Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Παρασκευή ότι δεν πρόκειται να αποδεχθεί τίποτα λιγότερο από την «άνευ όρων παράδοση» του Ιράν, σηματοδοτώντας μια ακόμη -και τη μεγαλύτερη μέχρι στιγμής- διεύρυνση των στόχων που έχει θέσει στο πλαίσιο της σύρραξης.
Η στάση αυτή αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο ενός πολύ πιο μακροχρόνιου πολέμου, εφόσον επιμείνει σε αυτή τη γραμμή, σχολιάζουν σε ανάλυσή τους οι New York Times.
Μία εβδομάδα μετά την έναρξη της ισραηλινοαμερικανικής επίθεσης, η Τεχεράνη δεν έχει δείξει -τουλάχιστον δημόσια- καμία πρόθεση να παραδοθεί. Αντίθετα, διευρύνει το πεδίο της σύγκρουσης σε αραβικά κράτη που φιλοξενούν αμερικανικές βάσεις, εξαπολύοντας εναντίον τους επιθέσεις με πυραύλους και drones – αν και η συχνότητά τους μειώνεται τα τελευταία 24ωρα.
Στη νέα τοποθέτησή του, ο Τραμπ ανέφερε ότι μετά την παράδοση της χώρας θα ακολουθήσει «η επιλογή ενός ηγέτη αποδεκτού με μεγάλο εκτόπισμα», προσθέτοντας ότι οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους «θα εργαστούν ακούραστα για να επαναφέρουν το Ιράν από το χείλος της καταστροφής».
Η θέση αυτή αποτελεί το πιο πρόσφατο παράδειγμα μεταβολής στη στρατηγική του Αμερικανού προέδρου για τον πόλεμο, αναγκάζοντας τους συνεργάτες του στον Λευκό Οίκο και τους συμμάχους του στο Κογκρέσο να προσαρμοστούν για να συμβαδίσουν.
Η στροφή
Κατά τις πρώτες ώρες της αμερικανικής επίθεσης, το περασμένο Σάββατο, ο Τραμπ είχε καλέσει τον ιρανικό λαό να εξεγερθεί και να ανατρέψει την κυβέρνηση της χώρας.
Τις επόμενες ημέρες, όμως, τόσο ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο όσο και ο υπουργός Αμυνας Πιτ Χέγκσεθ απομακρύνθηκαν από τη ρητορική περί αλλαγής καθεστώτος, υποστηρίζοντας ότι ο βασικός στόχος των ΗΠΑ είναι να διασφαλίσουν ότι το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα θα καταστραφεί οριστικά και ότι η χώρα δεν θα διαθέτει στο μέλλον τη δυνατότητα να πλήξει, πυραυλικά, το Ισραήλ, τα αραβικά κράτη της περιοχής ή ακόμη και τις ίδιες τις ΗΠΑ.
Ο Χέγκσεθ προχώρησε ένα βήμα παραπέρα την Τετάρτη, δηλώνοντας σε δημοσιογράφους ότι δεν θα υπάρξει απόπειρα αναδιαμόρφωσης του κράτους του Ιράν, απορρίπτοντας με υποτιμητικό τρόπο παλαιότερες προσπάθειες της κυβέρνησης Μπους να δημιουργήσει νέα πολιτικά συστήματα στο Αφγανιστάν και το Ιράκ.
Με «παράδειγμα» τη Βενεζουέλα
Ωστόσο ο Τραμπ φαίνεται να επιστρέφει συνεχώς σε αυτό ακριβώς το σενάριο. Εχει επανειλημμένα επικαλεστεί ως πρότυπο την αμερικανική επιχείρηση στη Βενεζουέλα, όπου -όπως υποστηρίζει- οι αμερικανικές δυνάμεις απομάκρυναν τον Νικολάς Μαδούρο και επέτρεψαν την ανάδειξη της αντιπροέδρου του, Ντέλσι Ροντρίγκες, στην ηγεσία της χώρας, υπό την προϋπόθεση ότι θα συμμορφωνόταν με τις αμερικανικές απαιτήσεις, ιδίως ως προς την πρόσβασή τους στο πετρέλαιο.
Ο Αμερικανός πρόεδρος απέρριψε τις επισημάνσεις ότι το Ιράν -μια χώρα 92 εκατομμυρίων κατοίκων, σχεδόν τριπλάσια από τη Βενεζουέλα και με ένα πολιτικό σύστημα που κυριαρχείται από θρησκευτικούς ηγέτες και το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης- διαφέρει ουσιαστικά σε όλα τα επίπεδα.
«Θα λειτουργήσει πολύ εύκολα, όπως στη Βενεζουέλα», δήλωσε στο CNN σε σύντομη τηλεφωνική συνέντευξη την Παρασκευή, προσθέτοντας ότι δεν τον απασχολεί ιδιαίτερα αν στο Ιράν θα αναδειχθεί μία δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση. Οπως είπε, ο ίδιος θα μπορούσε να συνεργαστεί και με μετριοπαθείς σιίτες θρησκευτικούς ηγέτες. «Δεν έχω πρόβλημα με τους θρησκευτικούς ηγέτες», είπε. «Συνεργάζομαι με πολλούς θρησκευτικούς ηγέτες».
Κατά τον Τραμπ, εφόσον οι μελλοντικοί ηγέτες του Ιράν αποδειχθούν «δίκαιοι» απέναντι στο Ισραήλ και τις ΗΠΑ, εκείνος θα ήταν διατεθειμένος να αποδεχθεί ακόμη και μια κυβέρνηση κληρικών.
Ο Αμερικανός πρόεδρος εκτίμησε ότι και η Κούβα θα μπορούσε σύντομα να καταρρεύσει πολιτικά, γεγονός που θα έφερνε την αλλαγή ηγεσίας σε μία ακόμα χώρα που εδώ και δεκαετίες θεωρείται αντίπαλος των ΗΠΑ.
