκες. Θα μπορούσε, άραγε, ένα τέτοιο «μοντέλο» να εφαρμοστεί και στην περίπτωση της Τεχεράνης; Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι θεωρεί πως η επιλογή του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ για την ηγεσία του Ιράν ήταν «μεγάλο λάθος». Ωστόσο, αναλυτές επισημαίνουν ότι το πολιτικό σύστημα της Ιρανικής Ισλαμικής Δημοκρατίας είναι πιο σύνθετο και ανθεκτικό από εκείνο της Βενεζουέλας, καθώς έχει επιβιώσει επί 47 χρόνια παρά τις κυρώσεις, τους πολέμους και τις εσωτερικές εξεγέρσεις, έχοντας δημιουργήσει δίκτυα στρατιωτικής, θρησκευτικής και πολιτικής εξουσίας που δεν εξαρτώνται από μόνον ένα πρόσωπο.
Λαϊκή εξέγερση και κατάρρευση του ιρανικού καθεστώτος
Η πιθανότητα εσωτερικής κατάρρευσης του καθεστώτος δεν θεωρείται αμελητέα. Ο ανώτατος ηγέτης αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ έχει πεθάνει, η οικονομία βρίσκεται σε βαθιά κρίση και η χώρα γνώρισε τις μεγαλύτερες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979. Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ έχει παρουσιάσει τα πλήγματα κατά του Ιράν ως προσπάθεια δημιουργίας «συνθηκών ώστε ο γενναίος ιρανικός λαός να πάρει τη μοίρα του στα χέρια του».
Ωστόσο, η ιρανική αντιπολίτευση παραμένει κατακερματισμένη και δεν διαθέτει ηγεσία ή οργανωμένη δύναμη στο εσωτερικό της χώρας. Ο εξόριστος διάδοχος του θρόνου Ρεζά Παχλαβί συγκαταλέγεται στα πιο γνωστά πρόσωπα, όμως ο Τραμπ έχει υποβαθμίσει την επιρροή του, επισημαίνοντας ότι δεν έχει ζήσει στο Ιράν εδώ και σχεδόν πέντε δεκαετίες. Κουρδικές δυνάμεις που υποστηρίζονται από το Ισραήλ θα μπορούσαν θεωρητικά να παρέχουν υποστήριξη στο έδαφος, αλλά αυτό το σενάριο εμπεριέχει σοβαρούς κινδύνους, μεταξύ των οποίων και το ενδεχόμενο η χώρα να βυθιστεί σε εμφύλιο πόλεμο.
Επιχείρηση ειδικών δυνάμεων για τα πυρηνικά
Το εν λόγω σενάριο προβλέπει μια επιχείρηση ειδικών δυνάμεων των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο ιρανικό έδαφος με στόχο την κατάληψη και/ή την καταστροφή του ιρανικού αποθέματος υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου. Σε αυτήν την περίπτωση, ο πόλεμος δεν θα τελείωνε μέσω πολιτικής συμφωνίας, αλλά μέσω της φυσικής εξάλειψης της πυρηνικής απειλής. Η επιχείρηση θα απαιτούσε ανάπτυξη στρατευμάτων σε μια πολύ δύσκολα προσπελάσιμη και μεγάλη σε έκταση χώρα που συνεχίζει να εκτοξεύει βαλλιστικούς πυραύλους, γεγονός που αυξάνει σημαντικά τους κινδύνους.
Δήλωση νίκης και αποχώρηση
Το τελευταίο σενάριο είναι και το απλούστερο πολιτικά: ο Τραμπ αυτοανακηρύσσεται νικητής και αποσύρει τις αμερικανικές δυνάμεις. Σε μια τέτοια περίπτωση, ο Αμερικανός πρόεδρος θα μπορούσε να πει ότι το Ιράν αποδυναμώθηκε στρατιωτικά και να παρουσιάσει την επιχείρηση ως ιστορική επιτυχία, ανεξάρτητα από το αν θα έχουν επέλθει πολιτικές αλλαγές στην Τεχεράνη ή όχι. Οι αγορές φαίνεται να ποντάρουν σε ένα τέτοιο γρήγορο τέλος. Ενα τέτοιο τέλος θα απαιτούσε ωστόσο πιθανότατα και τη συγκατάθεση του Ισραήλ, το οποίο έχει όμως διαμηνύσει ότι είναι διατεθειμένο να ενεργήσει ακόμη και μονομερώς με στόχο την οριστική εξάλειψη της ιρανικής πυρηνικής απειλής.
Πηγή: Axios
