Η τελευταία ευκαιρία για την αποτροπή ενός νέου πολέμου στον Περσικό Κόλπο κρίνεται, κατά πάσα πιθανότητα, σήμερα, Πέμπτη, στη Γενεύη.
Ιρανική αντιπροσωπεία με επικεφαλής τον ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγκτσί βρίσκεται από χθες στην ελβετική πόλη, όπου θα έχει σήμερα έμμεσες διαπραγματεύσεις με την αμερικανική πλευρά, την οποία θα εκπροσωπήσουν ο ειδικός απεσταλμένος του Λευκού Οίκου Στιβ Γουίτκοφ και ο γαμπρός του Αμερικανού προέδρου, Τζάρεντ Κούσνερ. Τον ρόλο του μεσολαβητή θα παίξει, όπως και στους δύο προηγούμενους γύρους των διαπραγματεύσεων, η διπλωματία του Ομάν.
Στη μακροσκελέστατη ομιλία του για την Κατάσταση της Ενωσης ενώπιον του Κογκρέσου, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι θα προτιμούσε μια διπλωματική λύση, αν και συνέχισε να απειλεί την Τεχεράνη με σκληρό στρατιωτικό πλήγμα σε περίπτωση μη συμφωνίας. «Η προτίμησή μου είναι να λύσουμε το πρόβλημα μέσω της διπλωματίας. Αλλά ένα πράγμα είναι σίγουρο: Δεν θα επιτρέψω ποτέ στον υπ’ αριθμόν ένα σπόνσορα της τρομοκρατίας ανά τον κόσμο να αποκτήσει πυρηνικό όπλο», τόνισε ο Αμερικανός πρόεδρος.
Τα πυρηνικά
Χρειάστηκε να φθάσει στο ενενηκοστό λεπτό της ομιλίας του για να θίξει το θέμα που ανησυχεί έντονα, αυτό το διάστημα, μεγάλο μέρος της διεθνούς κοινότητας. Στις σχετικές αναφορές του, που κράτησαν μόλις τρία λεπτά, ο Ντόναλντ Τραμπ δεν μπήκε στον κόπο να εξηγήσει τους λόγους για τους οποίους συγκέντρωσε στη Μέση Ανατολή τη μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη των ΗΠΑ από τον πόλεμο του 2003 κατά του Ιράκ, ούτε τους συγκεκριμένους στόχους ενδεχόμενης στρατιωτικής επιχείρησης.
Ισχυρίστηκε όμως ότι η Τεχεράνη έχει επανέλθει στο πυρηνικό πρόγραμμά της μετά το αμερικανικό πλήγμα του περασμένου Ιουνίου και ότι διαθέτει βαλλιστικούς πυραύλους που μπορούν να πλήξουν αμερικανικές βάσεις στη Μέση Ανατολή και στην Ευρώπη. Επιπλέον ανέφερε ότι «προσπαθούν να φτιάξουν πυραύλους ικανούς να φθάσουν μέχρι τις ΗΠΑ».
Σε άλλο σημείο της ομιλίας του ανέβασε σε 32.000 τους νεκρούς από την καταστολή των πρόσφατων αντικαθεστωτικών διαδηλώσεων, τη στιγμή που δίκτυα της αντιπολίτευσης κάνουν λόγο για 7.000 θύματα.
Απαντώντας στις αιτιάσεις Τραμπ, ο εκπρόσωπος του ιρανικού ΥΠΕΞ Εσμαΐλ Μπαγκεΐ τον συνέκρινε με τον υπουργό Προπαγάνδας των ναζί Γιόζεφ Γκέμπελς, κάνοντας λόγο για «εκστρατεία παραπληροφόρησης» εναντίον της χώρας του.
Παρ’ όλα αυτά, ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε χθες ότι διαβλέπει μια ευκαιρία για «θετική έκβαση» των διαπραγματεύσεων της Γενεύης. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Αμπάς Αραγκτσί δήλωσε ότι «μια συμφωνία με τις ΗΠΑ είναι εφικτή, αρκεί να δοθεί προτεραιότητα στη διπλωματία».
Θετικές προοπτικές βλέπει στις διαπραγματεύσεις ο Ιρανός πρόεδρος Πεζεσκιάν, ενώ ο Τραμπ δεν αποκλείει στρατιωτικά πλήγματα.
Λίγες ώρες προτού ξεκινήσει η ομιλία Τραμπ στο Κογκρέσο, ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο ενημέρωσε σε κεκλεισμένων των θυρών σύσκεψη τους επικεφαλής των δύο νομοθετικών σωμάτων και τους εκπροσώπους των Ρεπουμπλικανών και των Δημοκρατιών στις επιτροπές πληροφοριών της Βουλής και της Γερουσίας. Το γεγονός αυτό ενίσχυσε τις υποψίες για επικείμενη στρατιωτική επιχείρηση, καθώς η τελευταία φορά που είχε συμβεί κάτι ανάλογο ήταν λίγο πριν από την επιδρομή που οδήγησε στην απαγωγή του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο.
Χθες το βράδυ ο κ. Ρούμπιο κατηγόρησε το Ιράν πως «αρνείται» να συζητήσει όσον αφορά το πρόγραμμά του για την ανάπτυξη βαλλιστικών πυραύλων κι αυτό εγείρει «πολύ μεγάλο πρόβλημα».
«Ο πρόεδρος (σ.σ. Τραμπ) επιθυμεί διπλωματικές λύσεις. Τις προτιμά (…) Δεν θα χαρακτηρίσω λοιπόν την αυριανή ημέρα ως τίποτε άλλο παρά ημέρα συνομιλιών οι οποίες, το ελπίζω, θα είναι παραγωγικές, αλλά σε τελευταία ανάλυση, ξέρετε, πρέπει να συζητήσουμε κι άλλα πράγματα πέρα από το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας» του Ιράν, υποστήριξε ο κ. Ρούμπιο κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στον Αγιο Χριστόφορο και Νέβις, αρχιπέλαγος της Καραϊβικής.
«Είναι επίσης σημαντικό να υπενθυμιστεί ότι το Ιράν αρνείται να συζητήσει για τους βαλλιστικούς πυραύλους μαζί μας ή με οποιονδήποτε άλλο, κι αυτό είναι μεγάλο πρόβλημα», επέμεινε.
«Μετά την καταστροφή του πυρηνικού προγράμματός τους, τους ζητήσαμε να μην αποπειραθούν να το ξαναρχίσουν, αλλά ιδού που το κάνουν σήμερα. Τους βλέπουμε μόνιμα να προσπαθούν να ανοικοδομήσουν κάποια στοιχεία. Δεν προχωρούν σε εμπλουτισμό (σ.σ. ουρανίου) προς το παρόν, αλλά προσπαθούν να φθάσουν στο στάδιο όπου θα μπορούν να το κάνουν τελικά», υποστήριξε ακόμη ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών.
Σύγκρουση
Το προηγούμενο διήμερο, αμερικανικά Μέσα ανέφεραν ότι ο αρχηγός του γενικού επιτελείου, πτέραρχος Νταν Κέιν, εξέφρασε στον Ντόναλντ Τραμπ τις ανησυχίες του για το ενδεχόμενο μια στρατιωτική επιχείρηση εναντίον του Ιράν να αποκτήσει χαρακτηριστικά παρατεταμένης σύγκρουσης και να κοστίσει τη ζωή Αμερικανών στρατιωτών. Απαντώντας στα δημοσιεύματα ο Τραμπ έγραψε σε ανάρτησή του ότι ο πτέραρχος Κέιν θα προτιμούσε να αποφευχθεί ο πόλεμος, αλλά πιστεύει πως «θα κερδηθεί εύκολα», αν τελικά ξεσπάσει.
Δορυφορικές φωτογραφίες τις οποίες επικαλούνται διεθνή πρακτορεία έδειχναν αμερικανικά πολεμικά σκάφη του 5ου Στόλου να έχουν βγει στα ανοιχτά του Μπαχρέιν, όπου βρίσκεται η βάση τους, προφανώς για να αποφύγουν πιθανά ιρανικά αντίποινα, όπως έκαναν και στον πόλεμο των 12 ημερών, τον περασμένο Ιούνιο. Στην Αθήνα, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης δήλωσε, ενόψει της σημερινής συνάντησης του ΥΠΕΞ Γιώργου Γεραπετρίτη με τον Αμερικανό ομόλογό του Μάρκο Ρούμπιο, ότι «δεν υπάρχει ζήτημα» εμπλοκής της Ελλάδας σε ενδεχόμενη σύγκρουση ΗΠΑ – Ιράν. Διαψεύδοντας σχετικά δημοσιεύματα κάλεσε τον κόσμο «να μην τα υιοθετεί και να μην “τα αγοράζει”».
