«Οι πολεμικές επιχειρήσεις είναι σε πλήρη ισχύ και θα συνεχιστούν μέχρι να επιτευχθούν όλοι οι στόχοι μας», δήλωσε το βράδυ της Κυριακής ο Ντόναλντ Τραμπ σε βίντεο διάρκειας έξι λεπτών που ανάρτησε στην πλατφόρμα Truth Social.
Τόνισε ότι οι ΗΠΑ εμπλέκονται σε μία από τις «μεγαλύτερες, πιο σύνθετες και πιο συντριπτικές στρατιωτικές επιχειρήσεις που έχει δει ποτέ ο κόσμος», εξέφρασε τα συλλυπητήριά του για τους Αμερικανούς στρατιώτες που σκοτώθηκαν στη Μέση Ανατολή και προέβλεψε ότι θα υπάρξουν περισσότερες απώλειες τις επόμενες ημέρες. «Δυστυχώς, πιθανότατα θα υπάρξουν κι άλλες απώλειες πριν τελειώσει. Ετσι είναι τα πράγματα».
Δείτε εδώ τη λεπτό προς λεπτό κάλυψη των γεγονότων της Κυριακής
Κλείνοντας, ο Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε την έκκλησή του προς τον ιρανικό λαό να «ανακαταλάβει τη χώρα του» και υπογράμμισε ότι τήρησε την υπόσχεσή του να τον βοηθήσει. «Τα υπόλοιπα εξαρτώνται από εσάς, αλλά θα είμαστε εκεί για να βοηθήσουμε», πρόσθεσε.
Η ομιλία Τραμπ ήρθε μετά από 36 ώρες συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή, κατά τις οποίες ΗΠΑ και Ισραήλ σφυροκοπούσαν αδιάκοπα το Ιράν, με την Τεχεράνη να απαντά με νέες ομοβροντίες πυραύλων, βυθίζοντας τον πλανήτη σε μεγαλύτερη αβεβαιότητα.
Αναταράξεις
Τα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα – και τα ιρανικά αντίποινα – προκάλεσαν αναταράξεις στους κλάδους της ναυτιλίας, των αερομεταφορών και της αγοράς πετρελαίου, εν μέσω προειδοποιήσεων για αύξηση του ενεργειακού κόστους και διαταραχές στις επιχειρηματικές δραστηριότητες στον Περσικό Κόλπο, έναν στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο διάδρομο και παγκόσμιο εμπορικό κόμβο.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει ότι η επίθεση αποσκοπούσε στο να διασφαλίσει πως το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικό όπλο, να περιορίσει το πυραυλικό του πρόγραμμα και να εξαλείψει τις απειλές κατά των ΗΠΑ και των συμμάχων τους.
Σε συνέντευξή του στο περιοδικό The Atlantic την Κυριακή, ο Τραμπ δήλωσε ότι η ιρανική ηγεσία επιθυμεί να συνομιλήσει μαζί του και ότι ο ίδιος είναι ανοικτός στο ενδεχόμενο αυτό. Ωστόσο, δεν έχει ακόμη παρουσιάσει τους μακροπρόθεσμους στόχους του για το Ιράν, το οποίο αντιμετωπίζει κενό εξουσίας που θα μπορούσε να το οδηγήσει σε χάος, με απρόβλεπτες συνέπειες για την ευρύτερη περιοχή, σχολιάζει το πρακτορείο Reuters.
The Iranian Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) killed more than 1,000 Americans over the past 47 years. Yesterday, a large-scale U.S. strike cut off the head of the snake. America has the most powerful military on earth, and the IRGC no longer has a headquarters. pic.twitter.com/WdpN7JBECr
— U.S. Central Command (@CENTCOM) March 1, 2026
Δυσπιστία στις ΗΠΑ
Με φόντο τις πρώτες αμερικανικές απώλειες και με τα Στενά του Ορμούζ κλειστά, το μέγεθος του ρίσκου που πήρε ο Τραμπ άρχισε να γίνεται όλο και πιο σαφές, ενώ οι οικονομικά εύρωστες πόλεις του Κόλπου – Ντουμπάι, Αμπού Ντάμπι και Ντόχα – δέχονταν ιρανικά πλήγματα.
Μόλις ένας στους τέσσερις Αμερικανούς εγκρίνει την επιχείρηση, σύμφωνα με δημοσκόπηση των Reuters/Ipsos την Κυριακή. Εάν τα Στενά του Ορμούζ – από τα οποία διέρχεται περίπου το 20% του παγκοσμίως παραγόμενου πετρελαίου – παραμείνουν κλειστά για περισσότερες από λίγες ημέρες, οι Αμερικανοί καταναλωτές θα αρχίσουν να αισθάνονται την πίεση στις τιμές των καυσίμων, λίγους μήνες πριν από τις κρίσιμες ενδιάμεσες εκλογές.
Οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν ανακοίνωσαν την Κυριακή ότι έπληξαν τρία αμερικανικά και βρετανικά πετρελαιοφόρα στον Κόλπο και στα Στενά του Ορμούζ, ενώ επιτέθηκαν με drones και πυραύλους σε στρατιωτικές βάσεις στο Κουβέιτ και το Μπαχρέιν. Εκατοντάδες πλοία, συμπεριλαμβανομένων δεξαμενόπλοιων, έριξαν άγκυρα σε κοντινά ύδατα, και οι έμποροι αναμένουν απότομη άνοδο των τιμών του αργού τη Δευτέρα.
Σημαντικές ήταν και οι επιπτώσεις στις διεθνείς αερομεταφορές, καθώς οι συνεχιζόμενοι αεροπορικοί βομβαρδισμοί κράτησαν κλειστά μεγάλα αεροδρόμια της Μέσης Ανατολής, συμπεριλαμβανομένου του Ντουμπάι – του πιο πολυσύχναστου διεθνούς κόμβου στον κόσμο.
Συμβούλιο στη θέση του ανώτατου ηγέτη
Στο Ιράν, το οποίο αντιμετωπίζει τη μεγαλύτερη υπαρξιακή πρόκληση από τον πόλεμο του 1980-88 με το Ιράκ, ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε ότι ένα συμβούλιο αποτελούμενο από τον ίδιο, τον επικεφαλής της Δικαιοσύνης και ένα μέλος του Συμβουλίου των Φρουρών, ανέλαβε προσωρινά τα καθήκοντα του Ανώτατου Ηγέτη.
Το υπουργείο Εξωτερικών του Ομάν ανέφερε ότι ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί υπέδειξε πως η Τεχεράνη είναι ανοιχτή σε κάθε σοβαρή προσπάθεια αποκλιμάκωσης.
Παρέμενε, ωστόσο, ασαφές ποια είναι η μακροπρόθεσμη προοπτική για την ανασυγκρότηση της ιρανικής ηγεσίας και την αντικατάσταση του 86χρονου Χαμενεΐ, ο οποίος βρισκόταν στην εξουσία από τον θάνατο του ιδρυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας, του Αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί, το 1989.
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν κατήγγειλε τον θάνατο του Χαμενεΐ ως κυνική δολοφονία, ενώ ο υπουργός Εξωτερικών της Κίνας Ουάνγκ Γι έκανε λόγο για «βάναυση δολοφονία».
Το Ισραήλ, το οποίο έχει ασκήσει πίεση σε διαδοχικές αμερικανικές κυβερνήσεις να αναλάβουν δράση κατά του Ιράν, ανέλαβε την ευθύνη για τη δολοφονία του Χαμενεΐ, κάνοντας λόγο για «ακριβή, μεγάλης κλίμακας επιχείρηση» βασισμένη σε πληροφορίες, ενώ ο Ιρανός ηγέτης βρισκόταν στο κεντρικό συγκρότημα της διακυβέρνησής του, στην καρδιά της Τεχεράνης.
Το Ιράν αντεπιτίθεται
Ο Τραμπ προειδοποίησε ότι οι ΗΠΑ θα πλήξουν το Ιράν «με δύναμη χωρίς προηγούμενο» εάν απαντήσει. Ωστόσο, καθώς το Ιράν εξαπέλυε νέο κύμα πυραύλων σε ολόκληρη την περιοχή, η ισραηλινή υπηρεσία ασθενοφόρων ανακοίνωσε ότι εννέα άνθρωποι σκοτώθηκαν στην πόλη Μπέιτ Σεμές, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δήλωσαν ότι ιρανικές επιθέσεις προκάλεσαν τρεις θανάτους και το Κουβέιτ ανέφερε έναν νεκρό.
Η στιγμή της επίθεσης στο λιμάνι του Αμπου Ντάμπι
⚡️The moment of the Iranian attack on the port of Abu Dhabi pic.twitter.com/G4mlDv18Z0
— War Monitor (@WarMonitors) March 1, 2026
Τρεις Αμερικανοί στρατιωτικοί σκοτώθηκαν επίσης και πέντε τραυματίστηκαν σοβαρά, όπως ανακοίνωσε ο αμερικανικός στρατός. Πρόκειται για τις πρώτες αμερικανικές απώλειες της επιχείρησης.
JUST IN – Reports of mass casualty incident declared in Beit Shemesh, Israel following an Iranian missile strike
— Insider Paper (@TheInsiderPaper) March 1, 2026
Ο Τραμπ ανέφερε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι ο αμερικανικός στρατός έχει καταστρέψει μέχρι στιγμής εννέα ιρανικά πολεμικά πλοία και «κυνηγά τα υπόλοιπα».
An Iranian Jamaran-class corvette was struck by U.S. forces during the start of Operation Epic Fury. The ship is currently sinking to the bottom of the Gulf of Oman at a Chah Bahar pier. As the President said, members of Iran’s armed forces, IRGC and police “must lay down your… pic.twitter.com/NzsR3dI2Hs
— U.S. Central Command (@CENTCOM) March 1, 2026
Δύο διαφορετικοί κόσμοι στο εσωτερικό του Ιράν
Στο εσωτερικό του Ιράν, κάποιοι πενθούσαν τον Χαμενεΐ, ενώ άλλοι πανηγύριζαν τον θάνατό του, αποκαλύπτοντας ένα βαθύ ρήγμα σε μια χώρα συγκλονισμένη από τον αιφνίδιο χαμό του ανθρώπου που κυβερνούσε επί δεκαετίες.
Χιλιάδες Ιρανοί σκοτώθηκαν σε επιχειρήσεις καταστολής που είχαν εγκριθεί από τον Χαμενεΐ κατά αντικυβερνητικών διαδηλώσεων τον Ιανουάριο, το πιο αιματηρό κύμα αναταραχής από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979.
Πλάνα από την Τεχεράνη έδειχναν πενθούντες συγκεντρωμένους σε πλατεία, ντυμένους στα μαύρα, με πολλούς από αυτούς να κλαίνε.
Ωστόσο, βίντεο που αναρτήθηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έδειχναν επίσης σκηνές χαράς. Ανθρώπους να επευφημούν καθώς ανατρεπόταν άγαλμα στην πόλη Ντεχλοράν στην επαρχία Ιλάμ, να χορεύουν στους δρόμους της πόλης Καράτζ, κοντά στην Τεχεράνη, στην επαρχία Αλμπόρζ, και να πανηγυρίζουν στους δρόμους της Ιζέχ στην επαρχία Χουζεστάν. Το Reuters έχει επαληθεύσει τις τοποθεσίες αυτών των βίντεο.
Ο Χαμενεΐ, ο οποίος μετέτρεψε το Ιράν σε ισχυρή αντιαμερικανική δύναμη και επέκτεινε την επιρροή του σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή κατά τη διάρκεια της 36χρονης σιδηράς διακυβέρνησής του, βρισκόταν στο γραφείο του την ώρα της επίθεσης του Σαββάτου, σύμφωνα με τα κρατικά μέσα ενημέρωσης. Στην επιδρομή σκοτώθηκαν επίσης η κόρη του, ένα εγγόνι του, η νύφη του και ο γαμπρός του.
Ενας Αμερικανός αξιωματούχος και ακόμα δύο πηγές από τις ΗΠΑ δήλωσαν ότι το Ισραήλ και οι ΗΠΑ συγχρόνισαν την επίθεση του Σαββάτου ώστε να συμπέσει με συνάντηση που είχε ο Χαμενεΐ με κορυφαίους συνεργάτες του.
Ειδικοί εκτίμησαν ότι, αν και ο θάνατός του και άλλων Ιρανών ηγετών αποτελούν σοβαρό πλήγμα για το Ιράν, δεν σηματοδοτούν κατ’ ανάγκην το τέλος της εδραιωμένης θεοκρατικής διακυβέρνησης ούτε της επιρροής των επίλεκτων Φρουρών της Επανάστασης στους πολίτες της χώρας.
Ως Ανώτατος Ηγέτης, ο Χαμενεΐ κατείχε την ύψιστη εξουσία στο Ιράν, ενεργώντας ως αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων και καθορίζοντας την κατεύθυνση της εξωτερικής πολιτικής, η οποία οριζόταν σε μεγάλο βαθμό από την αντιπαράθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.
Ο θάνατός του προκάλεσε διαδηλώσεις μεταξύ Σιιτών στο γειτονικό Πακιστάν, όπου η αστυνομία συγκρούστηκε με διαδηλωτές που παραβίασαν τον εξωτερικό τοίχο του αμερικανικού προξενείου στο Καράτσι, με αποτέλεσμα εννέα νεκρούς. Στο Ιράκ, η αστυνομία έκανε χρήση δακρυγόνων και χειροβομβίδων κρότου-λάμψης για να διαλύσει εκατοντάδες διαδηλωτές που συγκεντρώθηκαν έξω από την Πράσινη Ζώνη στη Βαγδάτη, όπου βρίσκεται η Πρεσβεία των ΗΠΑ.
