Τα μεξικανικά καρτέλ άρχισαν να παίρνουν υπό τον έλεγχό τους ολόκληρες περιοχές της χώρας κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1980. Ο σκοπός ήταν αφενός να μεγιστοποιήσουν τα κέρδη τους από την εισαγωγή κολομβιανής κοκαΐνης στις ΗΠΑ και αφετέρου να προστατεύσουν τις παράνομες δραστηριότητές τους από τον έλεγχο της κυβέρνησης.
Την τελευταία δεκαετία, η ισχύς των καρτέλ ενισχύθηκε ακόμα περισσότερο με φόντο τη ραγδαία άνοδο των πωλήσεων φαιντανύλης κυρίως στην αμερικανική αγορά.
Σήμερα, τα καρτέλ δραστηριοποιούνται σε σχεδόν όλες τις πολιτείες του Μεξικού, με τις τοπικές Αρχές να αντιμετωπίζουν αυξανόμενες πιέσεις από την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ ώστε να περιοριστεί η επιρροή τους. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν χαρακτηρίσει τα μεξικανικά καρτέλ Χαλίσκο Νέα Γενιά, Σιναλόα και άλλα αντίστοιχα εγκληματικά δίκτυα ξένες τρομοκρατικές οργανώσεις.
Με φόντο την εξόντωση του επικεφαλής του καρτέλ Χαλίσκο, Νεμέσιο Οσεγουέρα Σερβάντες –γνωστού ως Ελ Μέντσο– από τις μεξικανικές Αρχές και το επακόλουθο πρωτοφανές κύμα βίας σε αντίποινα, ακολουθούν χάρτες που αποτυπώνουν τις περιοχές του Μεξικού στις οποίες κυριαρχούν τα μεγαλύτερα καρτέλ της χώρας.
Το καρτέλ του Χαλίσκο
Πριν από τη δολοφονία του την Κυριακή, ο Ελ Μέντσο ηγούνταν του καρτέλ Χαλίσκο Νέα Γενιά για περισσότερα από 15 χρόνια, εξουδετερώνοντας τους αντιπάλους του και τις κρατικές δυνάμεις ασφαλείας που τον έβαλαν στο στόχαστρο.
Αν και είχε την έδρα του στη δυτική μεξικανική πολιτεία Χαλίσκο, το καρτέλ υπό την ηγεσία του Μέντσο απέκτησε σύντομα τον έλεγχο στρατηγικών λιμανιών τόσο στην ακτή του Ειρηνικού όσο και στον Κόλπο του Μεξικού. Με τον έλεγχο των λιμανιών εξασφαλίστηκε η πρόσβαση σε χημικά που χρησιμοποιούνται στην παρασκευή συνθετικών ναρκωτικών.
Τα τελευταία χρόνια, το καρτέλ του Χαλίσκο έστρεψε την προσοχή του στην κοκαΐνη και εξελίχθηκε στο μεγαλύτερο δίκτυο διακίνησης ναρκωτικών στον κόσμο. Με τον θάνατο του Ελ Μέντσο, οι υποδιοικητές του αναμένεται να συγκρουστούν για τον έλεγχο των διαδρομών λαθρεμπορίου.
Τα καρτέλ της Σιναλόα
Το καρτέλ της Σιναλόα ιδρύθηκε τη δεκαετία του 1980 από τους Ισμαήλ Ζαμπάντα, γνωστό ως Ελ Μάγιο, και τον Χουακίν Γκουζμάν, γνωστό ως Ελ Τσάπο. Και οι δύο βρίσκονται σήμερα σε κέντρα κράτησης των Ηνωμένων Πολιτειών, ενώ οι αντικαταστάτες τους συνεχίζουν να ανταγωνίζονται για την εξουσία.
Με την πάροδο των δεκαετιών, το Σιναλόα έχει διαφοροποιηθεί από τη διακίνηση μαριχουάνας στην ηρωίνη, την κοκαΐνη και τη φαιντανύλη. Τα τελευταία χρόνια το συγκεκριμένο καρτέλ προμηθεύει την αγορά των ΗΠΑ με ένα συχνά αποκεντρωμένο δίκτυο, κυρίως μέσω Καλιφόρνια και Αριζόνα, σύμφωνα με ομοσπονδιακούς αξιωματούχους.
Το καρτέλ της Σιναλόα βρίσκεται σε αντιπαλότητα με αυτό του Χαλίσκο λόγω της επέκτασης του τελευταίου στο βόρειο Μεξικό, περιοχή που για χρόνια ανήκε στο Σιναλόα.
Το καρτέλ του Κόλπου
Το καρτέλ του Κόλπου (Κλαν ντελ Γκόλφο) ξεκίνησε ως δίκτυο λαθρεμπορίου αλκοόλ κατά την περίοδο της ποτοαπαγόρευσης στις ΗΠΑ και εξελίχθηκε, τη δεκαετία του 1980, σε ισχυρή εγκληματική οργάνωση με έδρα το Ματαμόρος, στο βορειοανατολικό Μεξικό.
Σήμερα, λειτουργεί κυρίως ως μια χαλαρή συνομοσπονδία φατριών που ελέγχουν από όπλα και ναρκωτικά έως τη διακίνηση μεταναστών στο Τέξας, συχνά μέσω εμπορικών λιμανιών.
Το καρτέλ Beltrán Leyva
Το Beltrán Leyva διαλύθηκε σε μεγάλο βαθμό μετά τη σύλληψη και τον θάνατο μιας σειράς ηγετών του κατά τη διάρκεια της θητείας του πρώην προέδρου του Μεξικού, Φελίπε Καλντερόν, από το 2006 έως το 2012.
Ωστόσο, το καρτέλ ανασυγκροτήθηκε αθόρυβα και αποτελεί πλέον μια σημαντική οργάνωση διακίνησης ναρκωτικών, που μεταφέρει τόνους κοκαΐνης στις ΗΠΑ. Συνεργάζεται με τον Τσάπο Ισίντρο που είναι πλέον ίσως ένας από τους πιο ισχυρούς βαρόνους ναρκωτικών στο Μεξικό μετά τη δολοφονία του Ελ Μέντσο.
Παρουσία σε όλη τη χώρα
Τα τρία μεγαλύτερα καρτέλ του Μεξικού ελέγχουν περιοχές που περιλαμβάνουν μερικά από τα πιο δημοφιλή τουριστικά αξιοθέατα της χώρας.
Τα καρτέλ Χαλίσκο και Σιναλόα έχουν παρουσία στην πολιτεία Κιντάνα Ρου, όπου βρίσκονται παραθαλάσσιοι προορισμοί όπως το Κανκούν και το Τουλούμ. Το Κάμπο Σαν Λούκας στην Μπάχα Καλιφόρνια βρίσκεται σε μια περιοχή όπου δραστηριοποιούνται τουλάχιστον τρία καρτέλ. Και το Πουέρτο Βαλάτρα, ένας επίσης δημοφιλής τουριστικός προορισμός, βρίσκεται στο επίκεντρο της περιοχής του Χαλίσκο.
Με πληροφορίες από Wall Street Journal
