«Κινήσεις μεγάλου πανικού» χαρακτηρίζει τις επιθέσεις του Ιράν σε κράτη του αραβικού κόλπου και συνολικά σε περίπου δέκα χώρες ο πρώην υφυπουργός Εξωτερικών του Ισραήλ και πρώην πρέσβης στις ΗΠΑ, Ντάνι Αγιαλόν. Εν μέσω των πολεμικών εξελίξεων, ο πολύπειρος διπλωμάτης περιγράφει στην «Κ» τους λόγους που, κατά την εκτίμηση του, άναψαν το «πράσινο φως» στο Ισραήλ για την εξόντωση του ανώτατου θρησκευτικού ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ.
«Ο πρώτος λόγος», εξηγεί, «είναι ότι (ο Χαμενεΐ) ήταν ο πιο ριζοσπαστικός και εξτρεμιστής σε αυτό το καθεστώς και αυτός που δεν ήθελε καμία συμφωνία. Ηταν εκείνος που κατεύθυνε την προετοιμασία των Ιρανών στα πυρηνικά και στους πυραύλους και αυτός που σχεδίασε το “σύστημα των αντιπροσώπων” και την υποστήριξη που παρείχε το καθεστώς. Μαζί του δεν υπήρχε τρόπος να επιτευχθεί οτιδήποτε και φυσικά καλούσε σε εξάλειψη του Ισραήλ από τον χάρτη. Κυρίως, όμως, ήταν πολύ επικίνδυνος και δεν επέτρεπε καμία ευελιξία ή μετριοπάθεια στο ιρανικό καθεστώς».
Με τον Χαμενεΐ να παραμένει στην εξουσία επί τέσσερις δεκαετίες, ο Αγιαλόν υπογραμμίζει στην «Κ» ότι διαμορφώθηκε μια «τέλεια ευκαιρία» για αλλαγή στο Ιράν. «Η χρονική στιγμή που επιλέχθηκε ήταν η ευκαιρία μας. Είναι η πρώτη φορά που είδαμε τον λαό του Ιράν να βγαίνει μαζικά στους δρόμους. Το είδαμε αυτό και το 2009, αλλά δεν θέλαμε να χαθεί η ευκαιρία, όπως χάθηκε το 2009 όταν ο Ομπάμα δεν αξιοποίησε τη στιγμή. Ολοι βγήκαν τότε στους δρόμους και ο Ομπάμα δήλωσε ότι πρόκειται για εσωτερικό ζήτημα».
«Επομένως», συνεχίζει, «είχαμε την ευκαιρία και η διεθνής κοινότητα συνειδητοποίησε επίσης τον κίνδυνο, ειδικά οι Ευρωπαίοι, με την επαναφορά των κυρώσεων πριν από μερικούς μήνες απέναντι στους “Φρουρούς της Επανάστασης” και με την ανακήρυξη της οργάνωσης ως τρομοκρατικής. Παράλληλα, οι χώρες του Κόλπου, συνειδητοποίησαν ότι αυτή είναι «η στιγμή της αλήθειας», καθώς το Ιράν δεν στοχεύει μόνο εμάς, αλλά και όλες τις σουνιτικές χώρες».
Με το θρίλερ της επόμενης μέρας να εξελίσσεται στο Ιράν και εκατοντάδες Ιρανούς να κατεβαίνουν στους δρόμους της Τεχεράνης, ο βετεράνος διπλωμάτης επισημαίνει ότι η έκβαση παραμένει αβέβαιη, με τον λαό να βρίσκεται στο επίκεντρο και να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις στο εσωτερικό της χώρας. «Η ιδέα ήταν επίσης να βοηθηθεί ο ιρανικός λαός να απαλλαγεί από αυτόν (Χαμενεΐ) και από το καθεστώς του», υπογραμμίζει.
«Πλέον, πολλά θα εξαρτηθούν από τις ένοπλες δυνάμεις του Ιράν και από το αν θα ακούσουν το κάλεσμα του Τραμπ να στραφούν εναντίον του καθεστώτος και να συνταχθούν με τους Αμερικανούς», τονίζει. «Σε αυτή την περίπτωση θα αποκτήσουν πλήρη ασυλία, κάτι που αποτελεί μεγάλο κίνητρο για αυτούς. Διαφορετικά, όπως είπε ο Τραμπ, αντιμετωπίζουν βέβαιο θάνατο».
Με πολλούς αναλυτές να επισημαίνουν τη δυναμική των εθνοτικών ομάδων που κατοικούν στο Ιράν και τον φόβο για περαιτέρω αποσταθεροποίηση ή ακόμη και για ανάφλεξη ενός ευρύτερου περιφερειακού πολέμου, η «Κ» ρωτά τον Αγιαλόν αν θεωρεί πιθανό το ενδεχόμενο νέων αψιμαχιών ή εσωτερικών εντάσεων στην ιρανική επικράτεια τις επόμενες ημέρες. «Αυτό θα μπορούσε να συμβεί», δηλώνει.
«Σχεδόν το 45% ή και περισσότερο του πληθυσμού του Ιράν δεν είναι Πέρσες. Υπάρχουν Αζέροι, Μπαλούχοι, Κούρδοι, Αμπχαζιανοί και πολλές ακόμη ομάδες. Είναι κάτι που μπορεί να προκύψει φυσιολογικά, αλλά και οι ίδιοι οι Πέρσες, οι φοιτητές, οι επιχειρηματίες, οι έμποροι, βγήκαν στους δρόμους πρόσφατα, καθώς εδώ και 47 χρόνια ζουν υπό ένα καθεστώς τρόμου».
«Επομένως», προσθέτει, «αυτή είναι μια ευκαιρία που μπορεί να αλλάξει ολόκληρη τη Μέση Ανατολή και ακόμη ευρύτερα προς το καλύτερο. Το Ιράν υπήρξε ο βασικός άξονας αυτού που αποκαλείται “άξονας του κακού”, μαζί με τη Ρωσία, την Κίνα, τη Βόρεια Κορέα και τη Βενεζουέλα. Πιστεύω ότι αν αλλάξει το καθεστώς στο Ιράν και αν ο λαός του έχει τη δυνατότητα να το επιτύχει, τότε μπορεί να ξεκινήσει μια νέα εποχή και μια νέα αυγή στη Μέση Ανατολή».
Η σκιά της τρομοκρατίας
«Υπάρχει φόβος για επέκταση της κρίσης μέσω τρομοκρατικών χτυπημάτων σε δυτικές χώρες;», ρωτάμε. «Ναι, αυτό είναι ένα ενδεχόμενο που παρακολουθεί το Ισραήλ και όλοι οι σύμμαχοι στην Ευρώπη. Το ιρανικό καθεστώς δεν χρειάζεται κάποια αφορμή, καθώς τα τελευταία χρόνια, εκατοντάδες τρομοκρατικές απόπειρες, έχουν αποτραπεί από τις δυτικές υπηρεσίες ασφαλείας. Τέτοιες υποθέσεις έχουν καταγραφεί στην Κύπρο, στη Γερμανία, στη Γαλλία, στην Ινδία και σε πολλές άλλες χώρες, καθώς και στη Λατινική Αμερική».
«Οπότε», καταλήγει, «πρόκειται για κάτι που πρέπει να έχουμε υπόψη και για το οποίο πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι. Το μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης και της δουλειάς σε αυτόν τον τομέα ανήκει στις μυστικές υπηρεσίες, και ελπίζω ότι θα συνεχίσουν να αποτρέπουν κάθε τρομοκρατική απόπειρα».
