Oταν ο πρόεδρος των ΗΠΑ αποφάσισε να χρησιμοποιήσει στρατιωτική ισχύ εναντίον του Ιράν, ο υπολογισμός του ήταν ότι μπορούσε να επιβάλει την αμερικανική ισχύ στο εξωτερικό χωρίς σημαντικές απώλειες και χωρίς σοβαρούς κραδασμούς στην αμερικανική οικονομία. Οι πρώτες ημέρες της σύγκρουσης φαίνεται να θέτουν υπό αμφισβήτηση αυτή την εκτίμηση.
Ηδη έξι Αμερικανοί έχουν σκοτωθεί, ενώ σύμμαχοι των ΗΠΑ στον Κόλπο βρίσκονται στο στόχαστρο επιθέσεων. Οι χρηματιστηριακές αγορές παρουσίασαν έντονη νευρικότητα και οι τιμές της βενζίνης ανεβαίνουν. Παράλληλα, το κόστος των στρατιωτικών επιχειρήσεων αυξάνεται γρήγορα: σύμφωνα με εκτιμήσεις, ο αμερικανικός στρατός δαπανά εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια ημερησίως για τις επιχειρήσεις.
Στο Ιράν, ένα αεροπορικό πλήγμα σε δημοτικό σχολείο θηλέων προκάλεσε τον θάνατο 175 ανθρώπων, σύμφωνα με τοπικούς υγειονομικούς αξιωματούχους και ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης. Η διοίκηση Τραμπ ανακοίνωσε ότι διερευνά ποιος ευθύνεται για το πλήγμα.
Μέχρι στιγμής δεν έχουν αναπτυχθεί αμερικανικά χερσαία στρατεύματα στο ιρανικό έδαφος. Η διοίκηση, ωστόσο, δεν έχει αποκλείσει αυτό το ενδεχόμενο. Ο υπουργός Αμυνας Πιτ Χέγκσεθ άφησε μάλιστα να εννοηθεί ότι η σύγκρουση ενδέχεται να διαρκέσει περισσότερο από όσο αρχικά υπολογιζόταν.
«Επιταχύνουμε, δεν επιβραδύνουμε. Περισσότερα βομβαρδιστικά και περισσότερα μαχητικά καταφθάνουν ακόμη και σήμερα», δήλωσε.
Πριν από την απόφαση για νέα κύματα πυραυλικών επιθέσεων εναντίον του Ιράν, ο Τραμπ εμφανιζόταν ενισχυμένος από μια σειρά στρατιωτικών επιχειρήσεων που η διοίκησή του θεωρεί γρήγορες και επιτυχημένες. Συνέλαβε τον πρόεδρο της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο σε επιχείρηση που εκτελέστηκε ταχύτατα, πραγματοποίησε αιφνιδιαστικό πλήγμα σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις, επιτέθηκε σε μαχητές των Χούθι στην Υεμένη, κατέστρεψε ύποπτα σκάφη διακίνησης ναρκωτικών στην Καραϊβική και πραγματοποίησε βομβαρδισμούς σε στόχους στο Ιράκ, στη Νιγηρία και τη Σομαλία στο πλαίσιο επιχειρήσεων κατά της τρομοκρατίας. Κατά την εκτίμηση της διοίκησης, όλες αυτές οι επιχειρήσεις ολοκληρώθηκαν γρήγορα και με επιτυχία, με μικρό κόστος σε ανθρώπινες ζωές και οικονομικούς πόρους.
Ο πόλεμος που έχουν εξαπολύσει οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον του Ιράν, όμως, ενδέχεται να ξεφύγει από το μοντέλο αυτών των γρήγορων στρατιωτικών επιχειρήσεων, ιδιαίτερα αν η Ουάσιγκτον εμπλακεί βαθύτερα σε μια προσπάθεια αλλαγής καθεστώτος στην Τεχεράνη. Ο Δημοκρατικός βουλευτής Τζέισον Κρόου, πρώην αξιωματικός των Ρέιντζερς, που υπηρέτησε στο Ιράκ και το Αφγανιστάν, προειδοποίησε ότι οι ΗΠΑ κινδυνεύουν να βρεθούν ξανά σε έναν κύκλο μακροχρόνιων πολέμων.
Ο Τραμπ κάλεσε τον λαό του Ιράν να «πάρει στα χέρια του τη χώρα», χωρίς ωστόσο να στηρίξει κάποια συγκεκριμένη δύναμη για την ανατροπή της κυβέρνησης. Μετά την έναρξη των επιθέσεων, είχε επαφές με Κούρδους ηγέτες, αλλά δεν συμφωνήθηκε κάποιο σχέδιο εξοπλισμού τους για την ανατροπή της ιρανικής ηγεσίας.
«Ο Τραμπ προτιμά χαμηλό κόστος και εντυπωσιακές νίκες»
Ο Τζον Χόφμαν, ερευνητής σε θέματα άμυνας και εξωτερικής πολιτικής στο Cato Institute, εκτιμά ότι η διοίκηση μπορεί να είχε υπερβολική αυτοπεποίθηση μετά τις προηγούμενες επιτυχίες. «Ο Τραμπ είναι κάποιος που προτιμά χαμηλό κόστος και εντυπωσιακές νίκες. Μετά την υπόθεση Μαδούρο ένιωθε ότι βρισκόταν σε υψηλό σημείο. Αλλά αυτό είναι εντελώς διαφορετικό από τη Βενεζουέλα. Το κόστος ήδη συσσωρεύεται». Και σημείωσε ότι οι απώλειες Αμερικανών στρατιωτών και η άνοδος των τιμών ενέργειας είναι μόνο η αρχή.
Ο Ελιοτ Αμπραμς, ανώτερος ερευνητής για θέματα Μέσης Ανατολής στο Council on Foreign Relations, θεωρεί ότι η αποδυνάμωση του ιρανικού καθεστώτος μπορεί να αποφέρει σημαντικά οφέλη. «Το κόστος μέχρι στιγμής είναι οι ζωές Αμερικανών στρατιωτικών. Τα οφέλη όμως μπορεί να είναι τεράστια. Το καθεστώς αυτό προσπαθεί εδώ και περισσότερα από σαράντα χρόνια να σκοτώσει Αμερικανούς».
Κατά την εκτίμησή του, εάν οι ΗΠΑ αποφύγουν την αποστολή χερσαίων δυνάμεων, οι απώλειες θα μπορούσαν να παραμείνουν περιορισμένες. Ενα αποδυναμωμένο ιρανικό καθεστώς δεν θα διαθέτει ουσιαστικά πυρηνικό πρόγραμμα, βαλλιστικούς πυραύλους ή δυνατότητα προβολής ισχύος στην περιοχή, πρόσθεσε.
Ο Χόφμαν προειδοποιεί ότι η αποσταθεροποίηση του Ιράν μπορεί να έχει απρόβλεπτες συνέπειες. «Αν το σχέδιο είναι να αρχίσουν να εξοπλίζονται εθνοτικές αποσχιστικές ομάδες και να επιχειρηθεί ο διαμελισμός του Ιράν, θα μιλάμε για έναν πόλεμο δι’ αντιπροσώπων σε κλίμακα που οι ΗΠΑ δεν έχουν εμπλακεί ποτέ στη Μέση Ανατολή». Σε ένα τέτοιο σενάριο, η περιοχή θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπη με μαζικά κύματα προσφύγων και με την επανεμφάνιση οργανώσεων όπως το Ισλαμικό Κράτος. «Αυτές οι ομάδες ευδοκιμούν στο χάος. Είναι σαν να ανοίγεις το κουτί της Πανδώρας».
Πηγή: New York Times
